NieuwsSchipbreuk

Tientallen lichamen aangespoeld bij Libië: ‘ergste tragedie op zee dit jaar’

Voor de kust van Libië zijn tientallen lichamen komen bovendrijven van de circa 150 migranten die donderdag zijn verdronken nadat hun bootje was omgeslagen. Onder hen zijn talloze vrouwen en kinderen, zo melden vissers die de Libische kustwacht hielpen met het bergen van de lichamen.

Medewerkers van het Rode Kruis staan bij het lichaam van een verdronken migrant in Al Khoms, Libië.  Beeld AP
Medewerkers van het Rode Kruis staan bij het lichaam van een verdronken migrant in Al Khoms, Libië.Beeld AP

Tachtig van de circa 140 overlevenden zijn in zeer slechte conditie teruggebracht naar Libië waar ze worden opgevangen door een team van Artsen zonder Grenzen (AzG). Een tiental overlevenden is direct naar een ziekenhuis in Al Khoms gebracht, de rest naar de omstreden detentiekampen in Libië.

‘Mensen verkeerden in hele slechte conditie. Ze waren amper gekleed en staarden in shock voor zich uit’, zo vertelt Anne-Cecilia Kjaer, een AzG-verpleegster die ter plaatse was. ‘Mensen hebben veel zeewater binnengekregen en hebben ademhalingsproblemen. Bij sommigen is de toestand zeer kritiek, hun huidskleur is grijs door zuurstofgebrek.’

De overlevenden zijn nog te zeer aangedaan om te vertellen wat er precies is gebeurd. Een Soedanese man zag voor zijn ogen zijn vrouw en kinderen verdrinken, vertelt Kjaer. Waarschijnlijk zijn ongeveer 300 migranten in Al Khoms (zo'n 120 kilometer ten oosten van Tripoli) op twee verschillende boten gestapt en in de problemen gekomen. De migranten kwamen hoofdzakelijk uit Eritrea en Soedan, maar er zouden ook Egyptenaren, Palestijnen en Bengalezen aan boord zijn geweest.

Omslag

Een 28-jarige overlevende uit Eritrea, Abdallah Osman, vertelde het Franse persbureau AFP dat zij in de nacht van woensdag op donderdag zijn vertrokken. Het bootje maakte al snel water waarop de Egyptische bestuurder van de boot besloot om te keren. Volgens Osman voer op dat moment een containerschip langs van de Turkse maatschappij Turkon Line. ‘We dachten dat ze ons zouden komen helpen, maar de mensen op het schip bleven alleen maar kijken.’

Een overlevende van een schipbreuk in een ziekenhuis in Tunesië. Beeld AFP
Een overlevende van een schipbreuk in een ziekenhuis in Tunesië.Beeld AFP

Vlak daarna zonk de boot en belandden de migranten in het water. Het duurde nog zes à zeven uur voordat ze gered werden door Libische vissers. Het verslag van de overlevende is nog niet officieel bevestigd, maar als de migranten in nood inderdaad zijn opgemerkt door een commercieel schip maar niet zijn geholpen, zou dit een belangrijke omslag zijn. Volgens het internationale zeerecht zijn alle schepen verplicht andere boten en opvarenden te helpen wanneer zij in levensgevaar verkeren.

Reders en migrantenorganisaties wijzen er al langer op dat het gevaar dreigt dat schepen gaan ‘wegkijken‘ van de rampen op zee omdat ze niet weten wat ze aan moeten met de migranten. De commerciële schepen zijn niet uitgerust voor humanitaire hulp en sinds Italië zijn havens heeft gesloten, dreigt het gevaar dat ze de migranten niet van boord krijgen. Een van de laatst overgebleven reddingsschepen, de Sea-Watch, heeft vorige maand bijna twee weken voor een Italiaanse haven gewacht voordat de kapitein besloot met geweld binnen te varen.

Migranten overdragen aan de Libische kustwacht, zoals Italië en de Europese Unie willen, stuit op veel weerstand van migranten- en hulporganisaties. Twee dagen voor de ramp heeft de Libische kustwacht nog 38 migranten van zee naar een detentiecentrum in Tajoura gebracht, een buitenwijk van Tripoli. Dit detentiecentrum werd begin deze maand nog getroffen door een luchtaanval, waarbij zestig doden vielen en zeventig gewonden. De UNHCR heeft de Libische autoriteiten vrijdag opgeroepen migranten niet meer naar het centrum te brengen en de faciliteit te sluiten.

Migranten herverdelen

Afgelopen maandag riep de Franse president Macron Libië op om migranten te bevrijden uit de detentiecentra in Tripoli nadat een gebouw van de UNHCR zou zijn getroffen door bombardementen. Ook lanceerde hij een nieuw plan om migranten die aankomen in Zuid-Europese landen te herverdelen over de lidstaten. Eerdere pogingen van de Europese Commissie stuitten steeds op verzet van Hongarije en de andere Visegrad-landen. Volgens Macron zouden veertien landen bereid zijn mee te werken aan het Duits-Franse voorstel, Nederland zit hier niet bij. De Italiaanse minister Salvini liet direct weten niet in het ‘solidariteitsvoorstel’ te geloven. In Italië zijn de afgelopen jaren ruim 700 duizend illegale migranten gearriveerd via de Middellandse Zee.

Sinds Italië zijn havens heeft gesloten varen er nauwelijks meer reddingsschepen voor de Libische kust. Artsen zonder Grenzen heeft daarom vorige week aangekondigd toch weer terug te keren naar het gebied met een nieuw schip, de Ocean Viking. Vorige zomer moest het stoppen met het reddingsschip de Aquarius, dat de afgelopen jaren meer dan 30 duizend migranten van zee heeft gered, omdat Italië het schip niet meer toeliet en steeds nieuwe juridische wegen bleef zoeken om het schip aan de ketting te leggen.

MEER LEZEN

Met een luchtbombardement op een detentiecentrum voor migranten is de burgeroorlog in Libië een nieuwe fase ingegaan. De Verenigde Naties (VN) spreken van een mogelijk oorlogsmisdrijf.

EU-landen moeten handen ineen slaan om veilige oplossing te vinden voor migratievraagstuk. Nederland moet ophouden met wegkijken, en solidariteit tonen, schrijft de Volkskrant in een commentaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden