Tijd van gaan

Frits Spits presenteert 24 december voor de laatste keer Tijd voor Twee. 18 jaar lang was hij de stem van dit Radio 2-programma.

D


e Frits Spitsstraat of Ridder in de Orde van Oranje Nassau?

'Het ontroerde mij destijds dat ik tot Ridder werd benoemd. Die straat vind ik surrealistisch. Ik was er laatst met de fiets. Daar hangt dan zo'n bordje: Frits Spitsstraat. Heel onwerkelijk. In Beeld & Geluid op het Mediapark is een hele wand ingericht met foto's van mij en met televisiebeelden. 'Een radiomonument', staat ernaast. Dan denk ik: nou nou, dat is wel erg veel eer. Ik weet ook nog welke fouten ik heb gemaakt, en welke slechte programma's, en welke domme vragen ik heb gesteld. Maar ik vind het allemaal wel mooi, hoor. Mooi en onwerkelijk.'


De Avondspits of Tijd voor Twee?

'Dan wordt het toch Tijd voor Twee. Daarin komt De Avondspits samen met Met het oog op morgen. Dat heb ik ook vijftien jaar gepresenteerd en daar heb ik me de journalistieke vaardigheden eigen kunnen maken. Die ambitie had ik nooit. Ik werd ertoe aangezet door Flip Feij, destijds de eindredacteur van Het oog. Doe het nou maar, zei hij. Ik werd bevangen door dat aspect van radiomaken; om precies te zijn en de feiten goed weer te geven. Om journalistiek werk te doen. Bij Tijd voor Twee kwam alles samen. Ik draai muziek, zoals vroeger in De Avondspits, en ik interview.'


A Big Hunk O' Love of Rock Around the Clock?

'A Big Hunk O' Love van Elvis Presley was de eerste single die ik kocht. Maar Rock Around the Clock van Bill Haley betekent nog meer voor me. Ik was 7, 8 jaar toen ik het voor de eerste keer hoorde. Het was mijn kennismaking met popmuziek. Ik voelde: dit is voor mij. Daarna kwam Elvis pas, en Cliff Richard ook hè. Het kostte me enige moeite om later van Cliff Richard over te stappen naar The Beatles, maar ik kon niet anders. Ik viel voor de muziek. En ze waren populair bij de meisjes hè, dat was handig.'


Phillip Cocu: erin of eruit?

'Erin. Het ligt niet aan Cocu, het ligt aan de voetballers van PSV. Ze zijn jong en te verwend. Ze hebben te veel noten op hun zang. Dat is voor Cocu geen makkelijke situatie. Als voetballer had hij een formidabel inzicht en een geweldige spelopvatting. Hij móét wel een goede trainer zijn. Ja, dat denk ik. In die hoofden van die spelers moet enige nederigheid indalen. Dat komt het wel weer goed.'


The Beatles of The Rolling Stones?

'Ik schreef bij Tijd voor Twee elke dag een gedichtje bij het nieuws. Eentje gaat over The Beatles en The Rolling Stones. Het staat in een boekje dat binnenkort uitkomt. De strekking is dat je samenviel met The Beatles en opkeek tegen The Rolling Stones. The Beatles was jezelf, The Stones kwamen van een andere planeet. Je bewonderde ze, maar wist: zó word ik nooit. En van The Beatles hoopte je dat je ook zo zou worden. Die waren iets netter, iets bereikbaarder ook.


'Ik was ook een Stonesman, hoor. Ik zal nooit vergeten dat ik op een plein in Haarlem in 1965 voor de eerste maal Satisfaction hoorde. Ik heb daarna nooit meer zo'n bliksemschicht in mijn lijf gevoeld. En Angie is een van de mooiste songs uit de geschiedenis. 'Everywhere I look, I see your eyes', dat is misschien wel de mooiste zin uit de popmuziek. Het mooiste nummer van The Beatles? Eleanor Rigby.'


Muziek als inspiratiebron of muziek als vlucht (1)?

'Inspiratie. Het was ooit misschien een vlucht, maar het is al heel lang een inspiratiebron. Een tekst die je een klein moment van geluk bezorgt. Of een melodielijn die je in ademnood brengt. Ik heb dat bij Frank Boeijen vaak. Die jongen wordt zó onderschat. Hij heeft een beetje Dylanesque manier van vertellen. Zijn teksten zijn ook duister, net zoals die van Bob Dylan. Als je in de duisternis de lichtpuntjes kunt vinden, geeft dat een geluksgevoel. Dat is de muziek die inspireert bij het maken van een radioprogramma, bij het vertellen van verhalen, bij het aan- en afkondigen van platen.'


John Ewbank of Nico Dijkshoorn?

'Tja, het Koningslied. Wat mij boos maakte, was niet de kritiek op het lied. Die begreep ik, heel erg goed zelfs. Maar die enorme hetze, die opwinding, die ongelofelijke aanstellerij om de eerste te zijn om het neer te sabelen... Dat vond ik erg. Het nam idiote proporties aan. Dáár verzette ik me tegen. Oké, dan is het een slecht lied, maar waarom die boosheid?


'Sylvia Witteman had het zaterdag in een overigens hilarisch interview in Volkskrant Magazine over dat 'zwakzinnige koningslied'. Dat gaat te ver. Dat ze het niet goed vindt, oké, maar zwakzinnig? Dat is over de top. Zo gaat het steeds vaker hè, door de snelheid van de sociale media. Alles wordt opgejaagd. Alles wordt extra aangezet. Maar ik denk steeds: wie ben jij dan wel om dat zo te zeggen?'


Muziek als inspiratiebron of muziek als vlucht (2)?

'Vroeger was muziek wel een vlucht. Ik kom uit een gezin met ouders die de oorlog hebben meegemaakt. Daar is mijn jeugd niet door overschaduwd, integendeel, ze hebben me geleerd het leven te omarmen. Mijn ouders waren erg betrokken mensen. Ze wilden een beter leven, ook omdat ze hadden gezien hoe fout het kon gaan. Ik ben daar enorm door beïnvloed en daar ben ik ze dankbaar voor.


'Ik had als puber zo veel over de Tweede Wereldoorlog gelezen dat ik even iets anders wilde. In de muziek vond ik idealisme en iets wat vrij was; iets wat gevrijwaard was van politieke steekspelletjes en ellende. Bob Dylan, Neil Young, dat waren mannen die zich sterk maakten voor een betere wereld. Dat idealisme, die romantiek, die hang naar een beter leven, dat element uit de popmuziek heeft me altijd enorm aangesproken.


'Belangstelling voor muziek, voor kunst, heb ik van huis uit meegekregen. Mijn moeder schreef teksten, maar ook liedjes. Ze was journalist. Mijn vader was een erudiete man, hij las veel en hij wist veel. Ze kwamen gewond uit de oorlog. De ouders van mijn moeder zijn vermoord in Auschwitz, de stiefmoeder van mijn vader ook. Af en toe dreef er een donkere wolk het huis in. Mijn moeder is vijf jaar geleden overleden. Op haar sterfdag dacht ik dat ik misschien wel nooit heb begrepen hoe groot haar verdriet moet zijn geweest. Mijn bewondering voor haar is na haar dood alleen nog maar gegroeid. Ze is in staat gebleken ondanks een niet te bevatten verlies, een moord op je ouders onder de verschrikkelijkste omstandigheden, een nieuw leven te beginnen, met enorm veel geestdrift en liefde.'


Frits Spits of Frits Ritmeester?

'Ik kom uit Eindhoven hè, dat was een stad van uitvinders, van vernieuwing. Tegenover ons woonde een jongen die een bandrecorder had, dat was iets totaal nieuws. Hij zette dat ding bij ons thuis neer. Ik was 12 jaar en ik hoorde voor het eerst mijn eigen stem. Het was een wonder! Met dat ding kun je dus iets leuks doen, dacht ik meteen, radioprogramma's maken. Ik bedacht de naam Frits Spits, dat was lekker kort.


'Als ik iemand ontmoet voor mijn werk, stel ik me voor als Frits Spits. Anders moet ik zo veel uitleggen. Als ik bijvoorbeeld op een feest iemand voor de eerste keer ontmoet, heet ik Frits Ritmeester. Ik ben volstrekt schizofreen. Misschien zijn het ook wel twee mensen. Frits Ritmeester is de vader van drie kinderen, de echtgenoot, de man thuis, en Frits Spits is de man van de radio. Ik vind het wel goed zo. Mijn vrouw heet Ritmeester, ja. Ze zeggen heel vaak mevrouw Spits tegen haar. Daar moet ze om grinniken, ook na al die jaren nog.'


Ron's Honeymoon Quiz of Wedden, dat...?

'Wedden, dat...? vond ik leuker, daar zat tenminste nog een interview met een artiest in, Tom Jones bijvoorbeeld en Cliff Richard. Ik deed de voorbereiding op het interview voor Jos Brink, de presentator. Dit was een dood punt in mijn carrière. Toen ik wegging bij NOS-televisie en even geen baan had, vroeg Joop van den Ende of ik bij hem kwam werken, om programma's te ontwikkelen. Hij was net begonnen met televisiezender TV10, maar dat project kwam niet van de grond. Toen ben ik maar wat redactiewerk gaan doen. Gelukkig kon ik snel terug naar de radio. Ik miste het echt. Ik miste het heel erg, heel heel erg. Radio is altijd mijn natuurlijke habitat geweest, daar ben ik een gelukkig mens.'


Spitsuur, zondag 22/12, 23 uur, KRO. Hommage aan Frits Spits en zijn radioprogramma's, met beelden van het verrassingsfeest in de Amsterdamse Melkweg in november.


Vanaf januari presenteert Frits Spits op Radio 1 elke zaterdag van 11.00 tot 13.00 uur een nieuw (taal)programma, De Taalstaat


CV FRITS RITMEESTER

1948Als Frits Ritmeester op 19 januari geboren in Eindhoven 1970Gaat na HBS-A, eerst economie en daarna Nederlands studeren 1973Debuut als radio-dj in Proefdraaien 1978-1988De Avondspits 1985-2000Presentator Met het oog op morgen 1988-1990Presentator tv-programma Nieuwsspits 1990TV10, redacteur bij tv-producent Joop van den Ende 1990-1995De Avondspits 1997Groenman Taalprijs 1999Onderscheiden met Zilveren Reissmicrofoon 1995-2013Tijd voor Twee 2006-2012De Strepen van Spits 2008Marconi Award voor oeuvre als radiomaker, Ridder in de Orde van Oranje Nassau 2013Audioweg in Hilversum heet voortaan Frits Spitsstraat 2014Taalprogramma op Radio 1, De Taalstaat


Frits Spits is getrouwd, heeft drie zoons en twee kleindochters

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden