Tip 1: noem Trump een Nazi en een 'gekkie' gaat los

'Het is niet lastig om een paar van die klootzakken te laten flippen', aldus een door de Democraten ingehuurde campagnemedewerker in heimelijk gefilmde beelden. Hij beschrijft hoe je geweld uitlokt bij Trump-bijeenkomsten. U leest over de beelden - en het niet geheel betrouwbare karakter ervan, in deze USA16-nieuwsbrief. Plus: een campagneles uit 1884 en 84 manieren om te zeggen: 'stem op Clinton'.

De politie staat tegenover een groep anti-Trump-betogers in Santa Mesa Californië in april. Beeld epa

Achterbakse campagnetactieken

Na 'locker room talk' nu ook 'bar room talk'

Een door de Democraten ingehuurd campagnebureau, Democracy Partners, heeft tijdens Trump-bijeenkomsten geprobeerd rellen uit te lokken, daarop lijken undercoverbeelden van de conservatieve actiegroep Project Veritas te wijzen.

Medewerker Scott Foval legt in de heimelijk gefilmde beelden aan een Veritas-infiltrant uit hoe zijn mensen 'psychotische' Trump-supporters uitlokken om te rellen. 'Het is niet lastig om een paar van die klootzakken te laten flippen,' vertelt Foval over zijn tactieken. 'Je moet gewoon in een Planned Parenthood-shirt een bijeenkomst proberen binnen te komen. Of zeggen dat Trump een Nazi is.'

'Er is een script', voegt hij toe. 'En soms happen de gekkies, en soms doen ze dat niet.' Of de door hem beschreven plannen ook daadwerkelijk zijn uitgevoerd, is niet duidelijk. Wel hebben er daadwerkelijk rellen plaatsgevonden bij Trump-bijeenkomsten.

Tekst gaat door onder video.

Elke zondag praten we u bij

Schrijf u in voor de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Dan ontvangt u naast elke werkdag de laatste ontwikkelingen in politiek Den Haag, ’s zondags en op belangrijke momenten ook een mail over de Amerikaanse verkiezingen.

Bekend is dat Democracy Partners in juni is ingehuurd door de Democratische Partij om de aandacht af te leiden als de tegenpartij een evenement organiseert of plannen presenteert. Dit zogenaamde 'bracketing' is niet ongewoon tijdens politieke campagnes. Maar de door Foval beschreven 'afleiding' gaat de boekjes te buiten, en wordt afgekeurd door de partij en het Clinton-team. De Democraten werken dan ook niet meer met Democracy Partners.

Ook is te zien hoe Foval, net als zijn chef Robert Creamer, goedkeurend knikt en meepraat als de Veritas-infiltrant een plan uitlegt om verkiezingsfraude te plegen. Het montagewerk moet suggereren dat Creamer, die een bekende is in het Witte Huis, de plannen van de infiltrant ziet zitten.

De video is munitie voor Donald Trump die in maart al stelde dat het geweld bij zijn bijeenkomsten is aangejaagd door de Democraten. 'Georganiseerde professionele, slimme gasten', aldus Trump. Dit herhaalde hij woensdag tijdens het debat. Ook meent hij dat de geldigheid van de verkiezingen in het geding is ('tenzij ik win', aldus een zeldzaam lachende Trump).

De conservatieve activist James O'Keefe is het brein achter Project Veritas, dat middels 'undercoverjournalistiek' misstanden en corruptie aan de kaak wil stellen. Aan het journalistieke gehalte van de Veritas-onderzoeken moet worden getwijfeld, omdat ruwe beelden vaak niet vrijgegeven worden en het montagewerk doorgaans erg suggestief is. Onduidelijk is soms welke vragen gesteld werden, of ze daadwerkelijk op de gehoorde vragen antwoorden en op welk moment de beelden gefilmd zijn. Bovendien kreeg de organisatie vorig jaar nog een donatie van 10 duizend dollar van de Trump Foundation, wat vragen oproept over journalistieke onafhankelijkheid.

Ondanks alle tekortkomingen van de video, verklaarden Clintons campagneteam en de Democratische Partij afstand te doen van de in de video beschreven ophitsingen en gesprekken over kiezersfraude. Creamer heeft ontslag genomen bij Democracy Partners en heeft spijt van de 'onprofessionele en hypothetische gesprekken.' Foval is ontslagen, en noemt de beelden tegenover CNN, geheel in de geest van de verkiezingen van 2016, 'bar room talk'.

Een anti-Trump-demonstrant wordt gearresteerd in San Diego in mei dit jaar. Beeld ap

Het toppunt van ironie

Tussen zijn aanhangers kijken naar Trump

Correspondent Michael Persson keek woensdag het laatste verkiezingsdebat met een groep Trump-supporters. Hij concludeert: 'Trump-watching blijkt het toppunt van ironie. Grote woorden worden gerelativeerd, kleine woorden worden uitvergroot, en aan het eind van de avond is niemand veel wijzer geworden. Want aan het einde van de avond zijn de Trump-stemmers Trump-stemmers gebleven en de twijfelaars twijfelaars (al weet iedereen hier dat ze niet op Clinton zullen stemmen).' Lees het interessante verslag hier (+).

De vliegtuigen van Clinton en Trump staan geparkeerd op het vliegveld van Las Vegas, waar ze allebei waren voor het laatste debat. Beeld afp

Les uit 1884: begin niet over bevolkingsgroepen

Oud-correspondent Paul Brill ziet een historische parallel

Aan bizarre beschuldigingen en dubieuze aanvallen op de persoon heeft het nooit ontbroken in Amerikaanse verkiezingscampagnes. De politieke strijd wordt in de Verenigde Staten vanouds hard gevoerd.

Maar het schofferen van hele bevolkingsgroepen, zoals Donald Trump heeft gedaan met zijn uitspraken over Latino-immigranten, is toch tamelijk zeldzaam in de verder zo bonte geschiedenis van de slag om het Witte Huis. En als een presidentskandidaat zich er aan bezondigde, liep het slecht voor hem af, zelfs als het indirect gebeurde.

In 1884 stonden de Republikein James Blaine en de Democraat Grover Cleveland tegenover elkaar in de presidentrace. Een spannende en tumultueuze krachtmeting, waarin Blaine een licht voordeel leek te hebben. Hoewel Cleveland de gouverneur van de staat New York was, meende Blaine er een goede kans te hebben en voerde er intensief campagne. Met 36 kiesmannen was de staat, destijds de grootste van het land, immers van cruciaal belang.

Maar enkele dagen voor de verkiezingen ging er iets mis. Blaine woonde in New York een congres van een paar honderd protestantse geestelijken bij. Daar voerde een presbyteriaanse dominee het woord, die zijn rede afsloot met de woorden: 'Wij zijn Republikeinen en zullen ons nooit inlaten met de partij waarvan de antecedenten rum, roomsgezindheid en rebellie zijn.' Er werd gelachen en geapplaudisseerd, en Blaine klapte mee zonder zich bewust te zijn van de beledigende lading van de uitspraak.

Maar de Democraten beseften dat wel, verspreidden pamfletten over het incident en zorgden dat het breed werd uitgemeten in de pers. Want dit was tegen het zere been van de vele kiezers van Ierse origine in New York.

Het kostte Blaine mogelijk de eindzege. In New York kwam hij welgeteld 1149 stemmen tekort tegen Cleveland, op een totaal van een miljoen uitgebrachte stemmen.

De overwinning smaakte zoet voor de Democraten. Tijdens de campagne hadden ze Cleveland moeten verdedigen tegen een affaire rond een buitenechtelijk kind, die door de Republikeinen telkens werd opgerakeld door op verkiezingsbijeenkomsten te scanderen: 'Ma! Ma! Where's my Pa?' Nu konden de Democraten terugroepen: 'Gone to the White House. Ha! Ha! Ha!'

'Ma! Ma! Where's my Pa?', spotprent uit 1884. Beeld Wikimedia Commons
Een advertentie voor naaimachines van de firma White. Beeld Flickr

Wat we elders lazen, zagen en hoorden

We zouden tussen al het opgefokte geschreeuw door bijna vergeten dat de verkiezingen uiteindelijk gaan over beleid, niet alleen over welk haantje uiteindelijk het Witte Huis mag betrekken. Ezra Klein, de oprichter van nieuwssite Vox, neemt in zijn podcast The Ezra Klein Show het beleid van Clinton onder de loep. Dit doet hij met Huffington Post-journalist Jonathan Cohn, wiens loopbaan tegelijk begon met Clintons eerste stappen in de politiek. Behalve haar plannen voor de VS, bespreken ze hoe het beeld van Clinton veranderde van een 'liberale feministe' in dat van een 'conservatieve Democrate die zwichtte voor het grote geld'. Download de podcast of stream het gesprek op Spotify (alleen mobiel).

First Lady Hillary Clinton in 1994 tijdens een bijeenkomst over gezondheidszorg. Beeld ap

De verliezers van de culture wars

Evangelisten Betty en Dick Odgaard zijn de verliezers van de culture wars die in Amerika gaande zijn. Toen ze drie jaar geleden hun kerkje weigerden te verhuren aan een homokoppel, werden ze voor het gerecht gesleept. Sindsdien worden ze door familie, bekenden en oud-klanten met de nek aangekeken. Hun antihomostandpunt stamt uit een vergane tijd, lijkt het idee. Mensen als de Odgaards houden hun hart vast deze verkiezingen, lees je in deze reportage (met prachtige foto's) van The New York Times. Als Clinton wint, bestaat de kans dat ze nieuwe (liberale) leden van het Hooggerechtshof benoemt, maar in Trump is ook weinig vertrouwen. 'Jezus komt terug. Hij gaat ons de perfecte overheid brengen. Tot die tijd leven we in een zondige wereld', is de teneur in de gemeenschap nabij Des Moines Iowa.

Een kerk in Iowa (niet de in het verhaal beschreven kapel). Beeld afp

Bonus: De 84 mogelijke Clinton-slogans

Eskimo's hebben honderd woorden voor sneeuw, luidt de mythe. Democraten hebben 84 manieren om te zeggen 'stem op Hillary', blijkt uit een gelekte mail met conceptslogans van campagnevoorman John Podesta.

De hele lijst:
A fair shot and a fair deal
Hillary - For Fairness. For Families.
Building a fairer future today
Fairness worth the fight
Fairness First.
Putting Fairness First
A fair chance for families
A fair fight for families
You've earned a fair shot
You've earned a fair chance
A fair chance to get ahead
Families first
Building a fairer future
Fairness for all our families
Fighting for Fairness. Fighting for you.
She's got your back
Your family is her fight
Your family. Her fight.
Your future is her fight
Your future. Her fight.
A force for families
No Quit
A fighting chance for families
Renewing America's promise
Renewing our basic bargain
A new promise for a new time
A better bargain for a better tomorrow
Get ahead. Stay ahead.
A better bargain. For all.
An America that works for you.
An America built for you.
A new bargain for a stronger America
Time for a better bargain.
Putting America to work for you
Making America work for you
A promise you can count on
Stronger together
A stronger tomorrow
Strength and fairness
Together we're strong
Strength you can count on
A stronger America working for you
The ideas we need and the strength to deliver
A stronger America for a new day
America's strength. America's promise.
American strength from American families
Stronger at home
For an America that leads
America gets strong when you get ahead
A stronger America one family at a time
Strength for all our families
Real Fairness; Real Solutions
New Solutions Real Results
A new bargain we can count on.
Progress for the rest of us
Progress for people
Progress for all
Getting ahead together
Making America work. Together.
Moving Ahead. Together.
Your future. Your terms.
Lifting us up. Moving us forward.
Building tomorrow's America
Building a better tomorrow
Our Families, Our Future
Secure the Future
A future worth fighting for
For your family. For America's future.
Don't turn back
Keep moving
Move up
Rise Up
Own the future
Go further
Move ahead
Climb higher
Unleash opportunity
It's about you. It's about time
It's about time ... and it's about you.
It's about you.
Because your time is now
It's your turn
It's your time
It's your time
Next begins with you

De keuze is gevallen op... Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden