Toekennen hogere beloning kost leraren hoofdbrekens

Leerkrachten die op een achterstandsschool werken, hebben het zwaar en moeten daarom meer verdienen. Steeds vaker willen politici de voorgestelde prestatiebeloning in het onderwijs gebruiken om docenten van probleemleerlingen extra te belonen....

Van onze verslaggeefster

Annieke Kranenberg

AMSTERDAM

Leraren van een school met veel allochtone kinderen moeten meer in hun mars hebben en verdienen daarom een loonsverhoging van zo'n 10 procent, vindt directeur H. Blume van de Lukasschool in Utrecht.

'Onzin', zegt T. Heijtel, directeur van de Wegwijzer in Amstelveen, want een 'normale witte' school heeft het ook moeilijk. 'Scholen met veel allochtone kinderen krijgen al extra geld en personeel. Wij kampen nog met groepen van 32 kinderen.'

Over een ding zijn alle scholen het eens: het onderwijs moet aantrekkelijker gemaakt worden voor leraren. En daarvoor is veel geld nodig. Maar wie het hardst werkt, wie het meeste recht heeft op extra geld en hoe dat besteed moet worden, daarover zijn de meningen verdeeld.

Minister Hermans van Onderwijs zoekt de oplossing in het competentiemodel waarmee hij nu inzet tijdens de CAO onderhandelingen. Wie goed werk levert, krijgt meer loon.

Hiermee haalt Hermans zich de woede van de onderwijsbonden op de hals. Zij vinden het competentiemodel een 'afleidingsmanoeuvre'. De lonen moeten eerst structureel omhoog, pas dan willen zij spreken over zoiets moderns als loon naar werken. Vooralsnog kan Hermans niet meer dan 1,5 procent loonsverhoging bieden en dat is te weinig om het competentiemodel in te voeren.

Schooldirecteur Blume vindt de verzakelijking in het onderwijs een logische stap om de witte vlucht van leraren van moeilijke achterstandsscholen naar rustieke dorpsscholen tegen te gaan.

'Ik kan nu al geen vervangers meer vinden. En het wordt alleen maar erger.' Op zijn school is 85 procent van de kinderen allochtoon. Veel kinderen krijgen in meer talen les. 'Dat vereist meer overleg tussen leraren om te zorgen dat ze dezelfde onderwerpen behandelen', zegt Blume.

Ook is de leerlingenzorg van specifieke aard. 'Wij hebben veel asielzoekerskinderen waarvan sommigen zwaar getraumatiseerd uit de oorlog zijn gekomen. En een allochtoon kind uit een gebroken gezin heeft andere problemen dan een Nederlands kind met gescheiden ouders. Deze kinderen kun je niet op de wachtlijst van het RIAGG zetten, dus moeten we ze zelf opvangen.'

Directeur Heijtel van basisschool de Wegwijzer vindt het oneerlijk dat alleen onderwijzers van probleemleerlingen extra zouden worden beloond. 'Een leerkracht van een achterstandsschool is niet automatisch een goede leraar.'

Maar leerkrachten van achterstandsscholen moeten vaak als maatschappelijk werker en politieagent optreden, werpt directeur J. Scholten van basisschool Europa in Enschede tegen. Zij was jarenlang actief in het speciaal onderwijs en vindt de zwaarte van de problemen vergelijkbaar met die van haar achterstandsschool.

'Die problemen staan niet in verhouding tot een school waar kinderen goed luisteren en ouders altijd kunnen bijspringen.'

Soms merkt Scholten dat haar leraren gedemotiveerd raken door de zware werkdruk. 'Daarom moeten ze net zoveel verdienen als leraren uit het speciale onderwijs.'

Op basisschool De Viking in Delfzijl zitten veel autochtone probleemleerlingen met laagopgeleide ouders. Bij deze kinderen is de achterstand meestal hardnekkiger dan bij allochtone kinderen. 'De taalontwikkeling is slecht en vaak ontbreekt zelfredzaamheid', zegt locatieleider G. Korte.

Maar hij wil niets weten van prestatiebeloning. Liever wil hij geld om zijn leerkrachten bij te scholen of voor projecten. Bovendien vreest hij dat een competentiemodel dezelfde 'robotleraren' creëert.

Op de technische opleiding van het Amsterdamse College beroepsonderwijs reizen de problemen de pan uit. 'We krijgen steeds meer allochtone leerlingen met taalproblemen. Ze begrijpen de leraren gewoon niet', zegt directeur H. van Megen.

Maar hij ziet het nut van extra loon niet in. 'We hebben geld nodig voor klassenverkleining. Dat is het allerbelangrijkste. Het gaat er toch om dat de leerlingen er zelf ook iets aan hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden