'Tijdens MKZ-crisis was het voor ons weelde op Schiphol'

De daklozen op Schiphol krijgen een klusjesbureau. Daklozen kunnen er terecht voor informatie over slaapplaatsen in steden en voor betaalde karweitjes op de luchthaven....

Van onze verslaggever Jan 't Hart

'Ik kreeg te horen dat ik huidkanker had. Ik klapte helemaal dicht. Als ik er toen met vrienden over had gepraat, was er niks aan de hand geweest. Maar ik begon te drinken en dan verwatert alles. Ik kreeg schulden. Ik ben geen type dat om hulp roept. Schaamte.

'Ik heb vanaf mijn zeventiende vijftien jaar in de vleesfabriek gewerkt, in Hengelo. Beenhouwen, fantastisch werk. Toen werd ik ziek. De schulden liepen op, ik verloor mijn huis. Op een gegeven moment zit je in de trein, ergens naartoe.

'Mijn vrienden merkten in het begin niets. Ik reisde op en neer tussen Amsterdam en Hengelo. Door de boetes voor zwartrijden liepen mijn schulden nog hoger op. En dan sta je opeens op Schiphol, zomaar, ik weet niet waarom.

'Schiphol zegt altijd een stad te zijn. En steden hebben nu eenmaal daklozen. Ze zijn verdeeld in groepen. Je hebt de alcoholisten, de hasjrokers, de gekken, de asielzoekers en de vluchtelingen. Ook oude mensen. Die horen in een verpleeghuis. Iemand zou voor hen moeten zorgen.

'Er is een vaste kern van veertig à vijftig mensen. Gemiddeld zijn er per dag tweehonderd. Voor de brand op 18 januari stonden er bij de beveiliging vierhonderd geregistreerd. Nu nog maar 260. Je mag 's nachts tussen twaalf en vier uur niet meer naar binnen zonder ticket. Men gaat nu overal naartoe. Sommigen vinden een plekje op het Schipholterrein. Als je er een beetje normaal uitziet, kun je 's zomers tussen de passagiers gaan liggen.

'Het leven op Schiphol is duur. Koffie, bier. Ik heb geen uitkering, ik werk altijd wat. Anderen doen soms domme dingen met die uitkeringen. Een meisje kreeg 2400 gulden van het GAK. Was in vier dagen op, want wat doet die stomme trut? Gaat ze bier kopen bij Délifrance à zes gulden per flesje. Voor de hele groep.

'Ik ben geen type om in de vuilnisbak te graaien. Velen doen het wel. Je vindt er echt veel. Eten, weed, xtc. Veel wordt net voor de douane weggegooid.

'Tijdens de MKZ-crisis was het hier weelde voor ons. Er waren strenge controles. Geweldig. Er werden zúlke (René Slotboom spreidt zijn armen) kazen weggegooid. Bij de telefoons kun je ook van alles vinden. Mensen vergeten veel. Stelen? Tuurlijk, ook daklozen doen dat. Hier en daar wordt een tasje geroofd, maar er wordt vaker wat gevonden.

'Schiphol is in wijken verdeeld. Er zijn er zeven à acht. Je kunt weinig doen als de wijkeigenaar er is. Heeft ook te maken met het aanzien in de groep en hoe sterk je bent. Je hebt ook de rondlopers. Die opereren als de wijkeigenaar weg is.

'De laatste maanden komen er veel Polen, Russen en Tsjechen. Ze mogen niet werken, hebben nergens recht op, dus ze gaan stelen. Asielzoekers mogen hier nog blijven, maar ze krijgen niets. Vluchtelingen bestaan sowieso niet. Geen papieren. Ze kunnen niet weg, niemand bemoeit zich met hen. Van de mensen in daklozeninstellingen is 99 procent vluchteling of asielzoeker. Die lui hebben helemaal niks. Toch van de zotte?

'Neem Pierre. Vier à vijf jaar geleden buiten de poort van het asielcentrum gezet. Zelfs Schiphol wil hem gratis naar Angola brengen. Maar hij kan niet. Hij staat al anderhalf jaar in een hoekje van Aankomsthal 1, helemaal in het zwart. Al die tijd in dezelfde kleren.

'Op 18 januari was er een grote brand op Schiphol. Er waren toen 163 daklozen. We hebben de koppen bij elkaar gestoken, want we moesten er 's nachts uit. We zijn naar de alcholisten gegaan, naar de rokers, de Marokkanen. We hebben afgesproken: we geven de brandstichter aan. En dat doen we nooit hè, verlinken, never nooit niet. De marechaussee heeft hem dankzij onze hulp gepakt. Je gaat je eigen toko toch niet in de fik steken?

'We mochten er niet meer in. En het was hartstikke koud. Gré Schadewijk en ik maar bellen, maar niemand had plek. Het was winter. Gelukkig kregen we telefoonkaarten van Schiphol.

'We willen een kantoor waar we een klusbureau in kunnen vestigen en waar we daklozen kunnen verwijzen naar voorzieningen in de steden. De gemeente Haarlemmermeer - daar valt Schiphol onder - ziet het wel zitten. Voor Schiphol is het ook geen probleem meer, maar die wil geen verantwoordelijkheid dragen. Ze werken wel mee, ze geven ons internet.

'Schiphol is bang dat er door de komst van het klusjesbureau meer daklozen komen, maar dat is juist niet zo. Een dakloze is niet gek. Alle voorzieningen zijn in steden, daar verwijzen we juist naar.

'Ik slaap bij bekenden, op kantoor, hier en daar, niet echt meer op straat. Dat kan niet meer vanwege mijn huidkanker, ik mag niet te veel buiten komen. Na de brand gingen we vaak naar Easy Everything, waar je 24 uur kunt internetten en koffiedrinken. Ik ben medewerker geworden van stichting Voilà. Die helpt daklozen en werkt zonder subsidie. Wij maken de sociale kaart. Daarop staat wat een dakloze echt nodig heeft. Telefoonnummers van plekken waar hij kan slapen en eten. De sociale kaart komt op internet. Een dakloze klikt op ''eten'' en dan weet-ie waar hij die dag kan eten. Op ''slapen'' klikken, en dan weet-ie waar hij kan slapen. Mooi toch?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden