Tien jaar levenservaring in tien maanden

Multitalenten willen en kunnen van alles. De Burton Academie dwingt ze niet tot één keuze, maar leert ze hun talenten breed in te zetten.

'Onbevangen, dat woord past wel bij die Vikingen, volgens mij. Het is iets anders dan naief, onbesuisd of onbehouwen. Het zegt iets over hoe je de wereld in kijkt.'


De man aan het woord lijkt zelf Viking: lang, grijzend blond. In naam zelfs: Harold Janssen. Op zijn visitekaartje staat 'organisatieactivist' - in de beroepsomschrijving 'organisatieadviseur' mist hij de bevlogenheid. Hij is naar de Burton Academie in het Drentse Veenhuizen gehaald als kenner van de geschiedenis en het wezen van de Noorman.


Op het bospad staan deze ijskoude dinsdagochtend negen jongeren, die na de korte inleiding van Janssen in kleine groepjes al wandelend over dit weekthema gaan discussiëren. Dit heet de 'heldenwandeling' en is een wekelijks terugkerend element op het rooster van de Burton Academie, de particuliere opleiding die belooft in tien maanden tijd zoekende jongeren met veel ongerichte talenten op het juiste spoor te zetten.


De academie is pas aan zijn eerste jaar bezig. Lodewijk Dekker en Ellen van Campenhout richtten haar vorig jaar op na eerdere ervaringen in de onderwijs- en coachingswereld. Het stel is ervan overtuigd dat er behoefte bestaat aan deze eigentijdse finishing school, de particuliere opleiding die vroeger meisjes de culturele basis verschafte om zich staande te houden in de hogere kringen. De vakken lopen uiteen van etiquette tot de geschiedenis van het Byzantijnse Rijk, van yoga tot hofmakerij, en van marketing tot astronomie.


De bijdrage van Janssen aan de tien maanden van lessen door inwonende docenten gaat dus over de Vikingen. Hij legt uit hoe hedendaagse problemen, zelfs op financieel-economisch terrein, zijn terug te voeren tot een tegenstelling in aard en rechtsaanpak tussen de Angelsaksische wereld en de Rijnlanders, lees: de Vikingen. De negen jongeren hangen aan zijn lippen in villa Klein-Soestdijk, ooit de woning van de directeur van de Maatschappij van Weldadigheid in Veenhuizen, het 19de-eeuwse heropvoedingscomplex in Suzanna Jansens Pauperparadijs.


Nog geen etmaal eerder op het Erasmus MC in Rotterdam vertelt hoogleraar bio-informatica Peter van der Spek hen hoe je het risico op kanker kunt voorspellen door de combinatie van genetische informatie en moderne ICT. Geen van de toehoorders heeft een academische graad, maar hoewel de medische professor bepaald niet door de knieën gaat bij zijn presentatie, regent het vragen. 'Als ik dit praatje houd bij studenten maatschappelijke gezondheidszorg krijg ik bij lange na niet zoveel respons', zegt Van der Spek.


'Burtonianen' zijn het soort jongeren waaraan je je kunt ergeren, omdat ze én veel weten, én nieuwsgierig zijn, én ook nog uitermate voorkomend. Maar bij nadere observatie zijn ze allerminst perfect en nog lang niet af. Want misschien hebben ze tal van talenten, ze hebben nog geen idee in welke richting ze zich willen ontwikkelen.


Julia Nijhoff (22) begon eerder aan studies geneeskunde, civiele techniek en werktuigbouwkunde, maar vindt ook kunstgeschiedenis en andere alfa-terreinen machtig interessant. 'Ik dacht: hier krijg je alles. Over een half jaar hoop ik te weten wat ik echt ga doen, een bedrijfje starten of toch een universitaire studie. Maar niets voor 20 jaar achter elkaar, dat is zeker.'


De negen Burtonianen van het eerste uur zijn zes meiden en drie jongens. Leeftijd tussen 19 en 25 jaar. Voor de meesten ging het voortgezet onderwijs niet vanzelf; drie van de zes haalden het havo-diploma uiteindelijk op een particuliere school. Geen rijkeluiskindjes, over het algemeen hebben ze een middenklasse-achtergrond.


Het zijn jongeren die van alles beginnen maar het moeilijk vinden door te gaan. Marit van der Pol (25) studeerde in Groningen en Enschede psychologie maar maakte het nergens af. 'Allerlei beroepskeuzetests hielpen me niet echt op weg. Dit is geen dagje loopbaanadviescentrum, maar maandenlang kennis en in jezelf graven. Ik ben er voor 99 procent zeker van dat Burton doorslaggevend is voor wat ik straks ga doen.'


Het probleem van deze jongeren is dat ze niet kunnen kiezen uit alle mogelijkheden die ze hebben. En het is de pretentie van Burton dit nadeel om te zetten in het voordeel van brede inzetbaarheid. Ook de university colleges die de laatste jaren als paddestoelen uit de grond schieten, danken hun populariteit hieraan. Maar na zo'n opleiding liberal arts & sciences heb je tenminste een echt papiertje, waarmee je de boer op kunt.


Met Burton weet je in de diploma-georiënteerde Nederlandse arbeidsmarkt in het gunstigste geval in welke richting je verder kunt studeren. Toch voelen de negen studenten zich uitverkoren. 'Zeker weten dat dit een elitair clubje is', zegt Wiske Wulff (22) . 'Je moet een bepaalde manier van denken hebben om dit te kunnen volgen.' Miha Milojevic (20) vindt het niet elitair. 'Niet in de zin van verwende kinderen van rijke ouders. Al zijn eigenlijk alle Nederlandse kinderen verwend.'


Toch ook weer niet zo verwend dat veel ouders zomaar de 25.400 euro voor het studiejaar 2011-2012 (16.900 collegegeld, en 10 keer 850 euro per maand kost en inwoning) uit de achterzak trokken. Ter vergelijking: een vwo-jaar Luzac kost 18.635 euro, een jaar Hogere Hotelschool bij TIO ruim 14.000 euro, een jaar business school aan het Intercollege 16.500 euro). De Burtonianen zijn bijna allemaal een lening aangegaan met ouders, grootouders of anderen. Het blijft een zorg: Wiske is al eens uit de klas gehaald om betalingsachterstanden.


Het huidige onderwijs is volgens oprichter Lodewijk Dekker niet ingesteld op bredere begaafdheid bij jongeren. 'Je moet één talent ontwikkelen, en als je mis schiet, jammer dan. Alsof je van een boom maar één tak neemt om door te groeien, en met de rest niets doet. Dat is dan voor na je 65ste. Als jouw talent is dat je heel veel dingen kunt, vis je achter het net. Wij zijn zo arrogant te denken dat we deze groep iets kunnen aanbieden: tien jaar levenservaring in tien maanden.'


De levenservaring moet aan de ene kant komen van het intensief met elkaar samenleven in een villa in de uitgestrekte leegte van de veenkoloniën. De kennis komt van de steeds wisselende gastdocenten, die een week lang bij de studenten verblijven en hen onderdompelen in hun specialisme. Dat gaat alle kanten op. 'De ene week loop je achter de boswachter aan door de blubber', zegt Dekker, 'de week erna komt een dandy op bezoek die vertelt wat chique kleding zegt over jezelf.' De academie had ook al ex-legerbevelhebber Hans Couzy op bezoek die doceerde over macht, butler John den Breejen over etiquette, en Jort Kelder over geld.


Én Mark Rutte over vaderlandse geschiedenis. De minister-president verbleef in de eerste week van 2012 tussen de Burtonianen, zonder RVD of bewaking. Sliep bij hen, at met hen, liep hard met hen. 'Gewoon een leuke vent met wie je goede gesprekken aan de keukentafel hebt, over werkdruk en stress', zegt Wiske Wulff.


'Als je dan met hem tijdens een excursie door Münster loopt te kletsen', zegt Marit van der Pol, 'en andere Nederlanders schieten hem aan, realiseer je je weer met wie je te maken hebt.'


Voor het volgend studiejaar willen Dekker en Van Campenhout groeien naar 14 deelnemers, die net als Christèl Hengst (20) richting zoeken in Veenhuizen. Ze is volgens Dekker en Van Campenhout in een maand of vier al veel gegroeid. Maar over haar toekomst zegt Hengst nog: 'Als ik hier klaar ben, hoop ik een bedrijfje te kunnen beginnen, een boek te gaan schrijven, een wereldreis te gaan maken en een vervolgstudie te kiezen.'


Dat mag je zeker onbevangen noemen.


MARK RUTTE IN HET GASTENBOEK VAN DE BURTON ACADEMIE:


2 januari:

'Ik realiseer me dat ik deze week minstens zoveel leer als de studenten. Hoe zelfstandig en autonoom ze ook overkomen, het oordeel van anderen lijkt doorslaggevend. Verbazing als ik vertel wat kritiek met me doet, nl. dat ik het niet persoonlijk neem, maar er altijd mijn voordeel mee probeer te doen. Het risico van social media is dat de groepsdwang leidt tot een spiegelpaleis, waarbij niets meer lijkt op wat het is, en talent, uniciteit en persoonlijkheid verloren kan gaan.'

'IK KREEG HET GEVOEL TE SURFEN OP EEN TSUNAMI'


WOUTER BENEDEK (20) uit Amsterdam deed hogere hotelschool en liep stage op fantastische plekken: het Amstelhotel en Huis ter Duin in Noordwijk. 'Ik werkte 60, 70 uur per week, een geweldige carrière lag voor me. Maar ik deed niets anders meer. Hier heb ik mijn nieuwsgierigheid teruggevonden. Juist door die diversiteit aan vakken. Ik vind kleren mooi, kleuren, maar blijk ook gek op krijgsgeschiedenis. Het gaat razend hard hier, ook door alle feedback van de anderen. Als ik vrijdagavond terugrijd naar Amsterdam, moet ik echt bijkomen.'


'Jij bent dom', zeiden ze tegen mij op de basisschool. De havo maakte ik af op het Luzac, met veel extra begeleiding wegens dyslexie. Daar ergens heb ik de knop omgedraaid, toen ik inzag: hoe meer je er zelf in steekt, hoe meer je eruit haalt. Hier leerde ik het meest van iemand die een stemvork gebruikte om ons persoonlijk te reinigen. Veel te vaag, vond ik, maar hij zei een keer: die jas draagt jou, in plaats van andersom. Hij bedoelde: je maakt je kleding veel te belangrijk, je bent niet autonoom. Mijn eerste reactie was: donder op! Maar het zette me wel aan het denken.'


'HIER HEB IK MIJN NIEUWSGIERIGHEID TERUGGEVONDEN'


WISKE WULFF (22) uit Haarlem vond het moeilijk om bij de opleiding communication and multimedia design, die ze in Leeuwarden deed, te specialiseren. Ze hoeft deze 'alleen nog maar af te maken'. Ze komt uit een problematisch gezin, werd uit huis geplaatst en vanaf haar zestiende bij haar grootouders opgevangen. 'Mijn opa en oma hebben me geholpen door te gaan. Ik was altijd tegendraads. Burton voelt als de plek waarnaar ik altijd zocht. Veel intensieve lessen van goede docenten. Alles is leuk, van schermen tot geschiedenis.'


Leven in een groep is een openbaring voor haar. 'Veel intenser dan ik had vermoed. De band wordt als die met familie of vrienden. Niet altijd harmonieus, maar dat hoeft ook niet. Ruzie is niet erg.


'Het zit goed in elkaar. Ik had het gevoel dat verschillende onderdelen precies op het juiste moment kwamen. In de vierde week hadden we bijvoorbeeld yoga, in de week erna hofmakerij, over de liefde, en in week zeven communicatie. Ik kreeg het gevoel te surfen op een tsunami, en voelde me onverslaanbaar.'


'Onbevangen, dat woord past wel bij die Vikingen, volgens mij. Het is iets anders dan naief, onbesuisd of onbehouwen. Het zegt iets over hoe je de wereld in kijkt.'


De man aan het woord lijkt zelf Viking: lang, grijzend blond. In naam zelfs: Harold Janssen. Op zijn visitekaartje staat 'organisatieactivist' - in de beroepsomschrijving 'organisatieadviseur' mist hij de bevlogenheid. Hij is naar de Burton Academie in het Drentse Veenhuizen gehaald als kenner van de geschiedenis en het wezen van de Noorman.


Op het bospad staan deze ijskoude dinsdagochtend negen jongeren, die na de korte inleiding van Janssen in kleine groepjes al wandelend over dit weekthema gaan discussiëren. Dit heet de 'heldenwandeling' en is een wekelijks terugkerend element op het rooster van de Burton Academie, de particuliere opleiding die belooft in tien maanden tijd zoekende jongeren met veel ongerichte talenten op het juiste spoor te zetten.


De academie is pas aan zijn eerste jaar bezig. Lodewijk Dekker en Ellen van Campenhout richtten haar vorig jaar op na eerdere ervaringen in de onderwijs- en coachingswereld. Het stel is ervan overtuigd dat er behoefte bestaat aan deze eigentijdse finishing school, de particuliere opleiding die vroeger meisjes de culturele basis verschafte om zich staande te houden in de hogere kringen. De vakken lopen uiteen van etiquette tot de geschiedenis van het Byzantijnse Rijk, van yoga tot hofmakerij, en van marketing tot astronomie.


De bijdrage van Janssen aan de tien maanden van lessen door inwonende docenten gaat dus over de Vikingen. Hij legt uit hoe hedendaagse problemen, zelfs op financieel-economisch terrein, zijn terug te voeren tot een tegenstelling in aard en rechtsaanpak tussen de Angelsaksische wereld en de Rijnlanders, lees: de Vikingen. De negen jongeren hangen aan zijn lippen in villa Klein-Soestdijk, ooit de woning van de directeur van de Maatschappij van Weldadigheid in Veenhuizen, het 19de-eeuwse heropvoedingscomplex in Suzanna Jansens Pauperparadijs.


Nog geen etmaal eerder op het Erasmus MC in Rotterdam vertelt hoogleraar bio-informatica Peter van der Spek hen hoe je het risico op kanker kunt voorspellen door de combinatie van genetische informatie en moderne ICT. Geen van de toehoorders heeft een academische graad, maar hoewel de medische professor bepaald niet door de knieën gaat bij zijn presentatie, regent het vragen. 'Als ik dit praatje houd bij studenten maatschappelijke gezondheidszorg krijg ik bij lange na niet zoveel respons', zegt Van der Spek.


'Burtonianen' zijn het soort jongeren waaraan je je kunt ergeren, omdat ze én veel weten, én nieuwsgierig zijn, én ook nog uitermate voorkomend. Maar bij nadere observatie zijn ze allerminst perfect en nog lang niet af. Want misschien hebben ze tal van talenten, ze hebben nog geen idee in welke richting ze zich willen ontwikkelen.


Julia Nijhoff (22) begon eerder aan studies geneeskunde, civiele techniek en werktuigbouwkunde, maar vindt ook kunstgeschiedenis en andere alfa-terreinen machtig interessant. 'Ik dacht: hier krijg je alles. Over een half jaar hoop ik te weten wat ik echt ga doen, een bedrijfje starten of toch een universitaire studie. Maar niets voor 20 jaar achter elkaar, dat is zeker.'


De negen Burtonianen van het eerste uur zijn zes meiden en drie jongens. Leeftijd tussen 19 en 25 jaar. Voor de meesten ging het voortgezet onderwijs niet vanzelf; drie van de zes haalden het havo-diploma uiteindelijk op een particuliere school. Geen rijkeluiskindjes, over het algemeen hebben ze een middenklasse-achtergrond.


Het zijn jongeren die van alles beginnen maar het moeilijk vinden door te gaan. Marit van der Pol (25) studeerde in Groningen en Enschede psychologie maar maakte het nergens af. 'Allerlei beroepskeuzetests hielpen me niet echt op weg. Dit is geen dagje loopbaanadviescentrum, maar maandenlang kennis en in jezelf graven. Ik ben er voor 99 procent zeker van dat Burton doorslaggevend is voor wat ik straks ga doen.'


Het probleem van deze jongeren is dat ze niet kunnen kiezen uit alle mogelijkheden die ze hebben. En het is de pretentie van Burton dit nadeel om te zetten in het voordeel van brede inzetbaarheid. Ook de university colleges die de laatste jaren als paddestoelen uit de grond schieten, danken hun populariteit hieraan. Maar na zo'n opleiding liberal arts & sciences heb je tenminste een echt papiertje, waarmee je de boer op kunt.


Met Burton weet je in de diploma-georiënteerde Nederlandse arbeidsmarkt in het gunstigste geval in welke richting je verder kunt studeren. Toch voelen de negen studenten zich uitverkoren. 'Zeker weten dat dit een elitair clubje is', zegt Wiske Wulff (22) . 'Je moet een bepaalde manier van denken hebben om dit te kunnen volgen.' Miha Milojevic (20) vindt het niet elitair. 'Niet in de zin van verwende kinderen van rijke ouders. Al zijn eigenlijk alle Nederlandse kinderen verwend.'


Toch ook weer niet zo verwend dat veel ouders zomaar de 25.400 euro voor het studiejaar 2011-2012 (16.900 collegegeld, en 10 keer 850 euro per maand kost en inwoning) uit de achterzak trokken. Ter vergelijking: een vwo-jaar Luzac kost 18.635 euro, een jaar Hogere Hotelschool bij TIO ruim 14.000 euro, een jaar business school aan het Intercollege 16.500 euro). De Burtonianen zijn bijna allemaal een lening aangegaan met ouders, grootouders of anderen. Het blijft een zorg: Wiske is al eens uit de klas gehaald om betalingsachterstanden.


Het huidige onderwijs is volgens oprichter Lodewijk Dekker niet ingesteld op bredere begaafdheid bij jongeren. 'Je moet één talent ontwikkelen, en als je mis schiet, jammer dan. Alsof je van een boom maar één tak neemt om door te groeien, en met de rest niets doet. Dat is dan voor na je 65ste. Als jouw talent is dat je heel veel dingen kunt, vis je achter het net. Wij zijn zo arrogant te denken dat we deze groep iets kunnen aanbieden: tien jaar levenservaring in tien maanden.'


De levenservaring moet aan de ene kant komen van het intensief met elkaar samenleven in een villa in de uitgestrekte leegte van de veenkoloniën. De kennis komt van de steeds wisselende gastdocenten, die een week lang bij de studenten verblijven en hen onderdompelen in hun specialisme. Dat gaat alle kanten op. 'De ene week loop je achter de boswachter aan door de blubber', zegt Dekker, 'de week erna komt een dandy op bezoek die vertelt wat chique kleding zegt over jezelf.' De academie had ook al ex-legerbevelhebber Hans Couzy op bezoek die doceerde over macht, butler John den Breejen over etiquette, en Jort Kelder over geld.


Én Mark Rutte over vaderlandse geschiedenis. De minister-president verbleef in de eerste week van 2012 tussen de Burtonianen, zonder RVD of bewaking. Sliep bij hen, at met hen, liep hard met hen. 'Gewoon een leuke vent met wie je goede gesprekken aan de keukentafel hebt, over werkdruk en stress', zegt Wiske Wulff.


'Als je dan met hem tijdens een excursie door Münster loopt te kletsen', zegt Marit van der Pol, 'en andere Nederlanders schieten hem aan, realiseer je je weer met wie je te maken hebt.'


Voor het volgend studiejaar willen Dekker en Van Campenhout groeien naar 14 deelnemers, die net als Christèl Hengst (20) richting zoeken in Veenhuizen. Ze is volgens Dekker en Van Campenhout in een maand of vier al veel gegroeid. Maar over haar toekomst zegt Hengst nog: 'Als ik hier klaar ben, hoop ik een bedrijfje te kunnen beginnen, een boek te gaan schrijven, een wereldreis te gaan maken en een vervolgstudie te kiezen.'


Dat mag je zeker onbevangen noemen.


MARK RUTTE IN HET GASTENBOEK VAN DE BURTON ACADEMIE:


2 januari:

'Ik realiseer me dat ik deze week minstens zoveel leer als de studenten. Hoe zelfstandig en autonoom ze ook overkomen, het oordeel van anderen lijkt doorslaggevend. Verbazing als ik vertel wat kritiek met me doet, nl. dat ik het niet persoonlijk neem, maar er altijd mijn voordeel mee probeer te doen. Het risico van social media is dat de groepsdwang leidt tot een spiegelpaleis, waarbij niets meer lijkt op wat het is, en talent, uniciteit en persoonlijkheid verloren kan gaan.'

'IK KREEG HET GEVOEL TE SURFEN OP EEN TSUNAMI'


WOUTER BENEDEK (20) uit Amsterdam deed hogere hotelschool en liep stage op fantastische plekken: het Amstelhotel en Huis ter Duin in Noordwijk. 'Ik werkte 60, 70 uur per week, een geweldige carrière lag voor me. Maar ik deed niets anders meer. Hier heb ik mijn nieuwsgierigheid teruggevonden. Juist door die diversiteit aan vakken. Ik vind kleren mooi, kleuren, maar blijk ook gek op krijgsgeschiedenis. Het gaat razend hard hier, ook door alle feedback van de anderen. Als ik vrijdagavond terugrijd naar Amsterdam, moet ik echt bijkomen.'


'Jij bent dom', zeiden ze tegen mij op de basisschool. De havo maakte ik af op het Luzac, met veel extra begeleiding wegens dyslexie. Daar ergens heb ik de knop omgedraaid, toen ik inzag: hoe meer je er zelf in steekt, hoe meer je eruit haalt. Hier leerde ik het meest van iemand die een stemvork gebruikte om ons persoonlijk te reinigen. Veel te vaag, vond ik, maar hij zei een keer: die jas draagt jou, in plaats van andersom. Hij bedoelde: je maakt je kleding veel te belangrijk, je bent niet autonoom. Mijn eerste reactie was: donder op! Maar het zette me wel aan het denken.'


'HIER HEB IK MIJN NIEUWSGIERIGHEID TERUGGEVONDEN'


WISKE WULFF (22) uit Haarlem vond het moeilijk om bij de opleiding communication and multimedia design, die ze in Leeuwarden deed, te specialiseren. Ze hoeft deze 'alleen nog maar af te maken'. Ze komt uit een problematisch gezin, werd uit huis geplaatst en vanaf haar zestiende bij haar grootouders opgevangen. 'Mijn opa en oma hebben me geholpen door te gaan. Ik was altijd tegendraads. Burton voelt als de plek waarnaar ik altijd zocht. Veel intensieve lessen van goede docenten. Alles is leuk, van schermen tot geschiedenis.'


Leven in een groep is een openbaring voor haar. 'Veel intenser dan ik had vermoed. De band wordt als die met familie of vrienden. Niet altijd harmonieus, maar dat hoeft ook niet. Ruzie is niet erg.


'Het zit goed in elkaar. Ik had het gevoel dat verschillende onderdelen precies op het juiste moment kwamen. In de vierde week hadden we bijvoorbeeld yoga, in de week erna hofmakerij, over de liefde, en in week zeven communicatie. Ik kreeg het gevoel te surfen op een tsunami, en voelde me onverslaanbaar.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden