Tijd voor de volgende generatie

Nu uw familiebedrijf overdragen, is het advies. Door de crisis is dat financieel zelfs gunstig. Vader en zoon Van Zelst delen een kantoor, maar de jongste neemt nu de beslissingen.

EINDHOVEN - De recessiejaren hebben de zoon van Henk van Zelst veel belastinggeld gescheeld. Vanwege de slappe economie werd het bedrijf van Van Zelst, een leverancier van koffieautomaten, door de fiscus veel lager gewaardeerd. 'Dankzij de crisis kon ik het bedrijf drie jaar geleden goedkoop aan mijn zoon verkopen', zegt Van Zelst senior. Hij wilde zijn zoon Maarten niet het vel over de oren halen om een hoger pensioen te bemachtigen. 'Ik hoef geen dure huizen of boten. Ik ben tevreden als ik mijn huidige levensstijl kan voortzetten.'


Bij de Eindhovense koffieautomatenhandel is het goed gegaan, maar voor veel familiebedrijven is de overname een precair moment in het bestaan. Uit onderzoek van de Kamer van Koophandel blijkt dat een kwart van deze ondernemingen wordt opgeheven omdat er geen opvolger is.


Als gevolg van mislukte bedrijfsoverdrachten verdwijnen er in Nederland jaarlijks 50- tot 55 duizend banen, schreef minister Henk Kamp van Economische Zaken onlangs aan de Tweede Kamer.


Het is daarom van groot belang voor de economie dat de opvolging goed wordt geregeld. Tijdens economische malaise komt het verlies van arbeidsplaatsen immers extra hard aan. De 260 duizend familiebedrijven zijn goed voor 49 procent van de werkgelegenheid in Nederland.


Door de vergrijzing zullen het komende decennium meer bedrijfsoverdrachten plaatsvinden dan voorheen. Van de mannen en vrouwen die de Nederlandse familiefirma's leiden, zijn ongeveer 70 duizend 55-plusser. Het goed regelen van de opvolging vergt gemiddeld meer dan vier jaar. Het is dan ook van groot belang dat de pater of mater familias zijn of haar vertrek tijdig aankondigt.


Juist daar gaat het vaak mis, schreef Kamp in september aan de Kamer. Meer dan 75 procent van de directeuren meldt zijn vertrek pas twee jaar van tevoren. Een kwart doet dat zelfs op het laatste moment. Een belangrijke reden lijkt te zijn dat bijna alle directeuren (87 procent) het emotioneel zwaar vinden om afstand te doen van de troon.


Veel kinderen gaan eerst aan de slag buiten het familiebedrijf, maar als ze voor de keus komen te staan (overnemen of het bedrijf sluit) gaan ze vaak alsnog bij de familieonderneming aan de slag. 'Ik heb er bij mijn kinderen niet op aangestuurd, maar ik vind het wel leuk dat het zo is gelopen', zegt Henk van Zelst. Vader en zoon delen een kantoor, maar hebben vooraf op een A4'tje vastgelegd wie welke taken heeft. Zo is Henk verantwoordelijk voor de vestigingen en ontfermt Maarten zich over wanbetalende klanten. Hij heeft de algehele leiding over het bedrijf.


'In het eerste jaar gingen alle vragen nog naar vader, in het tweede jaar was het fiftyfifty en in het derde jaar kreeg ik de meeste vragen', zegt Maarten. Henk werkt nog halve dagen, zijn vrouw anderhalve dag per week.


Mede vanwege het financieel gunstige klimaat is het aantal overdrachten sinds 2008 sterk toegenomen. In 2005 waren dit er 15 duizend. Sinds 2009 zijn het er ongeveer 23 duizend per jaar. Kinderen die het bedrijf van hun ouders overnemen, kopen het meestal van hen. Een aantal subsidieregelingen kan hen daarbij helpen, zoals de Borgstelling MKB-kredieten, de Groeifaciliteit voor risicokapitaal en de Garantie Ondernemingsfinanciering. Kinderen die een bedrijf erven van een ouder die overlijdt, betalen bovendien minder erfbelasting dan kinderen die een andere vorm van vermogen erven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden