NieuwsOphokplicht

Toch ophokplicht voor pluimvee na Duits geval van vogelgriep

Al het commerciële pluimvee moet vanaf woensdag 0.00 uur binnenblijven. Het ministerie van Landbouw heeft een ophokplicht afgekondigd die in elk geval vier weken van kracht blijft. Aanleiding is een recent geval van vogelgriep in de Duitse deelstaat Baden-Württemberg. Het ophokken geldt voor alle bedrijven met 250 of meer kippen, kalkoenen of eenden.  

Een biologische kippenhouder in Boven-Leeuwen controleert zijn opgehokte kippen.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

‘We zijn hier heel blij mee’, reageert Hennie de Haan van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders. ‘We hebben als sector bij het ministerie aangedrongen op een ophokplicht, omdat de vogelgriep steeds dichterbij kwam. Nu lijden we nog geen schade, want een besmetting in Nederland is voorkomen.’ 

Het ophokken gebeurt vaak als het al te laat is en er al Nederlands pluimvee besmet is geraakt. De export naar veel landen komt dan vrijwel stil te liggen. Omdat Nederland nu zijn vogelgriepvrije status houdt als land, kunnen pluimveehouders zaken blijven doen.

De overheid had al maatregelen genomen tegen de verspreiding van vogelgriep na de besmetting bij een hobbyboer in de Duitse plaats Bretzfeld. Zo moesten vrachtwagens met pluimvee of broedeieren die uit Duitsland terugkomen, vol of leeg, na de grens met Nederland opnieuw worden ontsmet en schoongemaakt. Bretzfeld ligt op zo’n 400 kilometer van Heerlen.

Ergernis

In Midden- en Oost-Europa waren al meerdere gevallen van hoogpathogene vogelgriep (HPAI) H5N8 bekend. Toch had dat nog geen ophokplicht tot gevolg, tot ergernis van de pluimveesector. Voorzitter Gert-Jan Oplaat van de Vereniging van de Nederlandse Pluimveeverwerkende Industrie wees bijvoorbeeld op de wilde vogel in Polen die door vogelgriep is omgekomen: ‘Van Polen naar Nederland is maar één dag vliegen voor sommige vogels.’ 

Wilde vogels kunnen Nederlands pluimvee besmetten doordat ze er bijvoorbeeld buiten tussen gaan lopen. De Haan: ‘De kippen worden dan vaak niet eens ziek, maar ze brengen het virus wel voort via bijvoorbeeld de ontlasting. Dat is heel moeilijk na te gaan.’ Eén besmetting kan dus de hele sector lamleggen.

In een brief riepen landbouworganisatie LTO, de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders, de Centrale Organisatie Broedeieren en Kuikens en de Vereniging van de Nederlandse Pluimveeverwerkende Industrie op tot snelle overheidsmaatregelen. Toch hield Landbouwminister Carola Schouten vast aan de mening van haar expertgroep. 

Zachte winter

De brandhaarden in Midden- en Oost-Europese landen als Slowakije, Hongarije en Tsjechië waren volgens de deskundigen relatief ver weg. En vanwege de zachte winter is er weinig vogeltrek naar het westen, waardoor de kans op besmetting kleiner is, zo schreef Schouten op 23 januari aan de Tweede Kamer. Ze noemde een ophokplicht een ‘ingrijpende preventieve maatregel met consequenties voor dierenwelzijn en voor bedrijven met vrije-uitlooppluimvee’.

Dinsdag achtte ze deze maatregel alsnog nodig. En hoewel het weer even zacht blijft en er volgens de expertgroep waarschijnlijk nog steeds amper vogels naar het westen zullen trekken de komende tijd, is de kans op besmetting in Nederland  ‘iets’ toegenomen door het geval in Duitsland. ‘Het is daarom mogelijk dat ook in andere delen van West-Europa clusters van het virus in lokale wilde-watervogelpopulaties aanwezig zijn’, schrijft Schouten aan de Tweede Kamer.

De eerste HPAI-uitbraak dit winterseizoen in de Europese Unie deed zich voor op 31 december 2019 in Oost-Polen. Volgens het ministerie van Landbouw is de situatie op de getroffen plekken in Midden- en Oost-Europa nog altijd ‘zorgelijk’. 

Over vier weken komen de experts opnieuw bijeen, ze beslissen dan of de ophokplicht moet blijven gelden. De laatste ophokplicht dateert van december 2017 en kwam voort uit vogelgriep bij een eendenbedrijf in Biddinghuizen (Flevoland). Het zou uiteindelijk vier maanden duren voordat alle pluimvee weer naar buiten mocht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden