Toch is de Randstad welvarend gebied

De Randstad is bestuurlijk ongezond, zo beweren politici en ondernemers. Maar wat is de Randstad eigenlijk? Niet de eenheid die we denken....

De roep om bestuurlijke ingrepen in de Randstad klinkt steeds luider nu de economische ontwikkeling van dit gebied achterblijft bij die van andere stedelijke agglomeraties in Europa. De daaraan voorafgaande vraag, of de Randstad wel als één coherent geheel kan worden beschouwd, wordt zelden gesteld.

‘Het bijzondere aan de Randstad is dat het een beleidsconcept is dat iedereen wel wat zegt’, weet sociaal-geograaf Jan Ritsema van Eck, onderzoeker bij het Ruimtelijk Planbureau (RPB). ‘Dat is dat gebied met al die steden, met een samenhangende economie, dat in feite als één metropool functioneert.’ Althans, zo wordt de Randstad door veel beleidsmakers gezien.

De samenstellers van de RPB-studie Veel steden maken nog geen Randstad komen tot een andere conclusie. Ritsema van Eck: ‘De Randstad als eenheid bestaat eigenlijk nauwelijks.’ ‘En de Randstad als één stedelijk netwerk gaat ook niet bestaan’, voorziet Wim Derksen, directeur van het RPB.

Om de vraag te beantwoorden of de Randstad als een netwerkstad kan worden getypeerd – iets wat bestuurders en bedrijven tijdens buitenlandse handelsmissies in toenemende mate doen – onderzocht het RPB de bedrijfsrelaties, de woon-werkstromen en de winkelbezoeken in dat gebied. De gedachte achter een netwerkstad is dat steden elkaar aanvullen op het gebied van economie, woningmarkt en voorzieningen en dat ze gezamenlijk meer te bieden hebben.

‘Maar het beeld is juist dat de stadsgewesten binnen de Randstad steeds meer op elkaar lijken en niet zozeer elkaar aanvullen’, zegt Ritsema van Eck. ‘Dat geldt voor hun economische structuur, voor de samenstelling van de beroepsbevolking, voor het winkelbestand. De specialisatie per stadsregio neemt af. Allerlei diensten worden gelijkmatiger verspreid over de Randstad. Rotterdam had vroeger een sterk industrieel profiel, maar ook daar zie je de zakelijke diensten sterk groeien.’

Derksen: ‘Er is maar weinig samenhang in het hele gebied en tóch is de Randstad als geheel een heel welvarend gebied. Als je de stadsgewesten onder de loep neemt kun je bijna spreken van afzonderlijke economieën. Kennelijk is onderling concurreren zo slecht nog niet. Dus ik zou zeggen: laat Job Cohen zich vooral druk maken over wat het beste is voor zijn Amsterdamse regio in plaats van zich te bekommeren over de hele Randstad.’

Met die regio van Cohen gaat het trouwens crescendo, zo blijkt uit de RPB-studie. In het stadsgewest Amsterdam groeit de werkgelegenheid harder dan elders in de Randstad en de ‘magneetwerking’ van de stad wordt steeds sterker. Ritsema van Eck: ‘De pendel naar Amsterdam toe groeit, ook vanuit de grote steden in het zuidelijke deel van de Randstad.

Voor de bewering dat de Randstad zich meer en meer ontwikkelt als een netwerkstad zijn nauwelijks aanwijzingen. Ritsema van Eck: ‘Eigenlijk is het stadsgewest dé schaal waarop het meeste gebeurt. Driekwart van de Randstedelijke beroepsbevolking woont en werkt in hetzelfde stadsgewest. Meer dan 90 procent van de winkelbezoeken wordt binnen het eigen stadsgewest afgelegd en 40procent van de bedrijfsrelaties vindt ook in hetzelfde stadsgewest plaats. Van de overige 60 procent gaat het overgrote gedeelte de Randstad uit.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden