‘Tijs is niet de meest gezellige interviewer’

Andries Knevel (56) presenteert komende dinsdag de 500ste aflevering van Het Elfde Uur bij de EO. Zijn programma loopt zestien jaar, en is de langst lopende Nederlandse talkshow met één presentator....

Wie is de felste interviewer van Nederland?

‘Matthijs van Nieuwkerk. Hij is heel nadrukkelijk aanwezig, en dat is soms imponerend. Ik heb nu drie keer in De Wereld Draait Door gezeten en ik heb er twee keer last van gehad. Als je niet precies weet wat je wil zeggen, komt hij vrij assertief over. Ik had het idee dat ik in een hoek werd gedrongen.’

Kon u daar wel tegen?

‘Ik vind dat interviewers veel moeten kunnen hebben.’

Matthijs van Nieuwkerk gaf de afgelopen weken zelf niet thuis na de rel over de geschonden afspraken met Peter R. de Vries. Wat vindt u daar dan van?

‘Ik vind dat interviewers te allen tijden het lef moeten hebben zelf verantwoording af te leggen in de media. Als ik hem was geweest, had ik dat gedaan.’

Zoals die keer met imam Abdul- Jabbar van de Ven, die u min of meer in de mond legde dat Geert Wilders dood moest – het liefst aan kanker?

‘Ik heb alle media toen te woord gestaan. Wat ik had gezegd over kanker, was een slip of the tongue. Dat had ik nooit moeten zeggen. Maar dat hij Wilders dood wenste, had ik die avond gewoon gelezen in de GPD-bladen. Ik heb wel hartzeer over hem gehad. Hij moest na zijn uitspraken van de universiteit af. Daar heb ik echt mee geworsteld. Ik dacht: ik heb een leven verpest. Terwijl ik later over hem hoorde dat hij het allemaal wel mooi had gevonden.’

Theo van Gogh zei ooit over u: ‘Andries Knevel is het allerrattigste soort christen dat ik ken, maar die volkomen geobsedeerde gek durft wel de meest impertinente vragen te stellen vanuit zijn geloofje.’ Hij noemde u ook nog een ‘totale demagoog’ en een ‘prikklok van het koninkrijk Gods’.

‘Dat was bedoeld als compliment. Ik ging destijds vrij ver in mijn vragen. Ik was de eerste jaren van mijn talkshow heel scherp en vasthoudend op een manier die toen vrij nieuw was. Maar ik ben wat dat betreft wel ingehaald door de tijd. BNN stelt nu ook de allerrattigste vragen.’

Als jongere was u ook al een agressief baasje hè? U sloeg andere jongens in elkaar.

‘Nou, alleen Youp van ’t Hek hoor. Ik heb hem ooit een dreun gegeven toen ik 16 was. Hij woonde bij me in de buurt en hij zit er nog steeds mee. De aanleiding weet ik niet meer, maar hij zal wel irritant geweest zijn. Maar dat soort dingen doet iedere jongen toch? Ik was een straatjongetje. Een beetje knokken, dat hoort bij je ontwikkeling.’

Wilt u nog steeds wel eens iemand een klap verkopen?

‘Als je die neiging na je 40ste nog steeds hebt, dan is er iets mis. Maar ik ben wel eens boos geworden tijdens mijn programma. Op Mart Smeets bijvoorbeeld. Vanaf de eerste minuut was hij dwars. Hij had een houding van: ik zit hier wel, maar verder hoef je niks van me te verwachten. Na een paar minuten zei hij: dit is niets, zullen we maar overnieuw beginnen? Toen moest ik me wel even herpakken. Ik dacht een lelijk woord, maar ik heb er niets van gezegd. Nu zou ik dat wel doen.’

Heeft u de Koran gelezen?

‘Ja, maar ik vond het vermoeiend. Als buitenstaander vind ik het een saai boek. Er staan allemaal losse uitspraken in. Het is moeilijk om verbanden te zien.’

In mei begint u samen met Tijs van den Brink weer met Knevel & Van den Brink, ter vervanging van Pauw & Witteman. Hoe vindt u dat zij het doen?

‘Ontzettend goed. Ze hebben de juiste mensen op het juiste moment. Ik vind wel dat ze soms een zeker dédain hebben naar gasten.’

Bedoelt u die keer dat ze die christelijke presentator Jan van den Bosch te gast hadden en bij elk religieus antwoord van hem keihard ‘hallelujah’ lieten horen?

‘Ja. Zoiets doe je niet. Ik had het die avond moeilijk voor de tv. Ze gingen echt te ver. Ook het sfeertje dat aan tafel werd gecreëerd – die minachting voor het geloof – was volstrekt onnodig.’

Wat vindt u van uw mede-interviewer Tijs van den Brink?

‘We hadden het net over felle interviewers. Nou, Tijs is dus de schérpste interviewer – zeker op de radio. Waar andere interviewers halverwege nog wel eens afgeleid worden, is hij iemand die zijn punt vasthoudt.’

Waarin is hij minder goed?

‘Tijs is op radio en tv niet de meest gezellige. Gezelligheid heeft hij niet aan zich hangen. Ik heb dat nu wel, ja. Maar vroeger was ik óók geen gezellige interviewer. Dat heeft me in de loop van deze zestien jaar wel parten gespeeld. Ik word nog steeds gezien als drammer, terwijl ik dat in mijn eigen beleving al lang niet meer ben.’

Maar ja, dat vingertje van u hè? Daar blijft u mee zwaaien.

‘Nee, nee, dat doe ik niet meer hoor. Daar heb ik op geoefend. Ik zwaai nu met mijn hele hand. Ik heb een tijd een briefje op tafel gehad: ‘ogen, handen’. Want ik zwaai niet alleen met mijn handen; ik heb ook van die donkere ogen die de hele tijd heen en weer schieten. Dat vind ik lelijk. Het maakt een zenuwachtige indruk.’

In welke uitzending was u de afgelopen zestien jaar geroerd?

‘Toen Jos Brink te gast was. Hij las een gedicht voor over rouw, verdriet, de dood. Hij had tranen in zijn ogen. En ik ook.’

U heeft ook nogal wat meegemaakt: uw vader overleed aan MS, uw zus overleed aan kanker.

‘De dood van mijn zus raakt me nog steeds.’

Maakt dat een somber man van u?

‘Ja, soms. Juist met de mensen voor wie we wilden zorgen, ging het mis. In de familie van mijn vrouw is ook veel verdriet geweest. We hebben het samen heel zwaar gehad, juist door het leed van anderen, en dat is allemaal de afgelopen zestien jaar gebeurd, precies in de periode van Het Elfde Uur.’

Maud Effting

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden