Toen en nu

Volgens Frits Bolkestein was hij er in 2002 na een gesprekje van een half uur met de directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) wel uit....

Bert Wagendorp

Dat zei het erelid van de VVD gisteren op Radio 1.

Bolkestein vond dat Nederland achter de VS was ‘aangemarcheerd’ en dat de steun aan de inval ‘op lucht’ was gebaseerd. Volgens hem had het kabinet een ‘scheve schaats’ gereden en het leek Bolkestein daarom het beste dat de premier zou aftreden.

Een half uur, nog een kwartier minder dan Jaap de Hoop Scheffer nodig had om te besluiten kritiekloos achter de VS aan te marcheren, en eurocommissaris Bolkestein wist voldoende om te weten dat de politieke steun aan de ‘onbezonnen’ inval in Irak onterecht was.

Dat had hij destijds trouwens ook wel even kunnen melden aan zijn partijgenoot Henk Kamp, de minister van Defensie. Kamp verkeerde namelijk in de veronderstelling dat de steun wel terecht was. Kennelijk niet ergens een half uurtje weten te vinden om zelf ook even met de directeur van zijn eigen inlichtingendienst van gedachten te wisselen.

Jaap de Hoop Scheffer ook niet. Jaap had het veel te druk met het voorliegen van zijn collega’s in het kabinet over niet bestaande massavernietigingswapens.

Frits Bolkestein was nooit bang om iets te roepen, maar met het ouder worden wint hij nog aan duidelijkheid. Zie je wel meer bij de ouder wordende mens. Die realiseert zich dat zijn tijd beperkt is en om de hete brij heen draaien een tijdrovende bezigheid.

Misschien moeten we de leeftijdsgrens voor ministers op minimaal zeventig jaar stellen.

Het Kamerdebat over het rapport-Davids wekte gisteren in elk geval weer de indruk dat ons het eeuwige leven is beschoren en dat er zeeën van tijd zijn om ingewikkelde kronkelredenaties op te zetten.

Die waren nodig om de tamelijk simpele conclusie uit het rapport-Davids, dat het kabinet de Kamer een aantal malen onjuist en onvolledig had geïnformeerd, van zijn explosieve lading te ontdoen.

Het zou niet meer gebeuren en er waren lessen getrokken, daar kwam het op neer.

Er hoeft bij ons nooit meer een regering af te treden, mits wordt voldaan aan het nieuwe staatsrechtelijke voorwaarde van kritische reflexie en lessen trekken voor de toekomst.

Het debat dat zich gisteravond voltrok tussen Kamer en minister-president was zonder meer hallucinerend. Balkenende werkte op ingenieuze wijze en onvermoeibaar zijn filosofisch concept over heden en verleden verder uit. Heden en verleden dienen volkomen te worden gescheiden, dat is de rijke, bevrijdende en volkomen nieuwe gedachte waarmee hij de aanvallen van Halsema, Pechtold, Thieme en Kant pareerde.

Types zitten nog helemaal vast aan het volkomen verouderde paradigma dat je in het heden verantwoording aflegt over het verleden, en dat is jammer.

Hierna ging de grote filosoof in op de begrippen ‘onjuist’ en ‘onvolledig’. Ik geef het eerlijk toe: hier gingen zijn abstracties me ver boven de pet. In combinatie met Balkenendes toen-en-nu-concept kregen de beide begrippen een huiveringwekkende complexiteit.

Volgens Femke Halsema was het aftreden van Balkenende ‘aan de orde’, maar bij het sluiten van deze editie zat hij er nog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden