Toenadering graag, opslokken nooit

De relatie met erfvijand China staat hoog op het programma tijdens de komende presidentsverkiezingen in Taiwan...

KAOHSIUNG Rechtstreekse vluchten met China vanaf 1 juli – alleen in het weekend, om te beginnen – en meer Chinese toeristen: het lijken misschien vreemde verkiezingsthema’s, maar in Taiwan, waar alles met China te maken heeft, zijn het zaken die tellen.

Het eiland met zijn 23 miljoen bewoners voor de zuidoostkust van China, met een landoppervlak van niet eens de helft van de Chinese buurprovincie Fujian aan gene zijde van de zee-engte van Taiwan, is in alle vezels verbonden met China, of het dat nu leuk vindt of niet. En dus gaat strijd over wie de nieuwe president wordt ook vooral over China.

De zittende president Chen is geen vriend van Peking, en dat heeft hij de afgelopen jaren ook ruimschoots uitgedragen. Maar Chens dagen zijn geteld: zaterdag kiezen de Taiwanezen zijn opvolger, en Chens partijgenoot Frank Hsieh staat er niet goed voor. De kans is groot dat de Kuomintang (KMT) weer in het presidentiële paleis in Taipei belandt, want KMT-kandidaat Ma Ying-jeou doet het met zijn plannen voor economische groei beter bij de kiezers.

De KMT staat vriendelijker tegenover Peking, en mikt vooral op betere economische banden met het vasteland van China. Dat de Kuomintang vriend van Peking is geworden, mag historisch vreemd lijken, want het was diezelfde KMT die onder leiding van generalissimo Chiang Kai-shek in 1949 van het vasteland werd verjaagd door de communisten van Mao. Maar de laatste jaren heeft Peking toenadering gezocht tot de oude vijand, omdat de KMT niet zo luid op de trommel van Taiwanese onafhankelijkheid slaat als president Chen en zijn Democratische Progressieve Partij (DPP).

De DPP is de meerderheid in het parlement kwijt en nu lijkt ook het presidentschap haar te gaan ontglippen, als de opiniepeilingen niet bedriegen. Twee weken geleden, bij de laatste peiling, lag Ma ruim voor op Hsieh.

Zelfs in het zuiden van Taiwan, rond de tweede stad Kaohsiung, vanouds een bolwerk van de DPP, gaat het niet goed met de partij. ‘Ik ga niet op Hsieh stemmen’, zegt een winkelverkoopster. ‘Zijn voorganger Chen was niet eerlijk, ik vertrouw de DPP niet.’ President Chen raakte in zijn ambtsperiode verstrikt in een affaire waarbij familieleden schuldig leken aan graaizucht.

De laatste dagen leek de DPP weer wat terug te komen, vooral dankzij de crisis in Tibet, die ook in Taiwan veel aandacht krijgt. Wie zich dan als vriend van Peking profileert, heeft het even moeilijk, maar volgens de meeste Taiwanese waarnemers lijkt de KMT-kandidaat toch zijn voorsprong te kunnen behouden.

Dat komt omdat de economie de meeste Taiwanezen uiteindelijk toch meer interesseert. De groei stagneert, en Ma wil die via betere banden met China de export van Taiwanese producten, van fruit tot elektronica, een nieuwe stimulans geven. Peking, dat de met formele onafhankelijkheid flirtende DPP graag in de oppositie ziet verdwijnen, speelde er de afgelopen twee jaar behendig op in door KMT-leiders met open armen te ontvangen en handelscadeautjes uit te delen, zoals het toelaten van meer fruit uit de zuidelijke helft van Taiwan, maar traditioneel de meeste DPP-stemmers zitten.

Ook DPP-presidentskandidaat Hsieh wil wel betere economische banden met China, maar hij is voorzichtiger. Taiwan moet oppassen dat het economisch niet opgeslokt wordt, luidt zijn stelling. Daarmee speelt hij in op de vrees van veel Taiwanezen dat te nauwe banden – de KMT wil op de lange termijn naar een gezamenlijke markt met mogelijk vrij verkeer van goederen en mensen – tot een invasie van goedkope arbeid uit China zullen leiden, waardoor Taiwanezen uit de markt worden gedrukt.

Ma heeft hard geprobeerd die vrees weg te nemen. ‘De Taiwanese bevolking heeft het niet best gehad de afgelopen acht jaar onder Chen. De prijzen zijn omhoog gegaan, maar de lonen niet. Onder de KMT is de economie altijd sterk geweest, zelfs tijdens de Aziatische financiële crisis.’

Het autoritaire verleden van de Kuomintang lijkt Taiwans nieuwe generatie niet zo te boeien. ‘Dat was vroeger’, zegt een jonge boekhouder in Kaohsiung. ‘Ik denk dat de nieuwe KMT beter kan zorgen voor Taiwan, voor de economie.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.