nieuws

Tienduizenden AstraZeneca-vaccins worden alsnog weggegooid

Tienduizenden AstraZeneca-vaccins die nog in de koelkasten van huisartsen liggen, belanden hoogstwaarschijnlijk alsnog in de prullenbak. Het plan van artsen om vaccins naar het buitenland te brengen kan vanwege wet- en regelgeving niet doorgaan.

Gebruikte AstraZeneca-vaccins. Alleen in de juiste, oorspronkelijke verpakking kunnen vaccins die over zijn aan het buitenland gedoneerd worden.  Beeld AFP
Gebruikte AstraZeneca-vaccins. Alleen in de juiste, oorspronkelijke verpakking kunnen vaccins die over zijn aan het buitenland gedoneerd worden.Beeld AFP

De kans is groot dat overtollige vaccins worden vernietigd. Volgens de geneesmiddelenwet mogen de vaccins niet naar het buitenland worden verscheept, zegt een woordvoerder van de Inspectie Gezondheid en Jeugd. ‘In de wet staat dat geneesmiddelen die al bij artsen zijn afgeleverd voor hun patiënten niet verhandeld mogen worden. Ook niet wanneer dit gratis is en voor een goed doel.’

Huisartsen kunnen overgebleven AstraZeneca-vaccins nu aanmelden bij een RIVM-makelaar die kijkt of ze elders in Nederland kunnen worden weggeprikt. Maar die kans lijkt klein. De vraag naar AstraZeneca is flink gedaald sinds mensen als tweede prik ook Pfizer kunnen kiezen. Daarnaast loopt de vaccinatiecampagne van AstraZeneca bijna ten einde.

Overtollig

Een woordvoerder van het RIVM zegt dat er tot nu toe ruim 39 duizend AstraZeneca-vaccins als overtollig zijn opgegeven. Dat aantal loopt de komende weken waarschijnlijk op. Volgens een schatting van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) liggen er over het hele land tussen de 100- en 200 duizend doses AstraZeneca in koelkasten van huisartsen waarvan de houdbaarheidsdatum binnenkort verstrijkt.

Een ander probleem is dat vaccins alleen in hun oorspronkelijke verpakking naar andere landen mogen om de kwaliteit te garanderen. Veel huisartsen hebben bij aanlevering al aangebroken verpakkingen gekregen omdat er in eerste instantie niet voldoende AstraZeneca-vaccins waren en alles verdeeld moest worden.

‘We hadden elk vaccin ook liever in bovenarmen gezet. Maar de regels hebben we niet voor niks. We willen wel vaccins leveren die goede bescherming bieden’, zegt een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid.

Maar volgens de huisartsen zijn de vaccins in hun koelkasten goed opgeslagen en werken ze tot de houdbaarheidsdatum prima. Zo heeft huisarts Dennis Mook-Kanamori net de laatste vaccinatieronde gehad in zijn regio Hollands Midden Noord. Alleen daar liggen bij de huisartsen nog zo’n 10 duizend doses waarvan het grootste deel nog tot eind augustus houdbaar is. ‘Ik ben bang dat die allemaal in de prullenbak belanden.’

Verspilling

Artsen vrezen al langer dat ze de overgebleven vaccins moeten weggooien. ‘Door de groeiende voorraad zagen we het al enkele weken geleden aankomen’, zegt huisarts in opleiding Bernard Leenstra uit Bilthoven. Eerder redde Leenstra met andere initiatiefnemers van Prullenbakvaccin al duizenden doses AstraZeneca van verspilling door artsen met een overschot via hun website te koppelen aan artsen met een tekort aan vaccins.

De afgelopen weken werkte hij samen met enkele andere artsen aan een plan om de overgebleven prikken naar Namibië te brengen, waar een groot tekort is aan vaccins. ‘En dat gaat nu niet door vanwege wetgeving. Dat doet toch pijn. Het zijn prima vaccins en het land kan echt élke dosis goed gebruiken.’

Het ministerie van Volksgezondheid maakte maandag bekend 745 duizend AstraZeneca-vaccins te doneren aan het buitenland. Dat zijn doses die nog op voorraad liggen bij de distributeur en nog niet verspreid waren onder Nederlandse huisartsen. Een deel daarvan is gereserveerd voor Namibië en Tanzania, van die landen verwacht het ministerie binnenkort een aanvraag voor donatie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden