Tips voor het weekend (en ook wat voor daarna)

Wat leren we verder nog deze week? Twaalf keer thuisvermaak waar je wat van opsteekt. En ter ontspanning ook nog vijf films erbij.

1. Mozart in Prague: Rolando Villazon on Don Giovanni

Zaterdag, BBC 2, 21.30 uur


Als we de Oscarwinnende film Amadeus (1984) moeten geloven, was Mozarts opera Don Giovanni een flop in Wenen. Wat de film niet vertelt, is dat de opera bij zijn première, een jaar eerder in Praag, insloeg als een bom. Voor de BBC reist de Mexicaanse tenor Rolando Villazón af naar Praag, op zoek naar een verklaring voor het succes. Hij laat onder meer zien in welk cultureel klimaat Mozart Don Giovanni componeerde; Mozart bespeelde zijn publiek niet alleen met innovatieve muziek, maar ook met een verhaal vol destijds massaal gevoelde angsten.

2. Recht van spreken

Zondag, Ned 2, 18.05 uur


Oud-burgemeester en -minister Bram Peper (74) blikt in deze eerste aflevering van Recht op spreken terug op zijn carrière en leven. In 1998 werd hij minister van Binnenlandse Zaken, maar na twee jaar trad hij af omdat hij werd beschuldigd misbruik te hebben gemaakt van gemeenschapsgeld. Het Openbaar Ministerie onderzocht de aantijgingen en zag na het onderzoek af van vervolging. Peper ontving een schadevergoeding, maar het was al te laat: hij zou nooit meer een politieke of bestuurlijke functie krijgen.


In dezelfde periode liep zijn huwelijk met Neelie Kroes op de klippen. Zijn privéleven - drie keer gescheiden - noemt hij 'grotendeels een betrekkelijk drama'. Met presentatrice Elles de Bruin praat hij over de keuzen waarover hij tevreden is en hetgeen hij liever anders had gezien.

3. Kleine handen in een grote oorlog 1914-1918

Zondag, Ned 3, 18.55 uur


Het is precies een jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog over alle continenten raasde. Hoe was dat voor de kinderen uit die tijd? Een antwoord op die vraag wordt door de de NTR in beeld gebracht met archiefbeelden, maquettes en herinneringen die destijds door jongeren werden opgetekend. In deze vierde aflevering, De leugen, het verhaal van de 12-jarige Alison. Met een witte veer (het symbool voor lafheid) zette ze Luke MacMillan onder druk dienst te nemen. Pas wanneer ze de grootmoeder van Luke ontmoet, realiseert ze zich de consequenties van haar daad. Oma is oud en blind en heeft nu geen verzorger meer. Alison ontfermt zich over haar en leest brieven van haar kleinzoon voor. Wanneer Luke sneuvelt, verzint ze de brieven zelf. Als geen enkele strijder meer terugkeert, besluit Alison oma de waarheid te vertellen, hoe zwaar haar dat ook valt.

4. Arm en Rijk: Berlijn

Zondag, Ned 2, 20.15 uur


In deze laatste aflevering van de serie waarin Jan Leyers de kloof tussen arm en rijk onderzoekt, gaat hij naar Berlijn. De hoofdstad die door de rest van Europa wordt bewonderd en benijd, van een land waarvoor hetzelfde geldt. De Duitsers lijken de enige Europeanen die stand weten te houden, maar heeft dat succes ook consequenties?


Achter de hippe façade van Berlijn gaat een gigantische armoede schuil. Zo trekt Leyers een dag op met de mensen van de Berliner Tafel, een organisatie die voedsel inzamelt voor mensen in nood. Vooral onder bejaarden blijkt de situatie nijpend.

5. Tegenlicht

Zondag, Ned 2, 21.10 uur


Tegenlicht gaat op bezoek bij het Reshape Center van het Radboud UMC in Nijmegen. Onder leiding van 'directeur innovatie' Lucien Engelen, wordt hier gewerkt aan een nieuwe manier van dokteren: moderner, goedkoper en socialer.


Dit verslag laat zien welke belangrijke kwesties er spelen in het Radboud en welke fundamentele vragen daaraan ten grondslag liggen. Want patiënten worden steeds mondiger, doen eigen onderzoek (via Google) en willen mee kunnen praten over de behandeling. Hoe ga je daar als ziekenhuis mee om?

6. Classic Albums

Zondag, Canvas, 22.00 uur


Het solo-album Graceland van singer-songwriter Paul Simon werd in 1986 als volstrekt uniek gezien omdat het de Amerikaanse folk-rocktraditie wist te combineren met bruisende Afrikaanse ritmen. Het leverde klassieke nummers op als You Can Call Me Al, I Know What I Know en Under African Skies. Naast origineel en succesvol (14 miljoen verkochte exemplaren) was het album ook omstreden: Simon zou door zijn samenwerking met de Zuid-Afrikaanse muzikanten van de band Ladysmith Black Mambazo de boycot van het Apartheidsregime hebben doorbroken. In Classic Albums wordt de wordingsgeschiedenis en het ontvangst van Graceland tot in detail gereconstrueerd.

7. Oba Live

Maandag, obalive.nl, 19.00 uur


'The only thing worse than being talked about is not being talked about', zei Oscar Wilde al. Journalist Philip Dröge en evolutionair bioloog Thijs Goldschmidt buigen zich in OBA Live over de sociologische en biologische functie van roddelen. Roddelen is van levensbelang voor de groepsbinding, waarom heeft het dan zo'n slechte naam? En waarom roddelen mensen zo graag over het koningshuis?

8. The perfect home

Maandag, NPO Doc, 20.26 uur


Draagt een mooi jaren dertig-huis met serre bij aan het menselijk geluk? En andersom, maakt een dertien-in-een-dozijnnieuwbouwhuis ons ongelukkig? 'Geen wonder dat hier geen gemeenschapszin is in deze buurt, dat mensen hun buren niet kennen en dat ze niet gaan stemmen. Dat komt door al die blokken anonieme huizen die overal worden neergezet', zegt iemand in The Perfect Home, de driedelige serie over de psychologie van onze huizen van Alain de Botton. NPO Doc zendt de serie uit bij de opening van de nieuwe Amsterdamse vestiging van De Bottons School of Life.

9. The school of life

https://www.youtube.com/watch?v=u0o8IS80GHc&list=UU7IcJI8PUf5Z3zKxnZvTBog; http://empathylibrary.com


The School of Life van Alain de Botton heeft een eigen youtubekanaal waar lezingen, preken en interviews online staan. De lezing van Roman Krznaric (een van de oprichters) over empathie bijvoorbeeld. Empathie is - steeds meer onderzoek wijst in die richting - belangrijker voor mensen dan hun eigen belang. Tenminste voor 98 procent van ons. En: meer empathie kun je gewoon aanleren. Krznaric noemt het lesprogramma Roots of empathy, waarbij een baby in de klas de kinderen empathischer leert worden. En hij noemt de wereldwijde vestigingen van Human Libraries, waar je een mens leent in plaats van een boek, om mee te praten. Maar praten met een vreemde, minstens een keer per week, helpt ook al erg. Krznaric is ook de oprichter van the empathy library, een website met de meest empatische films en boeken. E.T. staat erop, Schindler's List, en Maus, de graphic novel van Art Spiegelman.

10. My brother the terrorist

Maandag, BBC3, 22.00 uur


'Er zijn pijnlijke momenten geweest. Zoals die keer dat Rich me niet de hand wilde schudden omdat ik een dirty kafir ben, een ongelovige. Of toen hij en zijn 'broeders' de Amerikaanse vlag verbrandden om 9/11 te herdenken.'


Robb Leech onderzoekt in My brother the terrorist waardoor zijn stiefbroer Rich zo radicaal veranderd is. Van een gewone middenklassejongen transformeerde Rich in een islamitische fundamentalist en een terrorist.

11. Holland Doc: Argentine, les 500 bébés volés de la dictature

Dinsdag, Holland Doc, 21.22 uur


Horacio Pietragalla voelde zich thuis 'een kat in een familie van honden'. Op zijn 14de was hij al groter dan zijn vader. Pas later kwam hij erachter dat hij de zoon was van een linkse activiste. Zij werd vermoord na zijn geboorte, een van de desaparecidos in de vuile oorlog in Argentinië. Baby Horacio werd weggegeven aan het dienstmeisje van een generaal uit Videla's regime. De grootmoeders van de Plaza de Mayo helpen om de honderden gestolen baby's van toen terug te vinden. Spelden in een hooiberg. Maar gelukkig bestaat er nu DNA-onderzoek en soms lukt het toch, is te zien in deze documentaire van Alexandre Valenti uit 2013).

12.  De transhumane mens Woensdag, 20.15 uur.

Lezing Studium Generale Technische Universiteit Delft, http://sg.tudelft.nl/links/


'Onmogelijk, dat woord gebruiken mensen veel te vaak', zei Seven of Nine, de bevallige cyborg met haar strakke jumpsuit uit Star Trek Voyager. Zo denkt Ray Kurzweil, 's werelds specialist in artificiële intelligentie er ook over. Hij denkt dat robots in 2029 precies kunnen wat mensen kunnen, grapjes maken, flirten, misschien nog wel meer. De cyborg, een mengeling van mens en supertechnologie is geen science fiction meer, maar de nabije toekomst. Filosoof-antropoloog Marcel Messing houdt een lezing over de ethische en spirituele consequenties van de nieuwe techno-übermensch.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden