Opinie

Thomas von der Dunk: De uitgestelde ondergang van de wereld

Thomas von der Dunk over de verhuftering die onder het mom van 'bevrij­ding' een cultstatus heeft bereikt, in zijn wekelijkse column voor Volkskrant.nl.

Protest tijdens de 'zinvolle bijdrage' van de NRA aan de wapendiscussie in Amerika. Beeld reuters

De 'Ondergang van de Wereld' bleek vrijdagmorgen tenminste aan de binnenstad van Am­ster­dam te zijn voorbijgegaan, maar misschien is die gewoon niet te vinden op de kaarten-app van Apple die in buitenaardse UFO's wordt gebruikt. Is het echter toeval dat net op de Dag des Oordeels be­kend werd dat de Hedwigepolder in 2019 onder water gaat? Toch de vooraankondiging van een beetje lokale Zeeuwse Zondvloed dus.

En in één opzicht moet je die Maya's nageven dat ze het goed hebben gezien. Ik citeer de spirituele leider van de Hondurese tak in de Volkskrant: 'De zon gaat nu een paar dagen uitrusten, dat gebeurt iedere 4000 jaar. De wereld zal daarom drie tot vier dagen in donker gehuld zijn'. Ik heb inderdaad al de hele week geen zonnestraal kunnen ontwa­ren, en afgaande op het KNMI zit dat er ook tot Kerstmis niet meer in.

Amerika
De meeste gelovigen in een spoedige Ondergang van de Wereld schijnen overigens te vinden te zijn in Amerika. Sowieso wordt dat land sinds een week door een soort ondergangsstemming geplaagd. Net als Nederland, tot Johannes de Bultrug zich zonder door Marianne Thieme goedgekeurde euthanasieverklaring met dito zeezoog­dieren­proto­col op de Razende Bol neervlijde. En behoort zij niet tot de Zeven­dedagsadven­tis­ten? Gestrande zeemonsters golden vanouds als voorbode van komend onheil, en wat is een vijandige UFO anders dan een razende bol.

Over het algemeen is de alledaagse wereld in het Westen in de loop der eeuwen steeds vreedzamer geworden, maar elk land krijgt natuurlijk nog steeds het geweld dat bij de eigen samenleving past - Amerika de zoveelste moordpartij, Nederland een opgefokte knokpartij.

En tegenover de vuurwa­pengekte in de Verenigde Staten gedurende alle maanden staat de vuur­werk­gekte bij ons op de laatste dag van het jaar. Dat is onze voor het beschaafde buitenland onbegrijpelijke hobby, vooral een rechtse, schat ik zo, zoals dat ook voor onbeperkt knallen bij Ameri­ka­nen geldt. Beide vloeien voort uit een infantiele opvatting van 'vrijheid'.

'Zinvolle bijdrage'
De National Riffle Association (NRA) verklaarde na dagen stilzwijgen bereid te zijn 'een zinvolle bijdrage' te leveren aan de bestrijding van zinloos geweld. Vrijdag vernamen we wat die volgens de machtig­ste crimine­le organisatie van Amerika inhield: 'Het enige wat tegen een slecht mens met een wapen helpt, is een goed mens met een wapen'. Het mondde uit in een pleidooi voor nog meer wapens op school; in de week voor de schietpartij werd in Michigan juist een wet aangenomen om het dragen van wapens op school - 'mits bedekt' - toe te staan.

De wapengekte met nog meer wapengekte beant­woorden - zoals de burge­meester van New York deze doorzichtige poging de economische belangen van de wapenindustrie te dienen bekritiseerde. Maar de een z'n dood is de ander z'n brood. Een voormalige topman van de FBI, Tom Fuentes, na Newton: 'We hebben een slecht systeem voor de behandeling van geestelijk gestoor­den'. Dat klopt. Ze belanden massaal voor de Republikeinse Partij in de Senaat, en stellen zich daarbinnen zelfs voor het ambt van president kandidaat.

Bijbel
Rick Santorum, een van de christelijke zeloten in de cultural war tegen het verlichte deel van zijn landgenoten, omschreef zichzelf en zijn achter­ban eens als gelovigen die in de ene hand de Bijbel en in de andere een geweer vasthou­den. Zulke mensen kennen wij aan onze zijde van de Atlantische Oceaan ook, met name in het Midden-Oosten. Alleen is de Bijbel daar ingeruild voor de Koran, en betitelen ze hun strijd als de jihad.

Het getuigt van een middeleeuws wereldbeeld, dat in de Middeleeuwen ook in Europa toonaangevend was, maar wij sindsdien achter ons gelaten hebben. Voordat wij echter al te zelfgenoegzaam worden: wij hebben wel ons eigen probleem met publieke agressie, uiteraard op bijpassende schaal.

Veel is er de afgelopen weken al over gezegd. Wilders probeerde van de grensrechterskwestie meteen weer een allochtonenprobleem te maken. Wel, dat is het in even grote of kleine mate als Haren en Hoek van Holland een autochtonenprobleem zijn. Daarover horen we Wilders nooit. D­eze specifie­ke geweldsexplosie zal onge­twijfeld deels te verklaren zijn vanuit de eercultuur van de daders, zoals teveel drank juist géén moslimpro­bleem is.

Maar er zijn drie 'waarden' die voor de hele samenleving kenmerkend geworden zijn. Allereerst de gezagscrisis in relatie tot het recht op assertivi­teit: ik weet zelf wel wat goed is - 'gewoon jezelf zijn', om een VVD-verkiezingsleus uit de jaren '80 te citeren. Al Philips II had daarvan last.

Ten tweede de commercialisering van de sport, speciaal het voetbal. Het grote geld is doorslaggevend. Ajax naar de beurs: een doelpunt scheelt miljoenen, en topspelers worden navenant betaald. Voetbal is, als zoveel op het spel staat, dan oorlog, en dat gedrag wordt door amateurs geko­pieerd.

Ten derde de verhuftering die onder het mom van 'bevrij­ding' een cultstatus heeft bereikt, dat begon al met de Grote Martelaar van het Vrije Woord, Theo van Gogh. Na zijn dood lag op die constatering een taboe.

Powned
Wat de NRA voor Amerika is, is, bij alle formaatverschillen, Powned voor Nederland: even onaan­tast­baar. Wie zoals Andreas Kinneging of Annemarie Jorritsma weigert mee te buigen voor de puberale grillen van Rutger Castricum - die zijn gebrek aan inhoud met een gebrek aan manieren compenseert - krijgt Bert Brussen op zijn dak. Net als de Amerikanen zullen ook wij met de consequenties daarvan moeten leren leven, omdat wij de consequenties van het tegendeel niet willen accepteren. Maar, om een Chinees historicus over zijn eigen land te parafraseren, deze onhoudbare toestand kan moeiteloos honderden jaren duren. Daarom is de Onder­gang van de Wereld tot nader order toch nog maar even uit­gesteld.

Thomas von der Dunk is publicist en columnist van Volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden