Tijdens de marathon is iedereen het erover eens: 'Als God het wil' zal Hariri terugkeren naar Libanon

En waar is Hariri's Apple Watch gebleven?

De jaarlijkse marathon is in Libanon een van de weinige evenementen die alle bevolkingsgroepen - christenen, soennieten, sjiieten - even verenigt. Afgelopen zondag, tijdens de 15de editie van het hardloopevenement, schaarde de meestal zo verdeelde bevolking zich als één man achter Saad Hariri, de premier die is verdwenen.

Een billboard met de afgetreden premier Saad Hariri tijdens de marathon in Beiroet. Op het bord staat 'we wachten op jou'. Foto reuters

'Breng onze premier terug', luidde de tekst op petjes die gratis werden uitgedeeld. Op een ander petje: 'Rennen voor jou.' Op een spandoek: 'Wachten op jou.'

Hoe lang moet Libanon nog wachten? Voorlopig verblijft Saad Hariri onder mysterieuze omstandigheden in Saoedi-Arabië. In Libanon wordt zijn lot besproken als was hij een ontvoerd kind, stiekem meegelokt naar een onbereikbaar land. Ik kom terug, probeerde hij dit weekend zijn land gerust te stellen in een tv-interview.

Maar toen dat ene woord: 'Inshallah.' Zo God het wil. Iedereen in de Arabische wereld weet wat dat betekent: het kan ja zijn, maar ook nee.

De soap rond de verdwenen Libanese premier begint als Hariri op vrijdag 2 november wordt gesommeerd om naar Saoedi-Arabië te reizen. Hij komt daar vaak: de soennietische politicus heeft er een huis, zijn familie verblijft er, hij bezit naast de Libanese ook de Saoedische nationaliteit en wordt in Libanon algemeen gezien als een loopjongen van de Saoedische koning Salman.

In Libanon hebben veel politici een ander land in de regio als broodheer: Saoedi-Arabië, Syrië of Iran.

Vrijwillig of gedwongen?

Bij aankomst in Riyad gebeurt iets onverwachts. Terwijl de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman bezig is aan een ongekende paleisputsch, waarbij lastige en naar verluidt corrupte prinsen bij dozijnen in het chique Ritz-hotel worden opgesloten, verschijnt ineens Hariri op tv.

Zijn boodschap verrast iedereen: hij treedt af als premier van Libanon, want hij vreest voor zijn leven. 'We leven in een klimaat dat doet denken aan de atmosfeer vlak voor de liquidatie van martelaar Rafik Hariri.' Rafik Hariri, de vader van Saad en jarenlang premier van Libanon, kwam in 2005 om het leven tijdens een aanslag in Beiroet.

Voor Libanon is dit dramatisch. Met het vertrek van Hariri valt de regering uit elkaar die er pas een jaar zit en na circa twee jaar onderhandelen tot stand is gekomen. Het politieke systeem hier is verdeeld langs religieuze lijnen: de premier moet een soennitische moslim zijn, en de zoektocht naar een opvolger is een garantie voor slepende controverse.

Al snel rijzen twijfels. Doet Hariri vrijwillig afstand van zijn functie, of wordt hij gedwongen door Riyad?

'Gijzelaar', kopt het het anti-Saoedische dagblad Al Akhbar ('Het Nieuws'). Dat Saoedi-Arabië zijn burgers opdraagt om Libanon te mijden, voedt speculaties. Woordvoerders in zowel de VS als Frankrijk insinueren dat Hariri tegen zijn zin wordt vastgehouden, waarbij Frankrijk tegen persbureau Reuters de hoop uitspreekt dat hij snel 'volledige bewegingsvrijheid' krijgt.

Waarom zou Riyad zijn trouwe loopjongen Hariri onder huisarrest willen plaatsen? De populairste uitleg komt van het Hezbollah-Iran blok. Hezbollah is een Libanese terreurgroep en machtige politieke beweging, gesteund door Iran. Saoedi-Arabië wil Israël aanzetten tot een nieuwe oorlog tegen Hezbollah, stelt leider Hassan Nasrallah. 'Ik waarschuw Israël een poging te ondernemen om voordeel uit deze situatie te halen.'

Foto epa

TV-interview en Apple Watch

Een andere theorie luidt dat Saad Hariri de Saoedische belangen in Beiroet niet effectief genoeg heeft verdedigd, en daarom plaats moet maken voor zijn oudere broer Bahaa, een gewiekste miljardair die Riyad al jaren zijn thuis noemt.

Afgelopen zondagavond, alsof het politieke drama wordt opgediend in wekelijkse afleveringen, verscheen Hariri opnieuw op tv, bleker en zenuwachtiger dan ooit. Hij gaf een interview aan Toekomst TV, de zender die gelieerd is aan zijn eigen politieke partij, de Toekomst Beweging. Een beetje politieke partij in Libanon heeft een eigen tv-zender.

Het interview moest een einde maken aan alle twijfel over de handelsvrijheid van Hariri, maar dat lukte allerminst. De Iraanse zender Press TV (voor Hezbollah, tegen Saoedi-Arabië) analyseerde onder dreigende oorlogsmuziek waarom Hariri gedwongen werd tot het geven van dit interview. Hij ziet er moe uit. Na het legen van zijn eigen glas water, begint hij aan dat van de presentatrice. En er is de mysterieuze man achter de schermen, die even in beeld komt en waar Hariri met bange ogen naar kijkt.

Maar bovenal: waar is Hariri's Apple Watch gebleven?

De onafscheidelijke donkerblauwe Apple Watch van Hariri - een horloge waarmee je kunt telefoneren - houdt de gemoederen in Libanon nu al ruim een week bezig. Toen hij zijn aftreden bekendmaakte, zat het niet om zijn pols. Toen hij een paar dagen later gefilmd werd tijdens een onderhoud met koning Salman weer wel. Maar tijdens het interview zondag was het prompt weer verdwenen, alsof Hariri van zijn bewakers geen ongescreend contact met de buitenwereld mag hebben.

In Riyad is een onwaarschijnlijke bemiddelaar gearriveerd: patriarch Bechara Boutros al Rahi, voorman van de maronitische christenen in Libanon. De hoop is dat deze kerkleider de soennitische moslim Hariri mee naar huis mag nemen als verloren zoon.