Tips voor het weekend (en een paar voor daarna)

Wat leren we verder nog deze week? Twaalf keer thuisvermaak waar je wat van opsteekt. En ter ontspanning ook nog vijf films erbij.

1. 14-18 Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog

Zaterdag, Ned 2, 20.20 uur


Voorafgaand aan de achtdelige internationale coproductie Dagboeken van de Eerste Wereldoorlog - een mix van opgepoetste archiefbeelden, animaties, gedramatiseerde scènes, dagboekfragmenten, die vanaf volgende week zaterdag is te zien - presenteert Diederik van Vleuten een speciale aflevering over de Nederlandse neutraliteit van toen.


Van Vleuten vertelt onder andere over de vier jaar lange mobilisatie van ons leger, over een miljoen Belgen die in 1914 naar ons land vluchtten en moesten worden ondergebracht, over Rotterdam dat een broeinest van spionnen werd en over de lucratieve smokkel in het begin van de oorlog en de voedseldistributie en armoede aan het eind.


2. Guggenheimkunst

guggenheim.org/new-york/exhibitions/past/exhibit/4462


Een kleurige Willem de Kooning, een hoekige Mark Rothko, een schilderij als een sneeuwstorm van Cy Twombly, Karel Appel, Jackson Pollock, Louise Bourgeois. In het Cobramuseum zijn schilderijen uit het Guggenheim te zien, uit de begintijd van het New Yorkse museum, tussen 1949 en 1960.


Kunst die in het teken stond van de 'vrijheid van de kwast'. De vrijheid om, na de angstige oorlogsjaren, net zo abstract of expressionistisch te druppelen of met houtskool uit te halen als je maar wilde. Op de site van het Guggenheim staat een klein kunstcollege over deze art of another kind.


3. 3Doc: Nirvana/ Classic albums

Zaterdag, Ned 3, 20.45 uur / Zondag, Canvas, 22.40 uur


Op 5 april 1994 werd Nirvanazanger Kurt Cobain dood gevonden in zijn huis in Seattle. Twintig jaar na zijn overlijden onderzoekt documentairemaker Britta Hosman wat de invloed van Cobain en zijn band Nirvana is geweest op de Nederlandse muziekscene. Hoe beleefden Nederlandse fans het tragische nieuws van Cobains zelfmoord? Maar vooral ook wordt er teruggeblikt op de grungemuziek van Nirvana, en worden er herinneringen opgehaald aan de keren dat Cobain in Nederland was.


In Classic Albums zondag een terugblik op de totstandkoming van zijn klassieker Nevermind.


4. You don't like the truth

Zaterdag, NPO Doc, 22.00 uur


De Canadese Omar Khadr was 15 toen hij in 2002 vast kwam te zitten in Guantánamo Bay. Hij werd ervan verdacht in Afghanistan een handgranaat naar een Amerikaanse soldaat te hebben gegooid. Maar zijn schuld is nooit bewezen. In 2003 werd Omar Khadr verhoord door twee Canadese veiligheidsagenten. De makers van You don't like the truth, Luc Coté & Patricio Henriquez, kregen met een rechtszaak de opnamen van dat verhoor in handen. De veiligheidsagenten nemen eerst een hamburger van McDonald's voor de jongen mee en doen of ze aan zijn kant staan. Maar ze willen alleen dat hij bekent. Later in zijn cel huilt Omar om zijn moeder. Vreselijk beklemmende, bijna ondraaglijke documentaire. Nota bene: Omar Khadr zit nog steeds vast (in Canada). Op freeomarkhadr.com wordt gepleit voor zijn vrijlating.


5. Opium Special Frans Molenaar

Zaterdag, Ned 2, 22.35 uur


In gesprek met goede vriend Joop Braakhekke, schoenontwerper Jan Jansen en couturier Mart Visser portretteert Cornald Maas het werk en leven van modeontwerper Frans Molenaar. Zo leren we dat hij kon doorbreken met dank aan het telefoon- boek. Als beginnend couturier trok Molenaar de stoute schoenen aan, zocht de nummers op van bekende vrouwen als Rita Reys, Mies Bouwman en Corry Brokken, en regelde ze allemaal voor zijn eerste grote fotoshoot voor Margriet. Ook Molenaars zakelijk instinct komt aan bod; hij maakte niet alleen couture, maar kleedde ook de vuilnismannen van Den Haag en werknemers van bijvoorbeeld Schiphol, Fokker en Albert Heijn. En blijf vooral kijken tot het eind. Ooit heeft Molenaar een kerstlied opgenomen voor zijn klanten. Cornald Maas laat het graag nog even horen.


6. De kennis van nu

Zondag, Ned 2, 19.45 uur


In de aflevering Knallende bellen trekt presentator André Kuipers naar de Universiteit Twente, om te kijken wat je allemaal wel niet met bellen kunt doen. Bellen reageren namelijk op geluid dat voor mensen onhoorbaar is. Als je ze met de juiste frequentie bestookt, imploderen ze en komt er een enorme kracht vrij. In aflevering 3 van het wetenschapsprogramma is te zien hoe deze werking van knallende luchtbellen kan worden ingezet voor het schoonmaken van vieze voorwerpen, het vergruizen van nierstenen en zelf voor het aanvallen van tumoren.


7. Nostalgie met Koot en Bie

Zondag, Nostalgienet, 21.30 uur


Terug bij de digitale zender Nostalgienet: Koot en Bie op zondagavond. De oude typetjes laten zich ook en vooral als tijdsbeeld bekijken. Deze zondag waagt het onberispelijke echtpaar Ralph en Thea Ternauw zich aan plasseks, naar aanleiding van de tentoonstelling met de plasseksfoto van Andres Serrano in het Groninger Museum in 1990. Althans, Ralph vraagt Thea 'hem met haar eau de nuit te befonteineren', maar ze wil niet. Verder komt de vieze man in een bonbonnerie likeurpralines kopen die nat en zoet openbreken in je mond, zingen de Positivo's 'Jezus had genoeg aan wijn', en komt de Turkse Nederlander en koning van het Algemeen Beschaafd Nederlands, Mehmet Pamuk bij de groenteman om aardappels en boerenkool. 'Moet je kokie kokie', zegt groenteman Bie. 'De bereidingswijze van boerenkool is mij bekend', antwoordt Pamuk.


8. Tegenlicht

Zondag, Ned 2, 21.10 uur


De Braziliaanse wetenschapper Miguel Nicolelis werkt aan een breinnet. Hij voerde een bijzonder experiment uit waarbij het brein van een rat in de VS en een rat in Brazilië via internet aan elkaar werden gekoppeld en elkaar zo direct konden beïnvloeden. Wat is de toekomst van ons brein? Kunnen we uiteindelijk onze hersenen uitlezen? Namens Tegenlicht verdiept Rob van Hattum zich in dit onderwerp in de aflevering Het gretige brein. Van Hattum reisde af naar São Paulo voor een gesprek met Nicolelis over zijn boek Beyond Boundaries. Ook maakte hij een tocht langs Nederlandse neurowetenschappers. Hij liet zijn hersenen in een 3D-app stoppen en leerde typen en gooispelletjes doen met pure gedachtekracht.


9. Louis Theroux's LA Stories

Zondag, BBC 2, 22.00 uur


Hoe om te gaan met zedendelinquenten nadat hun straf erop zit? In tijden waarin Nederland worstelt met deze vraag, kan het interessant zijn om te zien hoe ze in het buitenland met dit bijltje hakken. In Los Angeles gaat het er extreem streng aan toe, zo laat Louis Theroux zien in het slotdeel van zijn reeks LA Stories.


Nergens in de VS worden herintredende zedendelinquenten zo streng in de gaten gehouden als in Californië. Door middel van gps-zenders en online registers zit de zedendelinquent de rest van zijn leven aan zijn misdaad vast. Door allerlei strenge regels ondervinden zij grote moeite om huizen te vinden, waardoor velen van hen verblijven in hostels, en soms volledig dakloos blijven.


Theroux bekijkt deze netelige kwestie aan beide kanten van de medaille: hij ontmoet zowel zedendelinquenten als de mensen die hen moeten controleren.


10. Niet meer zonder jou

Avond over de Gesluierde monologen 10 jaar later.


Maandag, debalie.nl, 20.00 uur


'De islam is moderner dan Europa. Het laken met bloed gaat bij ons gewoon op straat. Iedereen mag weten: jij hebt geneukt. Wij hangen wel de vuile was buiten.'


Tien jaar na Adelheid Roosens Gesluierde monologen kijken de actrices die erin speelden terug. Hoe staat het nu met vrouwen in de moslimcultuur? Wat doet het met je als je niet zelf mag beslissen over je lichaam en je seksualiteit? Het gesprek daarover in debatcentrum De Balie wordt live gestreamd en is in aanwezigheid van onder anderen Femke Halsema, Monique Samuel en Adelheid Roosen.


11. Africa, Congo

Maandag, NPO Doc, 20.26u


Zag u wel eens planten de degens kruisen? 'Elk levend ding moet hier vechten voor ruimte', zegt David Attenborough in deze aflevering van Africa over het ultradicht begroeide regenwoud van Congo. Bomen groeien 60 meter de hoogte in en planten bevechten elkaar letterlijk met hun doorns en stengels en alles wat ze hebben voor een glimp licht.


12. Made in Detroit

Dinsdag, NPO Doc, 19.24u


Onverwacht bijeffect van de crisis in Detroit: de stad is zo leeggelopen dat overal braakliggende terreinen en groene, overwoekerde gebieden zijn ontstaan, die door bewoners worden gebruikt als moestuin. Voor hen zelf en voor verkoop op de markt. Boeren en bijen keren terug naar de stad. Op een highschool voor tienermoeders leren de meisjes groente verbouwen, geiten melken en bijen houden. Wel zes keer bekroonde documentaire uit 2009 van Mascha en Manfred Poppenk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden