Tijd voor een serieuze discussie

Kernenergie blijft maatschappelijke splijtstof, maar inmiddels ziet tweederde van de Nederlanders er wel toekomst in...

den haag Nederland is klaar voor een nieuw kernenergiedebat, concluderen de onderzoekers van The SmartAgent Company. ‘Kernenergie blijft splijtstof in de publieke opinie’, analyseert het Sociaal en Cultureel Planbureau. ‘Met de nodige beheersing kan splijtstof nuttig zijn.’

In beide rapporten, die in handen zijn van de Volkskrant, wordt gepleit voor een soort Brede Maatschappelijke Discussie. Tweederde van de Nederlanders kan dan wel voor kernenergie in algemene zin zijn, een simpel een-tweetje is het niet. Want het wordt wel gezien als ‘noodzakelijk’ kwaad.

Demissionair minister Maxime Verhagen van Buitenlandse Zaken zei vrijdag dat zijn CDA bereid is vergunningen af te geven voor twee kerncentrales. Nu telt Nederland er nog één, de omstreden centrale in Borssele (geopend in 1973) die in principe uiterlijk 2033 sluit.

Volgens de CDA-bewindspersoon is het hypocriet om wel kernenergie te importeren en zelf geen centrale te hebben. Ruim 9 procent van het Nederlandse energieverbruik is afkomstig van kerncentrales (5 procent wordt geïmporteerd). Bovendien, zei de CDA’er, is veel ervaring in Nederland opgedaan met veiligheid van kerncentrales. 29 procent van de ondervraagden in de onderzoeken is het met hem eens.

Angsten
Maar een groot deel van de Nederlanders associeert kernenergie met ‘gevaar’. ‘Ongedifferentieerde angsten bepalen vaak het beeld: kernenergie blijft voor veel mensen vaag eng’, stelt The SmartAgent in zijn conclusie. Een kwart van de ondervraagden is dan ook tegen kernenergie.

Nog eens ruim een kwart wil een veilige kerncentrale, uit de nieuwe generatie die momenteel nog ontwikkeld wordt en pas in 2040 in Nederland operationeel kan zijn. Nog eens een kleine minderheid is voor het op termijn vervangen van Borssele.

De onderzoekers hebben in opdracht van het kabinet vier scenario’s voorgesteld. Het demissionaire kabinet neemt geen besluiten maar treft wel voorbereidingen voor beslissingen.

Maar het is lastig deze scenario’s aan de publieke opinie voor te leggen. Want zelfs de meest uitgesproken voor- en tegenstanders zeggen het onderwerp complex te vinden. ‘Over kernenergie is nationaal en internationaal veel te doen’, schrijft SmartAgent. Veel mensen hebben echter moeite met het beoordelen van de risico’s van kernenergie.’

Ideaal
Bijna de helft van de ondervraagden vindt dat de overheid te weinig informatie geeft over hoe Nederland zijn energie in de toekomst regelt. De meeste ondervraagden vinden zon- en windenergie ideaal, maar ze vrezen dat die in de komende decennia nog te weinig zijn ontwikkeld.

Ook het Sociaal en Cultureel Planbureau zegt dat een Brede Maatschappelijke Discussie nu ‘kansrijker’ is dan het grote debat uit de jaren tachtig. Toen was de conclusie: bouwen van kerncentrales is onwenselijk.

Het kabinet-Lubbers sloeg dat advies in de wind en besloot in januari 1985 twee nieuwe kerncentrales te bouwen. Een jaar later kwam de kernramp in Tsjernobyl; de besluitvorming rond de twee kerncentrales werd opgeschort. Die ramp had een aanzienlijk effect op de publieke opinie, laten alle enquêtes zien.

Een positieve mening kan volgens het SCP na een incident snel omslaan. ‘Zoveel mogelijk moet worden vermeden dat mensen het gevoel krijgen helemaal geen invloed te hebben gehad op het beslissingsproces en bij ongelukken in de steek worden gelaten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden