Tien bekende Nederlanders doen opnieuw examen. Aflevering 6.

Kandidaat:..

Robin Gerrits

Ze wil toch wel graag even een blik werpen in de examenzaal van het Cartesius Lyceum in Amsterdam-West, en krijgt acuut medelijden met de leerlingen die er zitten te blokken op havo-biologie, het examen waarin ze even later zelf haar tanden zet. Petje af, klinkt het na afloop, want het is een fors en pittig examen, vindt Marijke Vos, wethouder zorg en milieu in Amsterdam.

Het voormalige GroenLinks-Kamerlid studeerde tussen 1975 en 1983 biologie aan wat nu de Landbouwuniversiteit Wageningen heet. ‘We streden in die tijd voor meer maatschappelijke relevantie in de studie’, vertelt Vos, en als je het examen van vrijdag bekijkt, hebben de studenten van toen duidelijk hun zin gekregen. Achtereenvolgens passeren veranderingen in het duin-ecosysteem, biologische bestrijdingsmiddelen, vervuiling van de Rijn, de hongerstaking van Fortuyns moordenaar Folkert van der G., glutenallergie, kleurenblindheid en het mestprobleem de revue. Sowieso zijn alle vragen ingebed in een context, en dat gebeurde in haar eigen middelbareschooltijd nauwelijks. ‘Ik vind dat goed, hoor. Dat houdt je erg bij de les. Het is motiverender. En als je de vragen vervolgens bekijkt, dan moet je er nog wel degelijk wat van afweten.’

Vos koos indertijd voor biologie vanwege haar belangstelling voor milieuvraagstukken. Kort voordat ze de keuze moest maken, verscheen het roemruchte rapport van de Club van Rome, en daar werd thuis aan de keukentafel over gepraat. ‘Maar ik had ook heel leuke leerkrachten voor biologie.’

Aan haar eindexamen heeft ze iets minder goede herinneringen: ‘In het mondeling begon de docent net met het deel dat ik het minst had geleerd. Het kwam daarna niet meer echt goed. Het verbaasde hem dat ik het zo matig deed.’

Het eerste van de elf examenonderwerpen, Koe redt konijn, over veranderingen in het ecosysteem in de duinen, spreekt Vos al meteen erg aan. ‘Successie’, heeft ze – juist – opgeschreven als antwoord op de vraag naar de biologische term voor opeenvolgende veranderingen in een ecosysteem. Maar vraag 2, naar de relatie tussen twee diersoorten in verschillende getalsverhoudingen in een gebied, vindt ze moeilijker. Commensalisme, competitie, mutualisme of predatie? Het moest B zijn, wat ze niet wist. ‘Maar zij zullen het in de les wel hebben gehad.’

Vraag 3 gaat meteen in op wetenschappelijk onderzoek, in Wageningen nota bene. ‘Dat vind ik ook leuk aan dit examen. Het is goed dat ook havisten hiermee in aanraking komen. Ze moeten zelf een paar keer een testsituatie bedenken.’

Weer iets minder vindt Vos het dat in vraag 10 wel wordt gevraagd welke van drie argumenten van een lokale milieugroep tegen biologische bladluisbestrijding juist zijn, maar niet waarom. Maar we moeten niet op alle slakken zout leggen. Hoewel, vraag 9: ‘Leg uit waardoor slakken dood gaan als er zout overheen wordt gestrooid, en geef de naam van het proces dat hierdoor vanuit de slakkencellen optreedt.’ Met het antwoord, waterverlies en dus sterven door uitdroging als gevolg van osmose, had Vos geen moeite.

Een vierde thema, ‘Een reisje langs de Rijn’, vindt Marijke Vos heel mooi uitgewerkt. In een fraaie tekening worden vijf verschillende delen van het stroomgebied van de Rijn geschetst, en welke vissoorten juist daar voorkomen. Ook het thema van leeuwen in twee Keniaanse natuurparken, met verschillende manenlengten en kracht, noemt Vos grappig. Ook hier wordt de scholieren weer gevraagd een wetenschappelijk experiment te verzinnen om er achter te komen of het lengteverschil in manen erfelijk is of door de omgeving wordt veroorzaakt. ‘Erg leuk. Een pittig examen, en erg omvangrijk qua onderwerpen. Ik ben behoorlijk wat vergeten, maar ik zou het wel voldoende hebben gemaakt.’

Robin Gerrits

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden