Tim Fransen: 'Mark Zuckerberg had op z'n minst een sms'je kunnen sturen'

Een Oegandees schandaalblad opende vandaag met een 'top-200' van Oegandese homo's, op de Universiteit Utrecht is een plantencelbioloog schuldig bevonden aan fraude en wasbenzine is een mogelijk alternatief voor diesel. Aan de telefoon cabaretier Tim Fransen die ons aan de hand neemt langs het nieuws van de dag.

Gefeliciteerd met het winnen van het Leids Cabaret Festival 2014. Niet geheel onverwacht, toch?
'Het was wel de inzet om te winnen.'

Al vanaf de voorronden was er meer één cabarettalent dat met kop en schouders boven de rest uitstak, vond de jury.
'Ik heb er ook heel lang naartoe gewerkt. Ik heb meegeschreven met Theo Maassen aan zijn oudejaarsconference en deed daarvan ook het voorprogramma, dus ik kwam goed beslagen ten ijs.'

Wat betekent zo'n eerste plek?
'Er zijn tegenwoordig zo veel cabaretiers en comedians. Het winnen van zo'n festival betekent roem en waardering. In theaterland wordt de prijs zeker op waarde geschat. Een soort kwaliteitskeurmerk voor het publiek en programmeurs.

'Komende maanden ga ik met andere finalisten van het Leids Cabaret op tour door nederland.'

Theo Maassen Beeld ANP

Over naar de actualiteiten. Een Oegandees schandaalblad opende vandaag met een 'top-200' van Oegandese homo's.
'Het is zo schokkend dat het bijna lachwekkend wordt. Gaat het dan om de homooste homo's? Dan zou Gordon er misschien ook wel tussen staan. Of is dat geen internationale ster? Ook bizar: een Oegandees 'wetenschappelijk' onderzoeksbureau toonde afgelopen week ook nog even snel aan dat homoseksualiteit een keuze is.'

Hmm. Fred Teeven liet direct weten dat het asielbeleid ten aanzien van Oegandese homoseksuelen versoepeld wordt. Goede actie?
'Het komt Teeven in ieder geval niet slecht uit deze week. Want deze maand gaan al die aanpassingen in het asielbeleid van kracht, daarmee haalt hij niet zo positief de media.'

Welke maatregelen dan?
'Volgens mij kunnen er met die nieuwe wetten veel makkelijker huiszoekingen gedaan worden bij mensen van wie vermoed wordt dat ze hier illegaal zijn.'

De voorpagina van The Red Pepper van vandaag Beeld twittter

Nederland zet ook de geldstroom naar de Oegandese regering stil. 'Een ferme reactie in vergelijking met de manier waarop we met de Russische anti-homowetgeving omgingen. Maar of het land gebaat is bij deze financiële straf is maar de vraag. Ik associeer homohaat toch ook met onderontwikkeling, ook economisch, dus wat dat aangaat weet ik niet of het stoppen van de geldstroom gunstig is.

Die homohaat is onderdeel van de cultuur. Is het aan ons daar iets van te vinden?
'Ik ken hier wel een mooi citaat bij van de Oostenrijkse econoom Joseph Schumpeter: 'Besef hebben van de betrekkelijke geldigheid van je overtuigingen en er niettemin onwrikbaar voor staan, dat is wat een beschaafd mens onderscheidt van een barbaar.'

Uit het hoofd?
'Haha, ja. Deze kende ik uit het hoofd. De essentie is: ook al liggen die anti-homosentimenten verscholen in hun cultuur, wij kunnen niet anders dan het compleet fout en totaal immoreel vinden en moeten daarvoor opkomen.'

 
Besef hebben van de betrekkelijke geldigheid van je overtuigingen en er niettemin onwrikbaar voor staan, dat is wat een beschaafd mens onderscheidt van een barbaar
Oostenrijkse econoom Joseph Schumpeter

Iets anders: bitcoinbeurs Mt. Cox staat op omvallen. Gelezen?
'Nee. Blijf het ingewikkelde materie vinden. Zou eigenlijk willen dat ik technischer was, want ik heb er best een romantisch beeld bij. Ik vind experimenten waarbij gezocht wordt naar alternatieven voor dogma's altijd zeer interessant. Er heerst een soort comfortabele luiheid. Mensen zijn tevreden met de huidige situaties en verhoudingen.'

Ligt er ook een rol voor het cabaret om die luiheid te doorbreken?
'Voor de echte alternatieven ligt de zwaarte denk ik meer bij economen, filosofen en andere denkers. Maar cabaretiers kunnen mensen wel door een grap even laten twijfelen aan veronderstelde waarheden en begaande paden. De maatschappij legt zich te snel neer bij bestaande conventies. '

Zoals Theo Maassen in een van zijn shows zegt: 'Als we allemaal stoppen voor groen en rijden bij rood'?
'Ja, bijvoorbeeld. In mijn voorstelling vertel ik zelf over mijn bestekla. Althans, over mijn bewuste keuze dat ik geen bestekla heb. Ik doe er inderdaad wat langer over om mijn bestek te zoeken, maar de tijd die ik daarmee verlies, win ik ruimschoots terug als ik na het afwassen al mijn bestek zonder nadenken weer de la inflikker.'

 
Cabaretiers kunnen mensen door een grap even laten twijfelen aan veronderstelde waarheden en begaande paden

In Utrecht is er weer een wetenschapper ontmaskerd. Ditmaal een plantencelbioloog. U hebt zelf sociale psychologie gedaan, ook een academische tak die getekend is door fraude.
'Ik heb ook filosofie gestudeerd! Bij psychologie ging men vanuit een soort Verlichtingsidee op zoek naar 'de waarheid'. Terwijl bij filosofie er de hele tijd twijfels werden gezet bij die waarheid. Probleem is nu vooral dat het vinden van de waarheid vloekt met de financiële belangen.

'Wetenschappers moeten resultaten tonen om hun aanstelling te behouden. Ook wordt steeds meer onderzoek gefinancierd door bedrijven. Daarmee is er een vooropgezet belang voor bepaalde resultaten.

'Fraude is immoreel, maar de redenen om het te doen zijn duidelijk: publiceer je te weinig, verlies je je brood. '

Volgens een promovendus in Eindhoven zouden wasbenzine en terpetine best als alternatieven kunnen dienen voor diesel in sommige gevallen. Hadden ze dat niet eerder kunnen bedenken?
'De technologische vooruitgang gaat wel langzaam in de energiesector, vind ik. Ik weet niet of het een complottheorie is, maar het klinkt niet heel ongeloofwaardig: bedrijven als Shell zouden veel geld steken in research en dan patenten aanvragen op technologieën die bedreigend zouden kunnen zijn.'

'Een beetje zoals Facebook nu ook bij WhatsApp doet. Gewoon overnemen, dan is het in ieder geval geen gevaar meer.'

 
Shell zouden veel geld steken in research en dan patenten aanvragen op technologieën die bedreigend zouden kunnen zijn

Al overgestapt naar een van de alternatieven?
'Ik heb geen smartphone. Maar zelfs van mij heeft WhatsApp de nummers verzameld, las ik. Dat is niet erg, maar Mark Zuckerberg had best even kunnen sms'en. Me op zijn minst kunnen feliciteren met mijn overwinning op het Leids Cabaret Festival.'

Zelf nog iets interessants gelezen?
'Het verhaal vandaag over het populair wetenschappelijke boek 'Wat vrouwen willen'. Daarin worden grote vraagtekens gezet bij de heersende overtuigingen uit de evolutiepsychologie. Het libido van vrouwen blijkt misschien wel veel hoger te liggen dan altijd werd verondersteld. Niet nesteldrang, maar verveling speelt een rol bij de afname van de lust. Weer zo'n voorbeeld waarin men misschien dacht dat 'de waarheid' al gevonden was.

'Ik wil ook nog wel wat kwijt over de huldiging van de olympische sporters.'

Beeld ap

Vertel.
'Nou, ik heb niet gekeken. Ik kijk sowieso geen sport, dus als alternatieve boycot heb ik drie weken lang geen Russische schrijvers gelezen. Paar alinea's Nabokov, maar die verhuisde al vroeg naar Amerika. Je moet toch wat.

'Die Olympische Spelen zijn sowieso iets voor het volk. Brood en spelen, niks voor mij als intellectueel. En ze zorgen ook nog voor inflatie van het woord held.'

Zijn de medaillewinnaars geen helden dan?
'We zijn vergeten wat een held is. Een held offert zichzelf op voor een hoger doel of voor een groter goed. Dat sporten is een individuele aangelegenheid. Voor de lol, voor de roem. Voor mij is een leraar een grotere held dan Sven Kramer.'

Dit is aflevering 268 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden