Tijd om aandacht van Balkenende te trekken

Opletten vandaag, op de Partijraad van het CDA in Utrecht. Wie smoest met wie, wie probeert de aandacht te trekken van Jan Peter Balkenende, beoogd premier en dus de formateur van het nieuwe centrum-rechtse kabinet?...

Het is weer tijd om ministersposten en staatssecretariaten te verdelen. Binnen het CDA zijn meer kandidaten dan te verdelen plaatsen. Ook Gerrit Zalm van de VVD, die als partijleider in de Kamer blijft, kampt met dat probleem. Mat Herben, die zichzelf wel op het bordes ziet staan, huurde headhunters in. Maar ook in zijn kringen ontbreekt het niet aan mensen die zichzelf capabel genoeg vinden en dat uitdragen.

Zeker lijkt dat Jan Peter Balkenende de nieuwe minister-president wordt. En hij wil geen oude gezichten in zijn kabinet. Maar er zijn uitzonderingen. Jaap de Hoop Scheffer bijvoorbeeld, de oud-partijleider van het CDA. Veel CDA'ers gaan ervan uit dat hij op Buitenlandse Zaken komt. Zelf heeft hij er al openlijk naar gesolliciteerd.

Nummer twee in de CDA-fractie, Maria van der Hoeven, wordt genoemd als de nieuwe minister van Economische Zaken of eventueel van Binnenlandse Zaken. Ze geldt ook als mogelijke kandidaat voor het fractievoorzitterschap.

Herman Wijffels, prominent CDA-lid en SER-voorzitter, wordt altijd genoemd, maar hij wil niet, nooit niet, zei hij onlangs nog in Opzij. Noud Wellink, eveneens vooraanstaand christen-democraat en directeur van De Nederlandsche Bank, zou in zijn voor Financiën. Maar VVD en LPF staan niet toe dat het CDA zowel de premier als de minister van Financiën levert.

Het CDA-Kamerlid Joop Wijn wordt genoemd voor asielzaken. Andere CDA-Kamerleden die in zijn voor staatssecretariaten: Joop Atsma (Sport), Wim van de Camp (Onderwijs), Maxime Verhagen voor Ontwikkelingsamenwerking en Europese Zaken. Maar hij is ook dé kandidaat voor het fractievoorzitterschap. Een ingewikkelde baan die politieke behendigheid vergt. Kamerlid Gerda Verburg lijkt een staatssecretaris voor Sociale Zaken.

Andere prominente CDA'ers wier naam rond gaat: Jos Werner voorzitter van de Raad van Bestuur van het Nijmeegse Radboudziekenhuis voor VWS, en de Bossche burgemeester Ton Rombouts voor Binnenlandse Zaken. Pieter van Geel, nieuw in de fractie, maar landelijk bemind, heeft een claim gelegd op VROM.

Op die post aast ook Johan Remkes, de huidige staatssecretaris van VVD-huize die desondanks acceptabel is voor alle partijen. De kans bestaat dat hij Economische Zaken krijgt, hoewel de huidige minister Annemarie Jorritsma elk kabinet zal adviseren de ministers van Financiën en EZ niet van dezelfde partij te laten zijn.

Ook de VVD moet nieuwe gezichten leveren, maar nu al is duidelijk dat er een paar blijven. Hans Dijkstal bijvoorbeeld. Zalm heeft hem min of meer toezeggingen gedaan. Maar net als Melkert hoort Dijkstal erg bij de verliezers van de campagne. Wat desondanks voor hem pleit, is dat Dijkstal een bruggenbouwer is, iemand die in een vorig kabinet de boel bijeenhield.

Wel acceptabel als minister is Loek Hermans, nu minister van Onderwijs. Hij wil graag opnieuw op Onderwijs. Zijn naam gaat ook als vice-premier op bijvoorbeeld Binnenlandse Zaken. Maar daar doemt ook de naam op van Pieter Korteweg, schrijver van het VVD-verkiezingsprogramma en dikwijls getipt als de nieuwe minister van Financiën en dus dan ook vice-premier.

Herre Kingma, de inspecteur voor de Volksgezondheid, doet zichzelf voor de VVD in de aanbieding als de nieuwe minister van Volksgezondheid. Hans Hoogervorst, nu staatssecretaris op Sociale Zaken, zou bevorderd kunnen worden naar het ministerschap. Maar de kans is ook groot dat Zalm hem in de fractie nodig heeft.

De VVD-fractie heeft meer in huis: Henk Kamp, alom geprezen, voor asielzaken. Bibi de Vries voor fiscale zaken. Henk van Hoof, nu staatssecretaris op Defensie, kan terug, misschien als minister en niet alleen op Defensie. Frank de Grave, de huidige minister van Defensie, ligt er een beetje uit en keert terug naar de Kamer als vice-voorzitter van de fractie. De VVD-spindoctor Clemens Cornielje lijkt voor jarenlang zwoegen te worden beloond met een staatssecretariaat op Onderwijs. Pieter Hofstra, kampioen van de autolobby, wil ook graag het kabinet in, Verkeer en Waterstaat lijkt zijn voorland. Gaat de deftige Hella Voûte naar Economische Zaken? Het gerucht gaat.

En dan de LPF. Van de Kamerfractie komt het niet, voorspelde Pim Fortuyn vlak voor zijn dood. Toch staan in de fractie wel enkele kandidaten te popelen. Mat Herben zelf natuurlijk, maar ook de chirurg Vic Bonke (VWS). Advocaat Gerard Spong heeft zichzelf in de aanbieding gedaan voor Justitie, maar Herben vindt eigenlijk dat wie zich aanmeldt geen kans mag krijgen. Abraham Moszkowicz is ook in voor die plek.

Herben zou al een lijstje met tien kandidaat-ministers en staatssecretarissen klaar hebben: zeven mannen en drie vrouwen. Hij wil Volksgezondheid en ook Financiën. Voor Financiën wordt ook de fiscalist Steven van Eijck genoemd, de man die Herben nu dikwijls vergezelt in het overleg met de onderhandelaars. Verder gelden bijna alle vrijgevochten ondernemers van Nederland als kandidaat. Roel Pieper voorop, omdat hij ooit al door Fortuyn zelf werd genoemd. Fortuyn had overigens ook een hoge pet op van Catherine Keyl, tv-presentatrice. Media voor haar? Joep van den Nieuwenhuyzen, ook door Fortuyn gekandideerd, wil zelf graag en zou naar EZ kunnen. Maar daarvoor doemt ook de naam van Gerlach Cerfontaine op, topman van Schiphol.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden