Tieners dood, Israël zweert wraak

Vondst lichamen drie ontvoerde torastudenten stort Midden-Oostenconflict in onzekere periode

De drie Israëlische tieners die half juni waren ontvoerd bij een liftplek op de Palestijnse Westoever zijn maandag dood teruggevonden. De moord op de drie torastudenten stort het Midden-Oostenconflict in een onzekere periode. 'Hamas zal betalen', reageerde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu maandagavond.

AMSTERDAM - De lichamen van de drie lagen onder stenen in een veld in de buurt van Hebron. Met de vondst kwam een eind aan een verwoede zoekactie die Israël achttien dagen in de greep hield en die op de Westoever de grootste legermacht in tien jaar op de been bracht.


De Israëlische regering beraadde zich gisteravond op vergeldingsacties tegen Hamas, de islamistische beweging die zij verantwoordelijk houdt voor de drievoudige moord. Tal van ministers en partijleiders lieten oorlogsretoriek horen. 'Dit tragische einde moet ook het einde van Hamas zijn', zei Danny Danon, onderminister van Defensie en net als Netanyahu lid van de rechtse Likud-partij. 'De natie is sterk en klaar om aanslagen te incasseren omwille van de doodsklap aan Hamas.'


De lichamen van Gil-Ad Shaer (16), Naftali Fraenkel (16) en Eyal Yifrah (19) zijn gevonden bij het dorp Halhul, in de buurt van Hebron. De drie studeerden aan torascholen, die op de Westoever de religieus-zionistische doctrine onderwijzen waarop de illegale Joodse nederzettingen zijn gestoeld. Voor veel Israëli's zijn het onschuldige jongens, vermoord enkel om hun Joodse identiteit. Voor veel Palestijnen personifiëren ze de bezetting die Israël in 1967 heeft ingezet.


Netanyahu wees vanaf het moment dat de jongens verdwenen de radicale Palestijnse beweging Hamas aan als dader. Veiligheidsdienst Shit Bet kwam eerder met twee namen, Marwan Qawasmeh en Amer Abu Aisheh, en omschreef hen als 'Hamasstrijders'. Om die reden werd de Gazastrook, thuisbasis van Hamas, vorige week bestookt met nachtelijke bombardementen. Bij de grootschalige zoektocht naar de jongens kwamen de afgelopen weken zeker vijf Palestijnen om.


Hamas-woordvoerder Sami Abu Zuhri ontkent dat de organisatie verantwoordelijk is voor de ontvoering en moord op de studenten. Hij benadrukt dat Hamas noch een andere Palestijnse groepering de ontvoering heeft opgeeist. 'Alleen de Israëlische versie van de gebeurtenissen is gepubliceerd', zei hij tegen de progressieve Israëlische krant Haaretz. 'We verwerpen alle Israëlische beschuldigingen en bedreigingen. We zijn eraan gewend en we weten hoe we ons moeten verdedigen.'


Politici uit de hele wereld reageerden geschokt en meelevend, maar toonden zich op hun hoede voor escalatie. Op het Zionplein in Jeruzalem kwamen in de loop van de avond honderden mensen samen in een spontane rouwbijeenkomst. Op het plein in Tel Aviv waar premier Yitzak Rabin in 1995 werd vermoord, ontstaken mensen kaarsen om de jongens te herdenken. Gisteren kwamen hier nog duizenden Israëliërs bijeen om te bidden voor de terugkomst van de jongens - vergeefs, zo bleek.


De moord op de drie tieners op de Westelijke Jordaanoever zet de regering van premier Netanyahu waarschijnlijk aan het denken over het bezettingsbeleid dat Israël daar de laatste jaren heeft gevoerd. De Westoever moest onder een westers gefinancierd bestuur een soort etalage worden voor Palestijnen in de Gazastrook, waar de islamistische beweging Hamas aan het roer staat.


Na de terugtrekking van soldaten en kolonisten uit de Gazastrook in 2005 sloten de Israëli's die kustenclave grotendeels af van de buitenwereld in de hoop dat de bevolking er genoeg kreeg van Hamas. Op de Westoever werd de Palestijnen juist meer bewegingsvrijheid gegund. Het aantal controleposten ging drastisch terug, de eigen Palestijnse ordediensten kregen na een Amerikaanse opleiding meer verantwoordelijkheid.


De vraag is of dit tweesporenbeleid nu failliet is. Verwacht wordt dat Israël Hamas weer met bombardementen op Gaza zal willen treffen - net als in 2008-2009 en 2012. De vraag is of het land ook zijn militaire greep op de Westoever wil verstevigen. De roep om het verwoesten van de huizen van de families van de moordenaars klonk maandag al - een controversiële vergelding die tijdens de tweede intifada kwaad bloed zette onder de Palestijnse bevolking.


Het soepeler bezettingsregime op de Westoever is altijd een doorn in het oog geweest van Netanyahu's Likud-partij en haar nog rechtsere coalitiegenoten. Het Palestijnse gebied is bezaaid met 121 Joodse nederzettingen, waar meer dan 350 duizend kolonisten wonen. In bezet Oost-Jeruzalem wonen nog eens 300 duizend kolonisten. In het Israëlische spraakgebruik luistert het gebied naar de bijbelse naam Judea en Samaria. Het ligt er vol plaatsen uit het Oude Testament, met Hebron als parel in de kroon met het graf van de aartsvaderen Abraham, Izaak en Jacob.


Het Israëlische leger moet tot in lengte van jaren op de Westoever blijven, zei Netanyahu zondag in reactie op de opmars van de jihadstrijders van ISIS in het nabijgelegen Syrië en Irak. Hij kondigde ook aan een hek langs de grens met Jordanië te willen bouwen. Het duidt erop dat hij in de ontwikkelingen in het Midden-Oosten vooral aanleiding ziet zijn greep op de Westoever te verstevigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.