Tijdnood treft ook top van KPN

Twee 'zware' commissarissen gaan KPN meebesturen. Nee, topman Paul Smits komt niet onder curatele, laat staan dat hij binnenkort zal worden afgezet....

Van onze verslaggevers Kees Kraaijeveld Joost Ramaer

KPN maakt uitzonderlijke tijden door, en tegen die achtergrond nemen de commissarissen van het noodlijdende concern een uitzonderlijk besluit. Voor alle commissarissen geldt vanaf nu een 'verhoogde beschikbaarheid', zo maakte KPN maandag bekend. En twee van hen gaan KPN-topman Paul Smits actief bijstaan om het telecom-bedrijf te ontdoen van zijn schuldenberg van 25 miljard euro.

Dudley Eustace en Ton Risseeuw zullen 'nauwer betrokken worden bij de dagelijkse gang van zaken van KPN om de raad van bestuur te ondersteunen'. Risseeuw, de 'generaal' die Getronics groot maakte, en Eustace, de financiële tovenaar die de balans van Philips weer gezond kreeg.

De conclusie ligt voor de hand: met zulke adjudanten kan KPN-generaal Paul Smits wel naar huis. Smits staat op zijn minst 'onder curatele', en krijgt vermoedelijk binnenkort zijn congé.

Is dat zo? De antwoorden, respectievelijk: het is maar hoe je het bekijkt. En: nee, dat is niet waarschijnlijk.

Om met het laatste antwoord te beginnen: de problemen bij KPN zijn acuut. Zoeken naar een nieuwe topman kost veel extra tijd die het concern niet heeft; dat argument heeft KPN maandag ook gebruikt tegenover de vakbonden, die zich zorgen maakten over de leegloop in de concerntop.

Bovendien maakt zo'n speurtocht weinig kans op succes. Wie zou in zulk weer het roer willen overnemen? Smits naar huis sturen, al of niet samen met zijn resterende medebestuurders, kan altijd later nog.

Zelfs dan is zo'n stap niet zonder gevaar voor de commissarissen. Zij zaten al in de kapiteinshut toen KPN miljarden leende om het Duitse E-Plus te kopen, de voornaamste oorzaak van de huidige schuldmisère - Smits nog niet. Ontslag voor hem roept vanzelf vragen op over hun verantwoordelijkheid. Dat zal mede verklaren waarom de KPN-commissarissen maandag 'met kracht' hun steun uitspraken voor 'de initiatieven van de raad van bestuur' om KPN weer in veilig vaarwater te loodsen.

Curatele of niet, voorop staat dat de KPN-top dringend versterking behoeft. Want net nu alle hens aan dek moeten zijn, springt de ene na de andere topmanager van boord. Patrick Morley en Joop Drechsel verlieten de raad van bestuur, gevolgd door nauwelijks minder belangrijke goden bij de dochters KPN Mobile en KPNQWest.

Gezien het voorhanden werk had het concern nauwelijks beter gekwalificeerde vervangers kunnen kiezen. Om de schuldenlast te verlichten, moet KPN in ieder geval bedrijfsonderdelen verkopen, en vermoedelijk ook nieuw geld ophalen bij aandeel- of obligatiehouders. Ton Risseeuw en Dudley Eustace hebben ruime ervaring hiermee, en veel tijd: ze zijn allebei al met pensioen, anders dan bijvoorbeeld collega-commissaris Cees van der Hoeven, die eerst Ahold moet besturen.

Tenslotte raken commissarissen wel vaker nauwer betrokken bij de dagelijkse leiding, zoals bij een grote overname, een vijandig bod of een ernstig conflict in de raad van bestuur. Lang moet dat niet duren, anders kunnen zij beter worden benoemd tot gedelegeerd commissaris (vervangend bestuurder) en afstand doen van hun taak als toezichthouder.

KPN heeft die route (nog) niet gekozen, en loopt daardoor op termijn het risico van een belangenconflict. Controleren én meebesturen: dat kan niet lang goed gaan.

De tijd dringt niet alleen voor KPN, maar ook voor de commissarissen Risseeuw en Eustace.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden