Toen turners nog heren waren

Vluchtelementen waren er toen nog niet. En wie met een enkele, weliswaar gestrekte, salto van het hoge rek sprong, was al een hele piet....

Peter de Waard

‘Nu moet je minimaal een drievoudige salto maken. Maar je moet het niveau van die tijd niet onderschatten’, zegt gymnastiekleraar Arie Kaan (57) die in 2001 het jubileumboek van de toen 100-jarige vereniging Hercules-Hygiéa uit het Noord-Hollandse Oudkarspel schreef. ‘Ook die jongens waren ijzersterk en de reuzenzwaai werd wel zeker gedaan.’

Vorige week overleed een van de beroemdste leden van deze vereniging. Jan Molenaar (95) was Nederlandse turnkampioen meerkamp in 1939, 1940 en 1942. De oorlog voorkwam dat hij meer nationale en internationale titels kon behalen.

Molenaars periode zat tussen twee andere beroemde kampioenen van deze vereniging: Klaas Boot sr. (kampioen in de jaren twintig) en, de latere televisieverslaggever en het internationale jurylid, Klaas Boot jr. (meervoudig kampioen in de jaren vijftig).

Hercules-Hygiéa was jarenlang de beste vereniging van Nederland – ‘toen turnen na voetbal de grootste sport van Nederland was’. Doel van de vereniging was niet kampioenen op te leiden, maar voor de algemene welstand van de leden in Langedijk, Oudkarspel, Noord- en Zuid-Scharwoude zorg te dragen.

Molenaar bleef dat principe altijd uitdragen. ‘Hij was een keurige man die zijn binnen- en buitenlandse concurrenten vooral als makkers zag – mensen met wie je na de wedstrijd een kameraadschappelijke maaltijd ging gebruiken’, aldus Kaan.

Molenaar leefde, volgens Kaan, zoals hij turnde – een bescheiden mens met een echte lerarenstem. De doelstelling van gymnastiek bleef voor hem de harmonieuze ontwikkeling van het lichaam. ‘Toen hij in 1976 erevoorzitter werd van de club, zei hij in zijn toespraak nog steeds dat de ‘club voor de lichamelijke welstand van de leden zou moeten zorgen’. Kaan: ‘In dat jaar werd tegen deze uitspraak al heel vreemd opgekeken.’

Peter de Waard

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden