'Toen ik uit de kast kwam, streed mijn vader in zijn kerk voor het homohuwelijk'

Acteur Rick Paul van Mulligen (35) werd bekend door zijn rol van Harm-Jan in de televisieserie A'dam-E.V.A. Nu staat hij op de Parade met Paradijsvogel, een solo over - onder meer - homoseksualiteit.

Beeld Ivo van der Bent

Adam of Eva?

'Eva! Dat ben ik aan (actrice, red.) Eva van de Wijdeven verplicht. Ik was echt haar steunpilaar in de serie, haar moederkloek, haar achterban. Maar ook in bijbels opzicht ligt mijn sympathie bij Eva. Ik vond het als kind al raar dat zij uit een rib van Adam is gemaakt en dus niet is geschapen naar het evenbeeld van God. Dan dacht ik: ja, maar op wie leek zij dan? Eva is de underdog in het paradijs en zij verdient beter.

'Mijn ouders zijn gereformeerd en ik ben gelovig opgevoed. Mijn oudere broer mocht op zondag echt geen ijsje eten of naar het zwembad. Later werden mijn ouders wat milder en mocht dat allemaal wel. Toen ik als puber uit de kast kwam, heeft mijn vader in zijn kerk ervoor gestreden dat homo's er mochten trouwen. Hij zat in de kerkenraad en zette het gewoon op de agenda. En het is hem ook nog gelukt.'

Gelovig of ongelovig?

'Ik vond de kerk voornamelijk heel saai. In mijn puberteit begon ik me ertegen af te zetten, op een gegeven moment schoot het verhaal gewoon tekort. Ik zei tegen mijn ouders: 'Maar Hij zegt nóóit iets terug.' Dan zeiden zij: 'Dat is nou geloven.' Nu geloven alle drie hun kinderen niet meer, dat is wel sneu. Maar het is niet dat wij daarom naar de hel gaan ofzo, mijn ouders geloven überhaupt niet in de hel. Hun geloof is liefdevol en niet-bestraffend en dat vind ik mooi, maar zelf geloof ik het gewoon niet. Hoewel er altijd iets blijft knagen. Als ik nu zeg dat ik niet geloof, voelt het alsof ik iets stouts doe. Heel hard vloeken kan ik ook nog steeds niet, dan denk ik toch: Hij hoort iedereen, overal.

'Bepaalde aspecten van het geloof vind ik nog wel mooi. De collectieve concentratie in de kerk, het ontzag, de afspraak dat daarbinnen iedereen het hoofd buigt en even goed nadenkt. Een religieuze opvoeding geeft bovendien grote culturele rijkdom; ik ben blij dat ik al die bijbelverhalen ken. Ons zoontje Ko van 3 voeden we niet religieus op - zijn moeder en mijn man zijn totaal niet gelovig. Maar dan mis je ook iets, dus wie weet duw ik er ooit nog een kinderbijbeltje doorheen.

Beeld Ivo van der Bent

De Menkemaborg of de Molen De Liefde?

'De twee grootste, of eigenlijk enige, bezienswaardigheden in Uithuizen. In de haven van Eemsmond zit ook Google trouwens, maar dat zijn gewoon drie weilanden vol met accu's. Voor de rest is Uithuizen heel veel klei en een paar boerderijen. Mijn vader zat in het bestuur van de Menkemaborg, zo'n kasteel met een rozentuin en een slotgracht eromheen. Ik vond het idee dat daar heel rijke mensen woonden wel spannend. Hoewel ik me ook afvroeg: waarom wonen die in hemelsnaam hier?

'Die molen, daar woonde ik tegenover. Daar was ik trots op, want verder was er in Uithuizen niet zo veel. Ik vermoed dat ik aan mijn geboortegrond mijn liefde voor countrymuziek heb overgehouden. Teksten als 'Ik zit hier maar in mijn tuin te kijken naar niks', vond ik altijd erg herkenbaar.

Glitterpak of spijkerbroek?

'Als kind hoopte ik dat ik een soort Fabiola (het 'levend kunstwerk' uit Amsterdam, red.) ging worden. Dan zag ik op tv Mathilde Willink in die Fong Leng-creaties en dat vond ik waanzinnig. Mijn favoriete programma was Paradijsvogels, met mensen die het leven op hun eigen manier leven, tegen alle regels en normen in. Daar is mijn solo op geïnspireerd.

'Zelf was ik ook altijd anders. Ik had lang haar en werd op de basisschool uitgescholden voor meisje - homo's kenden we niet en daar wisten we ook het woord niet voor. Maar ik dacht: ik wil gewoon die staart, dus dan ben ik maar een meisje. Op de middelbare school werd ik grunge, met roze haar, gescheurde truien en een grote wietplant op mijn jas - terwijl ik echt niet wist wat dat was. Er waren in Groningen verder ook niet zoveel opties: je was nerd, of alto, of kakker, of boer. En kakker, daar had ik het geld niet voor.

'Nu kleed ik me in het dagelijks leven vrij normaal. Maar in mijn Parade-solo sta ik wel te shinen in een latexpak met roze pruik. Dat is misschien waarom ik uiteindelijk geen Fabiola ben geworden; mijn werk is een goeie uitlaatklep. Maar het zou leuk zijn als er op straat weer wat meer Fabiola's rondliepen; iedereen in H&M, dat is toch saai? Hup, gewoon dat glitterpak aan, en gáán.'

Rick Paul van Mulligen

1981 Geboren in Uithuizen
2002-2006 Toneelschool Arnhem
2006-heden Speelt bij onder meer Toneel groep Maastricht, Noord Ne derlands Toneel, Mightyso ciety en Keesen en Co. Vaste gastacteur bij Toneelgroep Oostpool.
2008-heden Filmrollen in o.a. Tiramisu, Toen was geluk heel gewoon en Jack bestelt een broertje
2010 Nominatie Arlecchino voor beste mannelijke bijrol in Mightysociety 8
2011-2016 Speelt Harm-Jan in de tv serie A'dam - E.V.A
2013-2017 De Grote Improvisatieshow
2014 Presentatie gala van het Nederlands Theater
2016 Rundfunk
2017 Solo Paradijsvogel op de Parade

Rick Paul van Mulligen is getrouwd en heeft 1 zoon.

Harm-Jan of Rick Paul?

'Die twee zijn in de loop der tijd steeds dichter bij elkaar komen te liggen. Ik ben een jaar of zes Harm-Jan geweest en uiteindelijk is scenarist Robert Alberdingk Thijm de rol steeds meer op mij gaan schrijven. Heel bijzonder, want in eerste instantie hadden hij en regisseur Norbert ter Hall een 50-jarige homo met overgewicht voor ogen voor die rol. Ik moest drie, vier keer terugkomen voor de auditie. Daarna besloten zij gelukkig: we hadden het niet zo bedacht, maar het klopt.

'Toen mijn man René en ik een vrouw zochten die moeder wilde worden van ons kind, vroeg Robert of hij dat in de serie mocht gebruiken. En ik dacht meteen: ja, doe! Nu hebben toch weer een paar honderdduizend kijkers gezien dat het zo óók kan: twee vaders en een moeder die samen een kind krijgen en opvoeden.'

Beeld Ivo van der Bent

René of Ko?

'Nina, de moeder, vroeg laatst: wat als je er nu eentje van een klif moet gooien? En het is vreselijk, maar dan gooi ik meteen René. Jankend en krijsend, dat wel, maar ik doe het. Dat is echt die onvoorwaardelijke liefde voor een kind en het feit dat jij volledig voor hem verantwoordelijk bent. Ko, daar moeten ze niet aankomen.

'We weten niet officieel van wie hij is, we hebben 'gemengd', maar hij lijkt als twee druppels water op René. Dus kan ik net zo goed René van de klif gooien, want ik heb er nog één reserve en daar doe ik veel langer mee.

'Met Nina samen zijn we echt een gezin. Soms is het best ingewikkeld - tijdens de zwangerschap werd ze verliefd op mij, maar we bespreken alles en lossen het echt samen op. Die verliefdheid was ook heel logisch: je krijgt elkaars kind, dat is een intieme, unieke relatie. En we zijn er goed uitgekomen. René voelde zich gelukkig niet bedreigd. En het wás ook geen bedreiging: de laatste vrouw op wie ik viel was een juf in de kleuterklas.

'Met z'n drieën opereren we een beetje als een collectief. Elke maand hebben we vergaderingen, apk's noemen we die. Dan bespreken we ook alles rondom Ko: vinden jullie dat zijn middagslaapje eruit kan? Moeten we al stoppen met zijn speentje?'

Samen of solo?

Samen, absoluut. Ja, ook professioneel. Het is heerlijk om nu solo op toneel mijn hele theaterpersoonlijkheid te kunnen laten zien, en ik knal er de eerste tien minuten ook hard in, schelden, in mijn kruis grijpen, lekker over-the-top. Daarna volgt dan de diepere laag, hopelijk. Maar solo spelen is veel kwetsbaarder. En ik mis een tegenspeler, iemand die je vertrouwt en die je scherp houdt, met wie je tijdens het spelen iets opbouwt en met wie je onderonsjes hebt.

Beeld Ivo van der Bent

'Ik heb de tekst zelf geschreven, ook voor het eerst. Vooraf dacht ik: nu moet ik laten zien wat ik allemaal kan en dus vooral geen homo gaan spelen. Maar later dacht ik, fuck it, waarom niet? Ik krijg heel vaak de vraag: wil je niet eens iets anders spelen dan een homo? Dat irriteert me; alsof de mogelijkheden dan beperkter zouden zijn. Je hebt heel veel verschillende soorten homo's, hoor.

Er worden wel te weinig mooie, volwaardige homorollen geschreven voor film en tv. Het argument is dan dat het publiek zich daar niet in kan verplaatsen. Maar ik verplaats me al mijn hele leven in heteroseksuele relaties in de bioscoop, en dat gaat prima. Probeer het eens, zou ik zeggen.'

Paradetent of schouwburgzaal?

'Ik moet zeker niet elk jaar op de Parade gaan staan. Dan word je gevraagd en denk je: ja, leuk! Maar meteen de eerste dag denk ik alweer: o nee! Iedereen die er speelt, heeft er een haat-liefdeverhouding mee. Het is een gladiatorenarena, lach of ik schiet, en je moet heel hard werken voor je applaus. Als je dan weer in het theater staat, is dat een verademing: wat heerlijk dat iedereen vanzelf stil is en aandacht heeft voor wat je doet.

'Toen ik 11 was, kwam ik voor het eerst in een grote schouwburgzaal, bij Medea van het Noord Nederlands Toneel. Dat maakte grote indruk: zo'n grote groep volwassenen bij elkaar, helemaal stil. En ik vind het nog steeds bijzonder, dat we dat met elkaar afspreken en dat bijna iedereen zich daaraan houdt. Op een bepaalde manier benadert dat de beleving van kerkbezoek. Behalve dat wat er op toneel gebeurt veel spannender is.

Rick Paul van Mulligen: Paradijsvogel, 11 t/m 17/8 op de Parade Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden