ReportageVeerpont Rotterdam

Tijdelijke veerpont valt in de smaak in Rotterdam: ‘Je ziet de stad heel anders’

Fietsers en voetgangers op de tijdelijke pont over de Nieuwe Maas in Rotterdam. Elke twintig minuten is er aan beide kanten een afvaart. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Een veerpont in Rotterdam brengt fietsers en voetgangers de Nieuwe Maas over zolang de Maastunnel gesloten is voor een renovatie. Het is een noodoplossing die sommigen naar meer smaakt. ‘Iedereen beleeft er plezier aan.’

Laatst, op zo’n dag vol buien en opklaringen, werden Facebook en Instagram gevuld met regenbogen boven Erasmusbrug en Euromast. De foto’s waren gemaakt vanaf de veerpont tussen Sint-Janshaven en Sint-Jobshaven. Met dank aan de fietsers die het tijdelijk moeten stellen zonder de Maastunnel tussen Rotterdam-Zuid en het centrum.

‘Na 25 jaar tunnel is dit een welkome afwisseling’, zegt Marc van der Veen. Hij staat met de fiets in de hand op het klepveer Christina voor de oversteek naar het centrum. ‘Iedereen beleeft er plezier aan, je ziet de stad heel anders. En je maakt nog eens een praatje, dat doe je in een tunnel niet.’

De schrik sloeg een aantal bewoners ‘op Zuid’ om het hart toen ze in maart 2019 hoorden over de renovatie van de fiets- en de voetgangersbuis. De opknapbeurt van de autobuizen had twee jaar geduurd. Vanaf het najaar moesten de dagelijkse zevenduizend fietsers en voetgangers het zeven maanden zonder de rijksmonumentale tunnel stellen.

Als alternatief zouden er drie bussen komen met aanhangwagens voor vijftig fietsen. ‘Toen we dat hoorden, raakten we in paniek’, zegt Ivo van den Baar, inwoner van Charlois, de wijk ‘op Zuid’ waar de tunnel onder de Nieuwe Maas duikt. ‘Stel je voor, eerst al die fietsen inladen en dan samen aansluiten in de file. Wie bedenkt zoiets?’

Dat was de gemeente. Een clubje actieve bewoners dat elkaar al jaren kent van diverse buurtinitiatieven, begon de actie ‘Maastunnel Alert’. Ze wilden een veerpont. Ze keken naar aanlegplaatsen, staken hun licht op bij een offshorebedrijf. In drie weken haalden ze 5.600 handtekeningen op bij de tunnel. De gemeente richtte in allerijl een fietswerkgroep op.

Toen ging het verrassend snel. Nee, besefte de gemeente, die bussen waren inderdaad niet het beste plan. Snel-snel wat verbeteren aan de fietsroutes richting Erasmusbrug zou evenmin soelaas bieden. Niet alleen zou dat een kilometers lange omweg zijn, op veel knooppunten is en blijft het in de spits spitsroeden fietsen – in Rotterdam is de auto nog altijd koning.

Een veerpont dus, maar haast was geboden. Rotterdam schreef een Europese aanbesteding uit en in juli was er al een maatschappij gevonden die een dienstregeling kon varen. Om alles zorgvuldig voor te bereiden, werd de renovatie van de tunnel een maand uitgesteld.

De tijdelijke veer van Rotterdam Zuid naar het centrum. Uitzicht op de Erasmusbrug en de kop van Zuid.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Ivo van den Baar vindt het een ‘sensationeel gevoel’ dat de gemeente zich zo snel liet overtuigen van nut en noodzaak. ‘Wij zijn een niche in de burgerbevolking, we weten de weg, we zijn ­superalert. Er zijn vast meer mensen met goede ideeën, maar die komen niet zover. Dan besef je dat er een kloof is tussen inwoners en gemeente.’

Op 15 november ging de dienstregeling van start. Er liggen twee aanlegsteigers in de Sint Janshaven en de Sint Jobshaven, er is een fietspad aangelegd. De eerste afvaart ‘op Zuid’ is om 6.20 uur, de laatste uit het centrum om 23.30 uur. De vroegste en laatste vertrektijd sluiten aan op de diensten van het Erasmus MC, omdat veel personeel van het academische ziekenhuis ‘op Zuid’ woont. Wie uitgaat in het centrum, moet het niet te laat maken, of alsnog via de Erasmusbrug terugfietsen.

‘Het is een prima verbinding’, zegt mevrouw Biesheuvel. Ze woont in het flatgebouw aan de Sint Janshaven. ‘Als ik naar Schiedam ga, ben ik zelfs sneller dan via de tunnel. Het veer vaart stipt op tijd, ik kan er thuis de klok op gelijk zetten.’ Maastunnel Alert had gehoopt op een dubbel veer, maar dat werd te duur. Dat betekent dat er drie keer per uur, ofwel elke 20 minuten, aan elke kant een afvaart is.

‘De pont is beter dan omrijden, maar je moet het wel plannen’, zegt Corné Bouwmeester, op weg naar zijn werk in het centrum. ‘Ik mis de tunnel, want ik ben geen man van de klok. Maar het is fantastisch hoe je hier de stad ervaart. De Erasmusbrug, het SS Rotterdam bij Katendrecht, de Kop van Zuid, ’s avonds de lichtjes. Soms is het irritant dat er zo veel water midden in de stad ligt, maar het heeft een hoge amusementswaarde.’

De tijdelijke veerpont tussen Rotterdam-Zuid en het centrum, met zicht op de Erasmusbrug en de Kop van Zuid, in de vroege ochtend.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Dat realiseert actiegroep Maastunnel Alert zich ook, zegt Ivo van den Baar. ‘Het veer doet me sterk aan Bangkok denken. Daar is de rivier het hart van de stad. Elke paar honderd meter is er wel een veertje, je kunt overal oversteken.’ Zo levendig kan Rotterdam er over vijftig jaar uitzien, zegt hij. ‘Dan is de stad drie keer zo groot en zijn er westwaarts aan beide oevers wijken bij gekomen. Pontjes zijn de oplossing.’

In juli kunnen de fietsers weer door de Maastunnel – dan is de vloer opgeknapt, zijn de tegels en de veiligheidscamera’s vervangen en is de natriumverlichting verruild voor led. Van den Baar zal het veer gaan missen. ‘Het is deel van de dagelijkse routine geworden. Je zit zeven minuten in een ­vacuüm, je ervaart de kracht en de functie van het water.’

De initiatiefnemers hebben nog overwogen actie te voeren voor ­behoud van het pont. ‘Maar we kunnen helaas geen enkel goed argument verzinnen’, zegt Van den Baar. ‘Zodra de tunnel klaar is, wordt het een overbodige luxe.’

Rotterdam en het water

Rotterdam krijgt een nieuwe brug of tunnel tussen de wijken Feijenoord (bij de Kuip) en Kralingen/de Esch. Deze oeververbinding aan de oostkant van de stad moet de bereikbaarheid van Rotterdam en de regio vergroten.

Steeds meer forensen in de regio Rotterdam omzeilen de spits en besparen kilometers dankzij de Watertaxi, Fast Ferry, Aqualiner en Waterbus. ‘Het gaat in een rechte lijn van A naar B en je hebt geen verkeerslichten.’ Twee minuten lol op het water in plaats van de file.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden