Toch plaats voor kindeke Jezus in Frans stadhuis

De kerststal in de tuin bij het gemeentehuis van de Franse stad Melun, 50 kilometer ten zuidoosten van Parijs, mag blijven staan. Atheïsten hadden de rechter om een verbod gevraagd, maar die wees het verzoek af. De vrijdenkers beriepen zich op de laicité, de in de wet verankerde scheiding van kerk en staat.

Beeld anp

Vorige week bepaalde de rechter dat ook de kerststal in de Zuid-Franse stad Béziers mag blijven staan. De rechter oordeelde dat de reeks beelden van onder anderen Maria, het kindje Jezus en Jozef geen aanslag waren op het beginsel dat staat en godsdienst strikt van elkaar gescheiden zijn. Eerder had een magistraat in het westen van het land anders geoordeeld. Hij verbood het departement Vendée een kerststal neer te zetten in het departementale hoofdkwartier in La-Roche-sur-Yon.

Volgens vrijdenkers horen de os en de ezel niet in gemeentehuizen thuis, omdat de Franse overheid in religieus opzicht strikt neutraal hoort te zijn. Verdedigers van het kerststalletje, het Front National voorop, spreken van een schandalige aanval op een Franse traditie.

De wet op de scheiding van kerk en staat uit 1905 verbiedt alle religieuze symbolen in publieke gebouwen. Actiegroepen van vrijdenkers hadden daarom rechtszaken aangespannen tegen burgemeesters die een kerststalletje in hun mairie lieten neerzetten.

Geen provocatie

Burgemeester Robert Ménard van Béziers, gesteund door het Front National, weigerde zijn stalletje te verwijderen, ondanks een opdracht van de prefect (de hoogste staatsdienaar in het departement Hérault). 'De Heilige Maagd en Jezus zullen niet buiten worden gezet, zoals tweeduizend jaar geleden', aldus Ménard. Andere FN-burgemeesters verklaarden zich meteen solidair. Ze twitterden foto's van hun eigen stalletje, met de hashtag resistance. In Cogolin in de Var knutselden frontistische raadsleden snel hun eigen kerstkribbe in elkaar. 'Het is geen provocatie, maar een herinnering aan onze cultuur', meende FN-burgemeester Marc-Etienne Lansade.

Het Front National heeft zich de afgelopen jaren opgeworpen als een fel verdediger van de laïcité, de absolute neutraliteit van de overheid, vooral om de islam te kunnen aanpakken. Zo ageerde het Front tegen het serveren van halalvoedsel in schoolkantines en andere publieke eetgelegenheden.

'volkstraditie'

Het kerststalletje is iets geheel anders, zeggen de voorstanders, niet te vergelijken met het kruisbeeld of de islamitische halve maan. Geen religieus symbool, maar een eeuwenoude 'volkstraditie' waar de tegenstanders vanaf moeten blijven. Deskundigen zijn verdeeld. Hoe kun je beweren dat het geboortehuis van het kindeke Jezus geen religieus symbool is, vraagt historica Valentine Zuber van de Ecole Pratique des Hautes Etudes zich af. 'Hier wordt met twee maten gemeten. De laïcité is niet alleen bedoeld voor moslims.' Haar collega Nadine Cretin van de Ecole des Hautes Etudes en Sciences Sociales meent echter dat de kribbe zijn religieuze betekenis allang is ontstegen. 'Het is een traditie, een eindejaarsritueel voor veel families, christelijk of niet.' Ook veel atheïsten hebben een gezellig stalletje in hun huiskamer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden