Tibetaans-boeddhistische leraar Namkha Rinpoche aangeklaagd: 'Vrouwen onder druk gezet om seks met hem te hebben'

Een Zwitserse vrouw heeft een strafaanklacht ingediend tegen de Tibetaans-boeddhistische leraar Namkha Rinpoche (51) wegens omvangrijk seksueel misbruik. Dat bevestigt de vrouw tegenover de Volkskrant. Ook in andere Europese landen is de lama in opspraak geraakt.

Beeld epa

Op de Facebookpagina Open Buddhism traden de afgelopen weken een Franse en twee Spaanse vrouwen met verhalen over misbruik naar buiten. Een Nederlandse vrouw vertelde op 9 februari aan Het Boeddhistisch Dagblad over seksuele intimidatie door deze leraar.

Veilige plek

Namkha Rinpoche ('rinpoche' is een Tibetaanse religieuze eretitel en betekent 'de kostbare'), die getrouwd is en kinderen heeft, kwam begin deze eeuw vanuit Nepal naar Zwitserland. Zijn organisatie Rigdzin heeft afdelingen in een zestal landen. In Nederland beoefenen enkele tientallen mensen het Tibetaans boeddhisme bij Rigdzin. Een voormalig bestuurslid van Rigdzin Nederland bevestigt tegenover de Volkskrant dat 'vrouwen onder druk werden gezet seks te hebben met Namkha Rinpoche'. Hij verliet de organisatie in 2015 vanwege Namkha's gedrag en een teveel aan ritualistische praktijken. Hem zijn vier gevallen bekend van vrouwen die om seks werden verzocht, twee vrouwen zouden hebben geweigerd.

Het huidige bestuur van Rigdzin Nederland reageerde niet op verzoeken om een reactie. De Boeddhistische Unie Nederland (BUN), waarbij ruim veertig boeddhistische verenigingen zijn aangesloten - waaronder Rigdzin - meldt in een reactie 'in contact te zijn getreden met het bestuur van Rigdzin om te praten over de situatie in Nederland en te onderzoeken of er maatregelen nodig zijn'. BUN-voorzitter Michael Ritman: 'Iedere plek waar boeddhistische studie en beoefening wordt aangeboden, moet een veilige plek zijn.'

Misbruik sinds de jaren 70

Verhalen over seksueel misbruik door Namkha Rinpoche circuleren al sinds 2004. In dat jaar schreef Benti Banach, kenner van het Himalaya-gebied en journalist bij De Limburger, een bezorgde brief aan de staf van de dalai lama. Reeds in Nepal waren Banach van diverse vrouwen verhalen ter ore gekomen over seksuele diensten die Namkha van hen had geëist, plus grote geldsommen.

De aantijgingen tegen Namkha komen nadat vorig jaar de beroemde Tibetaanse geestelijke Sogyal Rinpoche (70) - bekend van het miljoenen malen verkochte boek Het Tibetaanse boek van leven en sterven - in opspraak raakte. Uit verklaringen van Amerikaanse, Australische en Europese slachtoffers viel een omvangrijk seksueel misbruik te reconstrueren dat zich al vanaf de jaren zeventig had afgespeeld. Sogyal leidde tot zijn aftreden in augustus jongstleden het Tibetaans-boeddhistische centrum Rigpa, dat in Nederland vele honderden leden heeft. Een maand voor hij terugtrad, had de dalai lama verklaard dat Sogyal Rinpoche zich 'te schande' heeft gemaakt.

Beeld Jeroen Murré

Onafhankelijk onderzoek nodig

'Dit soort leraren zijn als handelsreizigers', zegt Rob Hogendoorn, jurist en journalist van het online platform Open Boeddhisme. 'Overal waar ze komen, gebeuren dezelfde dingen. Ook tussen hun slachtoffers zie je overeenkomsten. Vaak gaat het om vrouwen die door leed dat ze hebben meegemaakt extra kwetsbaar zijn.' Het is de combinatie van die kwetsbaarheid en het psychologische overwicht van de leraren die vaak jarenlang misbruik in de hand werkt, zegt Hogendoorn. Vaak hebben slachtoffers een geïdealiseerd beeld van boeddhistische meesters, die immers doceren dat lijden voortvloeit uit verlangen. Op lustgedreven gedrag van zulke leraren anticiperen ze geenszins.

Rob Hogendoorn pleit voor onafhankelijk onderzoek naar misbruik binnen boeddhistische organisaties. 'Het Centraal Bureau voor Statistiek maakt melding van ruim 50 duizend praktiserende boeddhisten in Nederland. En daar komen nog honderdduizenden sympathisanten bij.'


Geweld en seksueel misbruik: boeddhisten zijn niet zo zen als we denken in het Westen

De Tibetaanse meester met zijn 'geheime praktijk'
De ontvankelijkheid van westerse leerlingen voor het Tibetaans boeddhisme zet ook de deur open voor misbruik, zo blijkt uit de aanklacht tegen een geestelijke. De kritische volger: 'Mensen vragen me: hoort dit erbij in Himalajagebied?'

Nee, boeddhisten zijn geen nobele wijzen
De Rohingya worden verjaagd uit Myanmar, een populaire geestelijke blijkt een seksueel roofdier: zo zen als westerlingen denken zijn boeddhisten niet. En mediteren doen ze ook al nauwelijks. (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.