nieuws katholieke kerk

Toenadering Anglicanen en katholieken bij heiligverklaring

De Britten hebben sinds zondag een nieuwe heilige: Saint John Henry Newman.  

Het portret van kardinaal John Henry Newman hangt aan een balkon aan het Sint-Pietersplein. Beeld Getty Images

Het is voor het eerst sinds 1976 dat een Brit deze hoge katholieke eer ten deel valt – en toen betrof het een Schotse martelaar uit de zestiende eeuw. Wat de gebeurtenis op het Sint-Pietersplein extra bijzonder maakt is dat Newman (1801 – 1890) aanvankelijk een Anglicaanse priester was. Zijn overstap in 1845 naar de kerk van Rome zorgde indertijd voor grote beroering, maar tegenwoordig staat hij symbool voor een voorzichtige verbroedering tussen de Anglicaanse staatskerk en de Rooms-Katholieke Kerk.

De Victoriaanse geleerde, dichter en priester was negen jaar geleden reeds zalig verklaard door Paus Benedictus tijdens diens bezoek aan het Verenigd Koninkrijk. Hij reisde er speciaal voor naar Birmingham, de stad waar Newman een katholieke gemeenschap had gesticht. Het was een teken dat beide kerken langzaam nader tot elkaar komen. In de zestiende eeuw had koning Hendrik VIII een breuk met de Rooms-katholieke kerk veroorzaakt, ook wel ‘de eerste Brexit’ genoemd, dit omdat hij niet kon scheiden van zijn eerste vrouw, Catharina van Aragon. Door de eeuwen zijn katholieken, met hun loyaliteit aan Rome, met argwaan bekeken op het eiland.

Newman was het slachtoffer van die afkeer, maar de tijden zijn veranderd. Na zijn zaligverklaring zouden twee medische wonderen hebben plaatsgevonden bij mensen die zich in gebed tot hem hadden gericht – onder meer bij een Amerikaanse advocate die complicaties had tijdens haar bevalling.  Het was genoeg om de status van Saint te krijgen. Twintigduizend mensen zullen getuige zijn van de ceremonie, onder wie kroonprins Charles, een groep katholieke Lagerhuisleden en de aartsbisschop van Westminster, de hoogste Britse katholiek. In de katholieke kathedraal van Westminster preekte bij wijze van uitzondering de aartsbisschop van Canterbury, Justin Welby.

Tot de aanwezigen in Rome zullen ook zestien bisschoppen van de Anglicaanse kerk zijn, net name van de hooganglicaanse vleugel die dicht tegen het katholicisme aanzit. Een van hen is Christopher Chessun, de 63-jarige bisschop van Southwark, Zuid-Londen. Bij zijn vormsel, op 19-jarige leeftijd, las hij Newman’s Apologia Pro Vita Sua, het boek, een bestseller zelfs, waarin hij verantwoording aflegde voor zijn bekering. ‘Mijn spirituele begeleider zei dat al Newmans werken, zijn leven en geloof moet worden begrepen door de lens van zijn motto ‘cor ad cor loquitur’. Dat spreken van hart tot hart is steeds belangrijker voor me geworden bij de kleine bijdrage die ik aan de oecumenische beweging heb geleverd.’

Volgens Chessun is Newman een van de ‘leraren van het geloof die belangrijk zijn voor de hele kerk, in ieder geval voor meer dan één richting’. ‘Het is zeker van belang voor de Anglicanen die beweren deel te zijn van de heilige Katholieke en Apostolische Kerk.’ De Anglicaanse kerk is zowel katholiek als hervormd. Een deel van de kerk lonkt steeds sterker naar De Heilige Stoel. Chessun, die door de jaren meerdere katholieken belangrijke functies heeft gegeven in zijn bisdom, vindt het bemoedigend dat een flink aantal Anglicaanse afgevaardigden en pelgrims in het Vaticaan aanwezig zal zijn. ‘Ik zal bidden voor de eenheid die Onze Vader heeft gewild voor zijn kerk.

In sommige Anglicaanse kerken lag de Apologia van de verloren zoon op het altaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden