Nieuws

‘Tienduizenden Afghanen’ die hierheen geëvacueerd moeten worden? Onzin, zeggen ngo's

Hulporganisaties uiten felle kritiek op het kabinet voor de wijze waarop wordt omgesprongen met het resterende Afghaanse personeel van Nederlandse organisaties dat volgens de motie-Belhaj naar Nederland mag komen en hulp verdient bij de evacuatie. Het zou gaan om veel minder mensen dan de tienduizenden die Buitenlandse Zaken opvoert.

Mobiele kliniek in Zuid-Afghanistan van de Nederlandse hulporganisatie Cordaid. Beeld Sven Torfinn /ANP
Mobiele kliniek in Zuid-Afghanistan van de Nederlandse hulporganisatie Cordaid.Beeld Sven Torfinn /ANP

Het kabinet liet deze week weten dat het nog weinig voor deze mensen kan doen, dat de aantallen e-mails en mensen over wie het gaat te groot zijn, en dat de informatie en opgeschoonde selectie van de mails worden doorgeven aan de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR en de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM). Salima Belhaj (D66) toonde zich daarover in het debat woensdag tevreden.

De inschatting van directeur van Save the Children Pim Kraan is een heel andere. ‘Dit is onaanvaardbaar. Het ontbreekt totaal aan verantwoordelijkheid en het lijkt niet door te dringen dat het om mensen gaat. Mensen aan wie we schatplichtig zijn, en die nu in ‘safe houses’ ondergedoken zitten.’ Ook volgens Paul van den Berg van Cordaid is sprake van het ‘afschuiven’ van deze groep mensen naar internationale organisaties die daarvoor helemaal niet toegerust zijn. ‘Dit moet door de overheid worden opgelost.’

Overzichtelijke lijstjes

De organisaties wijzen erop dat het eigenlijk helemaal niet zo moeilijk is: er is immers een beperkt aantal Nederlandse organisaties actief (geweest) in Afghanistan en die hebben zelf overzichtelijke lijstjes van mensen die volgens hen écht in aanmerking komen voor evacuatie naar Nederland. Hun aantallen komen zelfs bij benadering niet in de buurt van de hoge aantallen die het kabinet noemt.

Door deze lijsten samen te voegen had het kabinet nu al een minimumlijst met een paar honderd namen van mensen gehad die, zodra de situatie het toelaat, naar Nederland kunnen komen – zo redeneren de organisaties. Maar, zoals een betrokkene zegt, ‘tijdens de evacuatie is heel hard gewerkt op het ministerie, daarna is alles als een pudding ingezakt’.

Cordaid, een van de grote Nederlandse hulporganisaties, heeft bijvoorbeeld nog een lijst van twintig vrouwelijke medewerkers van lokale partnerorganisaties (met ‘kerngezin’ circa 80 mensen) die nog geëvacueerd zouden moeten worden zodra de situatie het toelaat. Bij persorganisatie Free Press Unlimited gaat het om vijf journalisten en fixers, (met acht familieleden) naast de vijf journalisten (met 14 familieleden) die Buza niet tijdig kon evacueren maar al wel had opgeroepen. Bij Save the Children, die veel activiteiten heeft in Afghanistan en daar ook nog opereert, gaat het om 21 mensen die ‘echt onmiddellijk in veiligheid gebracht moeten worden’ (120 mensen inclusief hun inwonende families).

Verlamming

Volgens Van den Berg (Cordaid) is een ‘verlamming’ opgetreden in de Kamer en het overheidsapparaat die het regeringsbesluit om de motie Belhaj ‘naar letter en geest’ uit te voeren verhindert. ‘Het is heel opvallend hoe Salima Belhaj in het debat een toontje lager ging zingen’, aldus Van den Berg. Achter de pogingen van Buitenlandse Zaken de indruk te wekken van een onbeheersbaar grote groep, ligt het stringente immigratie- en asielbeleid, zegt een betrokkene: ‘Letterlijk wordt gezegd: de kraan moet dicht.’

Na de aarzelende uitvoering van de Kamermoties inzake de tolken, dreigt hetzelfde te gebeuren met het overige Afghaanse personeel. ‘Ze laten deze mensen los’, zegt Van den Berg. PvdA-Kamerlid Kati Piri zegt dat ook het sluiten van het e-mailadres waar mensen zich kunnen melden tot paniek leidt. ‘Ik krijg nu mails binnen van beveiligers die jaren voor Defensie in Afghanistan hebben gewerkt en die sinds de gestaakte evacuatie niets gehoord hebben. Zij vragen: hoe kan ik nog contact krijgen met Nederland? Word ik nog geholpen?’

Haar vragen aan Defensie hoeveel van zulke oud-medewerkers zij in beeld hebben, zijn niet beantwoord, zegt Kati Pari. Zo kondigt zich een nieuw politiek debat aan over deze groep Afghanen: het ‘loket’ sluit, maar deze urgente kwestie laat zich niet van tafel vegen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden