Reportage Knuffeldespoot

Toeristische triomftocht maakt top voor Kim al half geslaagd

De dag voor de eerste handdruk van een Amerikaanse en Noord-Koreaanse leider, maakt Kim Jong-un een toeristische triomftocht door Singapore. Intussen schieten de analyses van zijn intenties alle kanten op. In een luxecasino ver weg van zijn heilstaat wordt duidelijk hoe Kim Jong-un van een internationale paria een knuffeldespoot is geworden.

Selfies met de leider van Noord-Korea. Foto vk

Het loopt maandagavond tegen tienen als een onverwachte gast het luxueuze casino Marina Bay Sands binnenwandelt: de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-un. Als bezoekers door beginnen te krijgen wie daar met zijn enorme entourage van bodyguards en officials is binnengekomen, stijgt een spontaan gejuich op. ‘Meneer Kim, meneer Kim’, wordt er geroepen. Kim zwaait en lacht, voordat hij naar het chique dakterras wordt gebracht, met een geweldig uitzicht en pilsjes voor 20dollar. Kim voelt zich thuis, zo ver van zijn socialistische heilstaat.

Zijn toeristische triomftocht is een teken dat de top met de 72-jarige Amerikaanse president Trump voor hem al half geslaagd is voordat die begonnen is. Kim (36) heeft zijn status als internationale paria verruild voor die van knuffeldespoot.

De top zou afgelopen nacht om 3 uur (Nederlandse tijd) van start gaan met een historisch fotomoment: voor het eerst schudt een Amerikaanse president een Noord-Koreaanse leider de hand. Daarna zou Trump drie kwartier onder vier ogen praten met Kim, ondersteund door twee tolken. Pas daarna zouden adviseurs aanschuiven. Na de lunch is het alweer voorbij, want Kim moet zijn vliegtuig halen.

Deal of geen deal

Is dat genoeg voor een akkoord, of iets wat daarvoor door kan gaan? Trump zei maandag dat hij aan een minuut genoeg had om te bepalen of er een deal te maken valt met Kim. Er lijkt sprake van enige ‘kibun’, de voor de Koreanen essentiële goede verstandhouding, zei Scott Snyder maandag, een kenner van decennia Noord-Koreaanse onderhandelingstechnieken. ‘Ik denk dat Trump veel signalen heeft uitgestuurd om de juiste sfeer te creëren.’

Of dat ook iets substantieels op gaat leveren, is de vraag. Het draait dinsdag allemaal om de definitie van ‘denuclearisatie’. De Amerikanen willen dat Noord-Korea zijn kernwapens ontmantelt, op een controleerbare en onomkeerbare manier. Noord-Korea wil dat de Amerikanen iets vergelijkbaars doen: de Verenigde Staten zouden hun nucleaire paraplu over Zuid-Korea en Japan moeten dichtklappen. Beide eisen gaan verder dan beide partijen willen gaan.

De wegbereiders van de top, de toponderhandelaars, waren maandag in het Ritz-Carlton nog de hele dag bezig met het vinden van een formulering die beiden als overwinning kunnen claimen. Aan Amerikaanse kant was dat Sung Kim, de man die onder Obama ambassadeur was in Zuid-Korea en de afgelopen weken weer naar voren werd geschoven. Aan Noord-Koreaanse kant was dat Choe Son-hui, de vrouw die in mei de Amerikaanse vice-president Mike Pence nog ‘zo stom en onwetend’ had genoemd omdat hij Noord-Korea met Libië had vergeleken. Onduidelijk was in hoeverre zij echt nader tot elkaar waren gekomen.

Opvallend positief

Noord-Koreaanse media, die een inkijkje kunnen geven in Kims bedoelingen, waren maandag bij voorbaat opvallend positief over de top. De onderhandelingen zouden ‘een nieuw tijdperk’ inluiden met ‘nieuwe banden tussen Noord-Korea en de Verenigde Staten’, en ‘langdurige vredesmechanismen’, inclusief ‘denuclearisatie van het Koreaanse schiereiland’.

Maar zelfs als de twee bluffende wereldleiders elkaar gevonden hebben, dan hoeft dat niet te betekenen dat hun chemie houdbaar is. Gaan de twee partijen hun afspraken nakomen? De afgelopen decennia was altijd de vraag: zijn de Noord-Koreanen wel te vertrouwen? Nu is daar een vraag bijgekomen: zijn de Amerikanen wel te vertrouwen? Trump maakte er in maart zelfs een grap over. ‘Ik sluit directe gesprekken met Kim Jong-un niet uit. Wat betreft het dealen met een gek dat is zijn probleem, niet het mijne.’

Dat Kim zo gek nog niet is, blijkt maandag voor het St. Regis hotel, waar hij verblijft (een pleisterplaats voor de elite, met gebakjes van 8,85 dollar en de stem van Edith Piaf tussen de kroonluchters). De scholieren Nicole Wang (17) en Caleb Tan (18) zijn speciaal gekomen om een glimp van de Noord-Koreaanse leider op te vangen. ‘Ik ben zo enthousiast. Dit is een unieke kans om Kim Jong-un te zien’, zegt Wang.

Aaibaar

Het is opvallend hoe Kim in korte tijd zijn imago heeft veranderd van een irrationele, agressieve dictator met nucleaire ambities naar een aaibaar staatshoofd dat niks liever wil dan vrede en vriendschapsbanden. Vergeten zijn de nucleaire tests, het dreigen met een allesverwoestende kernoorlog en de moord op zijn halfbroer op de internationale luchthaven van Kuala Lumpur met een verboden zenuwgas.

Ook Wang en Tan zijn positief. ‘Ik denk dat hij een groot leider is, zeker vergeleken met zijn vader en grootvader, omdat hij echt vrede wil’, zegt Wang. ‘Ik hoop dat we de hereniging van Noord- en Zuid-Korea snel gaan meemaken.’

Sinds zijn ouverture naar de wereld, begin dit jaar, maakt Kim keer op keer duidelijk dat het een andere man is dan zijn vader Kim Jong-il, die hij eind 2011 opvolgde. Die reisde alleen per gepantserde trein, sprak nooit in het openbaar en maakte al helemaal geen verre reizen. Die zou ook nooit als toerist door een vreemde stad lopen.

En Kim is niet de enige die de vrijheid goed smaakt. De Noord-Koreaanse delegatie ging maandagmiddag uit winkelen. Ze werden onder meer met McDonald’s-zakken gesignaleerd. Misschien dat Kim dat de rest van zijn land ook gunt.

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.