Titel van prinses Margarita is nep

De titel van prinses Margarita berust op drijfzand. Als de Wet op de adeldom correct zou zijn toegepast, zouden Carel Hugo en zijn kinderen niet tot de Nederlandse adel zijn toegelaten, stelt H.U....

H.U. Jessurun d'Oliveira

Bij al het wapengekletter van prinses Margarita en haar man is men maar zelden geneigd stil te staan bij de vraag hoe Margarita eigenlijk aan haar prinsessentitel is gekomen. Die schijnt vanzelf te spreken. De enkeling die de tijd neemt om de legitimiteit van haar titel in twijfel te trekken, wordt in de publieke opinie genegeerd.

Een paar maanden geleden kwam Reinildis van Ditshuyzen (NRC Handelsblad, 14 maart) tot de conclusie dat naar Nederlands recht in Nederland twee vorstenhuizen bleken te bestaan: de Oranjes en de Borbons. In een recente bijdrage in het Nederlands Juristenblad (23 mei 2003) komt oud-staatsraad en oud-hoogleraar staats- en bestuursrecht F.H. van der Burg niet alleen tot dezelfde conclusie, maar hij gaat een flinke stap verder, door te verlangen dat deze toestand ongedaan moet worden gemaakt. Deze oproep kan moeilijk genegeerd worden. Hij is afkomstig van een algemeen erkend deskundige, die bovendien niet als onbesuisd of als een republikeinse radikalinski bekend staat.

Wat is het geval? De kinderen van Irene ontlenen eventuele adellijke titels niet aan hun moeder. Door haar huwelijk met Carel Hugo is zij uit het Koninklijk Huis van Oranje gevallen (al blijft zij tot de familie behoren). Zij geeft haar bestaande titels ook niet door, omdat die langs mannelijke lijn vererven. Margarita is dus volledig afhankelijk van de deugdelijkheid van de titel van haar vader, en wel naar Nederlandse inzichten. Die inzichten zijn neergelegd in de Wet op de adeldom van l994. Volgens hardnekkige geruchten is bij de totstandkoming van dat wetje een behoorlijk robbertje gevochten tussen het kabinet en het Koninklijk Huis. Het Huis had natuurlijk directe belangen bij de uitwerking van de wet. Is het andere stervelingen niet vergund wet te geven omtrent hun eigen positie, de koningin als lid van de regering kan dat wel. Nette mensen onthouden zich in de regel van inmenging als ze in zo'n situatie terecht komen. Zij noemen dat belangenverstrengeling.

Artikel 8 van die wet op de adeldom maakt het mogelijk personen in te lijven in de Nederlandse adel, als hun geslacht behoort tot de erkende adel van een staat met een vergelijkbaar adelsstatuut. Dat verzoek moest zijn ingediend binnen vijf jaar na het inwerkingtreden van de wet, dus voor 1999.

Op 15 mei l996 is een door koningin Beatrix medeondertekend Koninklijk Besluit geslagen waarbij de kinderen van Irene en Carel Hugo de Bourbon de Parme zijn ingelijfd in de Nederlandse adel als prinsen en prinsessen, en wel met het predicaat Koninklijke Hoogheid.

Naar het oordeel van prof. Van der Burg klopt dit Koninklijk Besluit van geen kant. Wie wil nagaan of buitenlandse titels 'vertaald' mogen worden naar de Nederlandse adel, zoekt tevergeefs naar informatie. In het Koninklijk Besluit ontbreken de grondslagen voor de beoordeling van de vraag of de titels van Carel Hugo de Bourbon Parma en zijn kinderen berusten op een adelsstatuut dat vergelijkbaar is met het Nederlandse, zoals de Wet op de adeldom vraagt. Dat is niet toevallig, zo blijkt als men probeert die gegevens boven water te halen. De enige twee staten die in aanmerking komen zijn Italië (Parma) en Spanje.

Parma bestaat allang niet meer en de huidige republiek Italië erkent geen adelstitels meer (al worden ze in het maatschappelijk verkeer nog wel gebezigd). De Italiaanse grondwet kent een overgangsbepaling die uitdrukkelijk de erkenning van adellijke titels uitsluit. Daarop kan de inlijving dus niet berusten.

Voor Spanje geldt een soortgelijk verhaal. Toen Carel Hugo in 1979 bij koninklijk decreet tot Spanjaard werd genaturaliseerd

(hij was Fransman), werd hij aangeduid als Don Carlos Hugo de Borbón-Parma y Borbón, zonder enige adellijke titel. Ook al omdat Carel Hugo eigenlijk nooit zijn Carlistische pretenties op de Spaanse troon heeft afgezworen is het uiterst onwaarschijnlijk dat Spanje hem als een Koninklijke Hoogheid beschouwt. Dat zou maar twisten aanwakkeren die men blijkens de Spaanse bij referendum aanvaarde grondwet nu juist heeft willen afsnijden. Het verleden heeft afgedaan in het Spanje na Franco.

Nu het Nederlandse Koninklijk Besluit in feite alle grondslag ontbeert en dan ook ongemotiveerd is, moet het worden ingetrokken. Wat heeft de Hoge Raad van Adel eigenlijk in deze aangelegenheid geadviseerd? Het KB kan bovendien schadelijk zijn in de betrekkingen met Spanje, omdat het voedsel geeft aan de Carlistische pretenties. De kinderen van Irene zijn pionnen in dit spel. Zij dragen titels die hun materieel niet toekomen omdat hun geslacht niet behoort tot de wettelijk erkende adel van Spanje of Italië met een vergelijkbaar adelsstatuut. Hun titels zijn met andere woorden aanstootgevende en schadelijke fake. De titel van Margarita en de andere kinderen van Irene berust op drijfzand.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden