Toch geld voor niet erkende slachtoffers misbruik kerk

Slachtoffers van seksueel misbruik door priesters die nul op het rekest kregen bij de klachtencommissie van de katholieke kerk, kunnen toch rekenen op erkenning en schadevergoeding. De katholieke kerk werkt aan een regeling om misbruikslachtoffers van wie de klacht ongegrond is verklaard, alsnog tegemoet te komen.

Beeld ANP

Tot dusver heeft de klachtencommissie van het Meldpunt Seksueel Misbruik RKK ruim 250 klachten ongegrond verklaard. In de meeste gevallen is dat gebeurd wegens gebrek aan 'steunbewijs': er hadden zich geen andere slachtoffers van de aangeklaagde priester gemeld. De klachtencommissie gaat uit van het rechtsbeginsel dat niemand veroordeeld kan worden op grond van 'één enkele verklaring'.

'Dat is een enorme klap, een drama voor het slachtoffer', zegt Guido Klabbers, woordvoerder van Klokk, de koepel van slachtofferorganisaties.

Slotactie

De nieuwe regeling wordt de 'slotactie' genoemd in de jarenlange procedure voor erkenning, genoegdoening en compensatie voor slachtoffers van seksueel misbruik. Aanleiding zijn de verklaringen twee jaar geleden van voorzitter Wiel Stevens van de klachtencommissie tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer. Hij zei geen twijfel te hebben dat 'het overgrote deel' van de afgewezen klagers wel degelijk is misbruikt. 'Maar de regels laten niet toe hun klacht gegrond te verklaren', aldus Stevens.

Sindsdien klinkt de roep steeds luider om alsnog iets te doen voor deze 'ongegrondverklaarden'. De Nederlandse bisschoppenconferentie en de Konferentie Nederlandse Religieuzen (KNR), die de belangen van de kloosterordes vertegenwoordigt, hebben Wim Deetman gevraagd te adviseren. Ex-minister Deetman was eerder voorzitter van de commissie voor onderzoek naar misbruik in de katholieke kerk.

Volgens een conceptvoorstel van Deetman vertoont de regeling voor afgewezen klagers veel gelijkenis met de tegemoetkoming aan slachtoffers van buitensporig geweld in kerkelijke instellingen. Bij die schaderegeling - maximaal 5.000 euro per persoon - gold slechts 'de authenticiteit van de klacht'.

Kritiek

Klokk-woordvoerder Klabbers heeft kritiek op die aanpak, die volgens hem te veel leunt op een snelle financiële uitkering. 'Veel slachtoffers zijn heel verdrietig dat hun klacht niet is gehonoreerd. Die kun je niet afschepen met een paar duizend euro. Ze willen erkenning, niet alleen een kassabonnetje.'

In het conceptvoorstel wordt ook de mogelijkheid geopperd om het slachtoffer in gesprek te laten gaan met de congregatie. Volgens Klabbers moet die dialoog juist centraal staan. Morgen voert hij hierover overleg met kardinaal Wim Eijk en KNR-voorzitter Cees van Dam.

Eijk, voorzitter van de bisschoppenconferentie, bevestigt dat gewerkt wordt aan een regeling. Woordvoerder Daphne van Roosendaal: 'We hebben Deetman gevraagd advies uit te brengen over de aard en inrichting van een slotactie.' Deetman zelf wil via zijn woordvoerder slechts kwijt dat het advies nog niet klaar is.

De vraag is hoe zoveel mogelijk voorkomen kan worden dat 'gold diggers' profiteren van de regeling. Ook de klachtencommissie worstelt met dat dilemma. 'Het is balanceren tussen compassie met de slachtoffers en juridische strengheid', zei Rob van de Beeten, voorzitter van het stichtingsbestuur van het Meldpunt Seksueel Misbruik RKK, vorig jaar in de Volkskrant.

Het Meldpunt Seksueel Misbruik RKK is sinds 1 mei gesloten. Eigenlijk wilde de katholieke kerk het meldpunt vorig jaar al sluiten, maar de rechter stak daar een stokje voor. Volgens de laatst bekende cijfers (eind maart) zijn er de afgelopen jaren ruim 3.500 meldingen van seksueel misbruik door priesters en nonnen binnengekomen. Daarvan zijn 1.900 omgezet in een formele klacht.

De klachtencommissie heeft inmiddels 1.100 klachten behandeld: 800 zijn (deels) gegrond verklaard. Aan bijna 600 slachtoffers heeft de kerk 17,5 miljoen euro schadevergoeding betaald.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden