NieuwsGaswinning

Toezichthouder: nog minder gaswinning en crisisaanpak nodig in Groningen

De gaskraan moet verder dicht en de Groningse huizen sneller versterkt. Dat adviseert het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) naar aanleiding van de aardbeving vorige week woensdag bij Westerwijtwerd, die met een kracht van 3,4 op de schaal van Richter een van de zwaarste schokken in Groningen ooit was.

Actievoerders van Code Rood blokkeren maandag het gebouw van de Gasunie naar aanleiding van de recente aardbeving in Westerwijtwerd.Beeld ANP

Een beving met een dergelijke sterkte is technisch gezien ‘niet onverwacht’, concludeerde de NAM gisteren. Ook nu de gaswinning al wordt afgebouwd kunnen aardbevingen blijven voorkomen. Ook in het meest gevoelige gebied rond Loppersum, waar de gaswinning al volledig gestaakt is.

Toch is de situatie in de regio zodanig dat SodM het ministerie van Economische Zaken en Klimaat adviseert een aantal maatregelen te nemen die zijn gericht op zowel de versterkingsoperatie als de gaswinning. Het versterken van huizen komt nog totaal niet van de grond. Ook het afhandelen van schade loopt nog steeds moeizaam, hoewel het nu is ondergebracht bij een nieuw overheidsloket. Bovendien bleek dinsdag opnieuw uit onderzoek dat veel Groningers lijden onder psychische klachten als gevolg van al het gedoe rond de gaswinning en de moeizame versterkingsoperatie.

‘De beving bij Westerwijtwerd heeft grote impact gehad op de inwoners van Groningen. De nog voor langere periode aanwezige kans op zwaardere aardbevingen, de forse economische impact en de groeiende sociale gevolgen leiden tot maatschappelijke ontwrichting in de regio. Daarom is ons advies aan EZK: pak de versterking als een crisis aan’, aldus Theodor Kockelkoren, inspecteur-generaal SodM.

Ontwrichting zal toenemen

Bij de huidige voortgang van de schadeafhandeling en van de versterking zal de maatschappelijke ontwrichting als gevolg van de gaswinning in Groningen blijven toenemen, voorziet de toezichthouder. ‘De situatie in Groningen vraagt om een crisisaanpak met ruim mandaat en bevoegdheden en een éénvormige sturing en organisatie.’

SodM adviseert het ministerie van Economische Zaken en Klimaat van verantwoordelijk minister Eric Wiebes de schadeafhandeling en versterking samen te voegen, zoals al het voornemen is, en deze organisatie van ruim mandaat en eigen budget te voorzien. ‘Een crisisaanpak moet ervoor zorgen dat het resultaat voor de bewoners voorop staat, en dat afspraken, regels en procedures waar noodzakelijk hierop aangepast worden.’

Het kabinet kondigde vorig jaar na de aardbeving bij Zeerijp (ook 3,4 op de schaal van Richter) aan de gaskraan versneld dicht te draaien, uiterlijk in 2030. De afbouw verloopt gestaag. Maar het SodM vindt de 19,4 miljard kuub die de NAM dit jaar uit de bodem mag pompen nog te veel, net als de 15,9 miljard kuub die volgend jaar nodig zou zijn voor de leveringszekerheid (gebruik van Gronings gas in binnen- en buitenland). Vanuit het oogpunt van veiligheid adviseert het SodM een maximale winning van 12 miljard kuub, een plafond dat ook al in 2013 werd aanbevolen.

Daarmee komt Nederland voor een ‘duivels dilemma’ te staan, zei minister Wiebes in een reactie op het advies. Hij gaat over de crisisaanpak overleggen met de Nationaal Coördinator Groningen en de regio. ‘Dit advies sluit goed aan op de maatregelen die wij op dit moment bespreken’, aldus Wiebes. Hij komt volgende week met een pakket maatregelen om het proces in Groningen te versnellen.

Volgens de bewindsman wordt het lastig om de gaswinning volgend jaar al naar 12 miljard kuub te verlagen, zoals het Staatstoezicht op de Mijnen voorstelt. ‘Dat is een enorme uitdaging en dat zal niet makkelijk worden.’ Midden volgende maand laat hij weten hoe ver de winning verlaagd kan worden.

Groningen weet weer: de aarde laat zich niet temmen.
Woensdag werd Groningen opnieuw met de neus op de feiten gedrukt: de grillige bodem onder het Hogeland laat zich amper dresseren. Ook niet door de gaskraan verder dicht te draaien.

Een tweede monument voor de keerzijde van het gas in Groningen

Noem het een historische correctie: na een monument ter ere van de gaswinning heeft Groningen nu ook een kunstwerk dat het onheil dat het gas bracht symboliseert. Mede mogelijk gemaakt door de NAM – en dat is wel wat ongemakkelijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden