'Tijd voor resultaten van verbeteringen'

Ctsv-voorzitter Witteveen blijft hoopvol over terugdringen fouten, maar vreest gevolgen van reorganisatie...

In vijf jaar tijd is de uitvoering van de werknemersverzekeringen zoals WW en WAO slordiger geworden. Het College van toezicht sociale verzekeringen (Ctsv) dat zelf vijf jaar bestaat, heeft alleen voor de WAO-uitvoering door de Uszo een goed woord over. Verder schieten alle vijf uitvoerders, waarvan het GAK veruit het grootst is, bij de uitvoering van de negen wetten schromelijk tekort. Volgens Ctsv-voorzitter Tobias Witteveen zijn ook de vooruitzichten somber. 'Maar het is niet hopeloos.'

- U bent de vierde voorzitter van het college in vijf jaar. Ligt het misschien aan de rappe bestuurswisselingen dat het toezicht niet veel effect lijkt te hebben?

'Nou, nee. Dat heeft de beeldvorming geen goed gedaan. Maar het werk is doorgegaan. Vijf jaar lang is in steeds klemmender bewoordingen dezelfde boodschap afgegeven: het gaat niet goed genoeg. Daarbij was ook bij het toezicht sprake van voortschrijdend inzicht, bij het maken van analyses en bij het doen van suggesties. De uitvoerders hebben nu zelf ook sneller een scherper beeld van fouten en gaan daar eerder mee aan de slag. Ook nu zijn weer goede voornemens geformuleerd om het proces te verbeteren.'

- Het Ctsv geeft de uitvoering van vrijwel alle werknemersverzekeringen een onvoldoende. Heeft dat consequenties?

'Het gaat om de signaalfunctie. Het heeft geen directe gevolgen. Maar het betreft publieke middelen. De uitvoerders zelf vinden het ook niet aanvaardbaar en hebben verbeterplannen opgesteld. Maar nu is het de hoogste tijd dat er resultaten komen.'

- Vijf jaar lang werkte het kabinet aan privatisering van de uitvoering, om in 2000 te besluiten tot nationalisering. In hoeverre heeft het zwalkende kabinetsbeleid de kwaliteit van de uitvoering onder druk gezet?

'De politieke ommezwaai heeft zeker niet bijgedragen aan verbetering van de uitvoering. Maar nu is er een heldere lijn. Het perspectief is goed, maar het gevaar is dat het jaren duurt voordat de nieuwe organisatiestructuur vruchten gaat afwerpen.

'De uitwerking van de keuze heeft de werkvloer nog niet bereikt. Het is nog een zaak voor het management. De gevolgen voor de werknemers moeten snel duidelijk worden. Anders dreigt het vertrek van werknemers en het ziekteverzuim onder uitvoerders onaanvaardbaar hoog te blijven. Dat is een gevaar voor goede uitvoering van de sociale zekerheid. Het is een gevoelig proces en personeelsbeleid is een kwetsbare factor.

'Ook de automatisering is een teer punt. Alle uitvoerders waren verwikkeld in grote vernieuwingsprojecten. Die zijn stopgezet. In de automatisering dreigt nu stagnatie. Dat maakt het perspectief voor de uitvoering voor de komende jaren niet bepaald rooskleurig.'

- U noemt het vertrek van kundige werknemers en het hoge ziekteverzuim als verklarende factor voor de vele fouten. Staatssecretaris Hoogervorst wil met een nieuwe wet de uitkeringsduur en -hoogte in WW en WAO koppelen aan de gewerkte jaren. Is dat haalbaar?

'Er is grote behoefte aan vereenvoudiging van de regels en niet aan ingewikkelde, nieuwe regels. De uitvoerders hebben in 2001 al te maken met de nieuwe belastingwetten, de voorbereidingen op de invoering van de euro en de ingezette reorganisatie. Dat is geen goed moment om wat voor nieuwe regels dan ook in te voeren.'

- Bij de reorganisatie van de uitvoering verdwijnt het Ctsv als aparte club en wordt u ambtenaar van het ministerie van Sociale Zaken. Is het dan met de onafhankelijkheid gedaan?

'Wat mij betreft niet. Zo denkt de minister er ook over. Alleen onafhankelijk toezicht staat borg voor objectieve informatie over de werking van het stelsel en de kwaliteit van de uitvoering. Binnen het ministerie willen wij een onafhankelijke positie en die krijgen we ook. Wel zijn er nog discussies over het werkterrein. Wij willen ook zicht op de private markt voor arbo-zorg en reïntegratie. Alleen dan is een volledig beeld over de sociale zekerheid te krijgen. De minister is daar nog niet van overtuigd. Maar dat komt nog wel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden