Tijd in het buitenland geweest = AOW-gat

De AOW bestaat deze maand een halve eeuw. Maar het aantal mensen dat gekort wordt op deze ouderdomsuitkering groeit snel....

Degenen die geen pensioen hebben opgebouwd moeten op hun oude dag rondkomen met ‘gekorte AOW’, een uitkering onder het bestaansminimum.

Nu zijn er 180 duizend ouderen die geen volledige AOW-uitkering krijgen. Van hen heeft 10 procent bovendien geen aanvullend pensioen.

Dit aantal gekorte 65-plussers zal de komende tien jaar oplopen tot 434 duizend mensen. Hoeveel van hen daarnaast geen pensioen zullen krijgen, is niet te schatten.

De Algemene Ouderdomswet bepaalt dat wie tussen zijn 15de en 65ste in Nederland heeft gewoond, na zijn 65ste verjaardag een volledig staatspensioen krijgt. Daarvoor zijn vijftig jaar AOW-rechten opgebouwd. Wie een jaar in het buitenland heeft gewoond, en dus in die tijd niet in Nederland ingeschreven heeft gestaan noch belasting en premies heeft betaald, verliest een ‘opbouwjaar’ ofwel 2 procent van de AOW. Die korting is zo oud als de AOW zelf, deze maand 50 jaar.

In de eerste jaren was dat eigenlijk een dode letter. De mobiliteit was niet zo groot. En degenen die wel lang in het buitenland hadden gewoond in dienst van een multinational of de Nederlandse overheid, werden gecompenseerd met een goed pensioen.

Nu wordt de regel echter schrijnend. Jarenlang gold de ex-vrouw van een diplomaat als voorbeeld. Zij was bij haar scheiding in de jaren tachtig haar aanspraken op zijn pensioen kwijtgeraakt, waardoor ze na haar 65ste slechts een gekorte AOW kreeg, die ver onder de armoedegrens lag.

Inmiddels heeft zij massaal gezelschap gekregen van de eerste generatie allochtonen, die in de jaren zestig en zeventig als ‘gastarbeider’ naar Nederland werden gehaald om werk te doen dat autochtonen niet meer wilden doen.

Vaak ging het om beroepen waar geen pensioenregeling bestond. Bij hun komst waren zij al in de twintig of dertig waardoor zij nu zo’n kwart van hun AOW moeten missen. Voor hen is er daarom de Bijstand, als zij geen aan aanvullend pensioen of spaargeld hebben. Voor de gemeenten, die volledig verantwoordelijk zijn voor die uitkering, dreigt een financiële strop. Bijstandstrekkers die op de begroting drukken, kunnen met vele maatregelen gestimuleerd worden weer te gaan werken. Maar 65-plussers zijn daarvan vrijgesteld.

Overigens wil de FNV voor de huidige werkenden die vrezen gekort te worden vanwege hun tijd in het buitenland, de opbouwtijd voor AOW-rechten bekorten naar veertig jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden