Interview

Tim den Besten: 'Als het IFFR in de stad is, komt heel Rotterdam los'

Geen betere manier om het nieuwe filmjaar in te luiden dan met het Internationaal Film Festival Rotterdam. Van 22 januari tot 2 februari gidsen de Gasten van de Volkskrant u door het uitgebreide programma en delen zij hun favoriete plekken in de stad. Vandaag: Tim den Besten (26), programmamaker, tekstschrijver en VPRO-smaakmaker.

Beeld VPRO

Leuke avond gehad?
'Ja, het was superleuk. Ik heb eerst twee films gezien en ben daarna de rest van de avond in Rotterdam gebleven. Ik kom nu net pas terug.'

Vorig jaar was je nog als presentator voor de VPRO op het IFFR, nu als gast. Wat bevalt beter?
'Pff, lastig. Het is allebei erg leuk. Vorig jaar heb ik alleen niet echt films gezien, daar had ik toen weinig tijd voor. Als ik tijd over had, ging ik liever even buiten rondhangen om de sfeer te proeven. Het is wel heel leuk dat ik nu in ieder geval twee films heb gezien. En weer even in Rotterdam heb kunnen rondhangen.'

Je houdt van Rotterdam?
'Ik kom er vandaan. Ik woon nu al een tijdje in Amsterdam, maar ik grijp ieder excuus aan om weer even in Rotterdam te kunnen zijn.'

Wat maakt het IFFR anders dan andere filmfestivals?
'Ik weet nog van toen ik in Rotterdam woonde dat als het IFFR was, heel de stad loskwam. Iedereen doet net iets meer zijn best, overal hangen tijgers. Gisteravond zijn we bijvoorbeeld geëindigd in de KlubKat, een soort guerrillabar op vijf minuten lopen van het Schouwburgplein die alleen deze week open is. Ze hebben daar slushpuppys waar wij dan weer stiekem wodka in deden. Er was leuke muziek, er waren leuke mensen. Aah lekker, denk ik dan. Rotterdam. Daar kan ik zo van genieten.'

 
Er was leuke muziek, er waren leuke mensen. Aah lekker, denk ik dan. Rotterdam. Daar kan ik zo van genieten.

Kies je tijdens zo'n festival voor de publiekstrekkers of de meer experimentele films?
'Ik weet niet zo heel veel van films, dus ik weet eigenlijk niet of ik naar een publiekstrekker ben geweest. Ik heb gewoon op de website naar het blokkenschema gekeken en daar de drie regels gelezen die bij elke film staan. Heel handig. En ik kijk naar de plaatjes. Ik kan het best op plaatjes selecteren, merk ik. Maar het blijft een beetje een gok.'

En, een goede keuze gemaakt?
'Suzanne, de film waar ik in de middag ben geweest, was echt heel mooi. Het gaat over een vrouw, Suzanne, die heel hecht is met haar zus. Je volgt verschillende delen van hun leven. Het is heel mooi gefilmd, heel sfeervol. Rauw ook. Echt een lekkere film. Bij de tweede, The Iranian Movie, snapte ik heel lang niet zo goed waar het eigenlijk over ging.

Doe eens een poging.
'Volgens mij gaat het over filmmakers die een film willen maken in een Arabisch land. Ik dacht Marokko, maar de film heet The Iranian Movie, dus dat snapte ik al niet. Ze worden in ieder geval tegengewerkt door de regering die allemaal regeltjes heeft opgesteld, mensen durven niet mee te doen. Dat hebben ze gefilmd. Dus de film gaat over het maken van een film. Het concept deed een beetje denken aan de documentaire The act of killing waarin vroegere massamoordenaars moorden naspelen voor een film en dat blijkt dan al de film te zijn.'

Maar niet goed dus?
'Ik vond het een sympathieke film, maar niet heel goed. Waar ik wel hard om moest lachen, is dat er in de film veel katten voorkomen en dat die jongens aan het eind tegen elkaar zeggen: 'We kunnen ook een film over katten maken'. Toen ik samen met Nicolaas (Veul, red.) in Oekraïne de documentaire Gay-K opnam, hebben wij namelijk ook allemaal straatkatten gefilmd. Gay-K ging over de ellende waar homo's mee te maken krijgen, maar op een gegeven moment zeiden we tegen elkaar gezegd: 'Aah, we kunnen ook een film over poesjes maken!' Dat ze dat in The Iranian Movie ook zeggen, vond ik heel geestig.'

Tim den Besten Beeld Armando Branco/VPRO

Wat vond je zelf het moeilijkst aan het maken van een film?
'Het werk dat je vooraf moet doen. Zorgen dat je een waterdicht plan hebt dat zowel in je hoofd klopt als op papier, zodat je goed voorbereid op pad gaat. Voor Gay-K, onze eerste film, wisten we nog niet echt wat we aan het doen waren. We hadden ons wel een paar weken voorbereid, maar daarna zijn we gewoon gaan filmen. En daar hebben we een soort van documentaire van gemaakt. Toen we aan Een man weet niet wat hij mist begonnen, wisten we dat we alles zo goed mogelijk moesten dichttimmeren.'

Ben je daardoor zelf ook anders naar films gaan kijken?
'Ik denk het wel, hoewel ik mezelf nog steeds geen documentairemaker vind. Ik vind het ook vervelend als filmmakers of muzikanten heel kritisch gaan doen, maar je kijkt toch een beetje met een derde oog. Hoe is het verhaal opgebouwd? Hoe is iets in beeld gebracht?'

Zie je jezelf ook een keer fictie maken?
'Ik heb er wel over nagedacht, maar het gevaar met fictie is dat je daarna een beetje je geloofwaardigheid verliest. The Iranian Movie is bijvoorbeeld half echt, half nep. De katten heeft de maker neergezet. Tijdens de Q&A achteraf zei hij dat hij niet gelooft in realiteit, omdat de aanwezigheid van een camera altijd voor een reactie zorgt. Maar hij gelooft wel in realisme. Ik vind dat wel spannend, zo'n combinatie. Maar ik ben bang dat als ik dat doe en daarna weer een echte documentaire maak, mensen blijven twijfelen aan de echtheid.'

Heb je nog meer IFFR-films op je lijstje staan?
'Nee, totaal niet. Ik heb eigenlijk geen idee wat er verder draait. Ik ben een heel luie filmkijker. De laatste tijd probeer ik wel wat vaker naar de bioscoop te gaan.'

 
Ik heb er wel over nagedacht, maar het gevaar met fictie is dat je daarna een beetje je geloofwaardigheid verliest.

Welk eettentje raad je bezoekers aan om tussen films door wat te eten?
'Wij zijn naar de Burgertrut op de Witte de Withstraat gegaan. Dat is heel leuk. Ik heb zelf ook altijd de neiging om, als ik in Rotterdam ben, even langs café Dudok te lopen. Daar heb ik als ober gewerkt toen ik nog klein was. In het nieuwe Centraal Station, station Kapsalon ook wel in de Rotterdamse volksmond, zit nu ook een Dudok patisserie. En BAR aan het Hofplein is een aanrader. Daar kun je 's avonds dansen en volgens mij ook wat eten.'

Nog meer tips?
'Eigenlijk zouden mensen tussen de films door gewoon even lekker door Rotterdam moeten slenteren. Over de Erasmusbrug, dan naar rechts richting Lantaarnvenster en De Rotterdam. Wat ook heel leuk is, is om naar de Kop van Zuid te gaan en vanaf daar een watertaxi te pakken. Dan scheur je in zo'n klein bootje onder de Erasmusbrug door.'

'Wat het IFFR betreft: laat je een beetje verrassen. Zo'n film als The Iranian Movie is niet per se heel goed, maar ik ben wel blij dat ik hem heb gezien. Dat is juist het leuke aan filmfestivals, je kunt wat groffer kiezen dan normaal. Je ziet de hele dag door films, dus kun je er best naar eentje toe gaan die je anders nooit zou kiezen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden