Toezien

Er was een jaar of tien van ophef, schandalen, gedoe in de Tweede Kamer en onderzoek door commissies voor nodig, maar sinds Nieuwjaarsdag is het zover: wie voortaan in de (semi)publieke sector een bestuursfunctie gaat bekleden, mag niet meer verdienen dan 130 procent van een ministerssalaris. Zevenhonderd getroffen grootverdieners krijgen een overgangsregime.


Nivelleren waar Hans Spekman een puntje aan kan zuigen.


Het nieuwe plafond komt neer op een jaarsalaris inclusief extra's en pensioen van 228.599 euro. Er zijn mensen die zeggen dat voor zo'n fooi enkel non-valeurs een hogeschool of ziekenhuis zullen willen leiden, maar dat zou impliceren dat de talloze tonnen voor Erik Staal de sociale-woningbouw veel heil hebben gebracht.


Per Twitter repte Diederik Samsom van 'een eerste goede stap in 2013'. En dat is het.


Al blijft het gek dat het nodig is. Je zou denken dat de mensen die uit belastinggeld worden betaald om publieke doelen te dienen geheel uit zichzelf bescheidenheid aan de dag zouden leggen bij het formuleren van hun salariseisen. Maar toen de Volkskrant jaren geleden begon met het openbaren van de salarissen bij woningcorporaties, onderwijsinstellingen en dergelijke, bleken de toplui dingen te krijsen als: 'Als die lul zoveel verdient, wil ik het dubbele.' Ze kregen het nog ook.


Er kwam een vrijwillige norm. Daar lagen ze in een deuk van in het hoger onderwijs en in de zorg en bij de verhuurders van flatjes voor minima.


Dan maar ingrijpen in arbeidscontracten, dachten ze in Den Haag. Eén bestuurder heeft al gezegd dat hij weigert in te leveren: Aalt Dijkhuizen van de Wageningen University (altijd dubbel uitkijken als ze Engels gaan praten).


Met de topinkomenswet zijn we nog niet af van de rot in de semipublieke sector. De zelfverrijking bij Amarantis, de rentederivaten bij Vestia, de switchtransacties bij het waterschap Brabantse Delta, de angstcultuur bij het COA: naast een waardeloos recruteringsbeleid was een van de manco's in deze affaires het falende toezicht door oudere mannen die denken: dat toezicht doe ik er even bij.


Rienk Goodijk, bijzonder hoogleraar governance in de semipublieke sector, zei dat in de Volkskrant zo: 'Het model van de raad van commissarissen uit het bedrijfsleven - vier tot zes vergaderingen per jaar, controle op hoofdlijnen, de directie niet voor de voeten lopen - werd klakkeloos gekopieerd naar de publieke sector. Dat toezicht op afstand blijkt niet te werken. Je kunt het semipublieke toezicht er niet even bij doen. Als je goed toezicht wilt houden, is twee of drie bijbanen echt het maximum.'


Onlangs sprak Cees Veerman, oud-CDA-bewindsman, met Het Parool over zijn rol als voorzitter van de raad van toezicht van het VU Medisch Centrum. Dat is de tent waar artsen elkaar voor rotte vis uitmaakten en het leven van patiënten in gevaar brachten en waar Reinout Oerlemans zijn voyeuristische soap mocht filmen. Veerman had de soap noch het roemruchte gesprek bij Nieuwsuur daarover gezien. 'Geen behoefte.'


Of geen tijd? Veerman is hoogleraar, leidt een bedrijf en heeft veertien commissariaten. Niks 'twee of drie'. Veer-tien.


De Tweede Kamer ruikt ondertussen bloed en wil de reikwijdte van de topinkomenswet verbreden tot iedereen in de semipublieke sector, tv-sterren en radiodj's incluis.


En de Cees Veermannen van deze wereld maar commissariaten verzamelen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden