Thierry Baudet: de lievelingsvijand van Alexander Pechtold

D66 hoopt garen te spinnen bij confrontaties met Forum voor Democratie

Forum voor Democratie doet amper mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. Toch speelt partijleider Baudet een hoofdrol in de campagne, met dank aan D66.

De lijsttrekkers Alexander Pechtold (D66), Thierry Baudet (Forum voor Democratie) en Sybrand Buma (CDA) debatteren in De Balie in Amsterdam over de toekomst van de stad en de aanstaande gemeenteraadsverkiezingen. Foto anp

Er zijn op 21 maart verkiezingen in 333 gemeenten; in 332 gemeenten kunnen de burgers niet op Forum voor Democratie (FvD) stemmen. Alleen in Amsterdam staat de partij van Thierry Baudet op het stemformulier. Volgens recente peilingen blijft de steun daar vooralsnog beperkt tot vijf van de vijfenveertig zetels.

Toch speelt FvD onmiskenbaar een hoofdrol in de campagne, ook afgelopen week weer. Eerst was het vertrek van de nummer twee in Amsterdam, Yernaz Ramautarsing, landelijk nieuws. Daarna kwam FvD in opspraak omdat D66-leider Alexander Pechtold de partij ervan beschuldigde zijn 13- en 14-jarige kinderen op Instagram te willen volgen ('blijf effe van mijn kinderen af'). Baudet zelf baarde woensdag weer opzien door zich met aplomb terug te trekken uit een NOS-radiodebat omdat hij 'zich niet voortdurend in het verdachtenbankje laat drukken'.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Alexander Pechtold over de noodzaak FvD aan te pakken: 'We waren bij Wilders vrij laat met z'n allen en ik vind dat we bij Baudet op tijd moeten zijn.' Foto anp

Hoe valt al die aandacht voor een kleine partij te verklaren? PvdA-leider Lodewijk Asscher merkte eerder op dat populisme in Nederland wordt gezien als 'een leuk en entertaining fenomeen' dat goed is voor de kijkcijfers. D66-leider Pechtold riep in december in het Nederlands Dagblad al op tot meer terughoudendheid: 'Laten we wat minder aandacht besteden aan al die circusklanten die hier rondlopen.'

Nu is alles anders. Asscher kwam woensdag ongevraagd met een parodie op de bombastische 'Bauxit' van de Fvd-leider uit het NOS-radiodebat. Net als Baudet voelt de PvdA-leider zich gedemoniseerd, alleen niet door Pechtold, maar door CDA-leider Sybrand Buma. 'De druppel was dat hij mij met een muppet vergeleek', aldus Asscher in zijn ironisch bedoelde schriftelijke verklaring.

Asschers humor valt in het niet bij de aandacht die D66 besteedt aan Baudet. Dit weekend was er op het partijcongres bijna geen spreker die niet over FvD begon. De Rotterdamse D66-lijsttrekker Said Kasmi hoonde dat Baudet 'zo'n groot ego heeft, dat hij ervan overtuigd is dat vrouwen die hem nee verkopen, toch ja bedoelen'. De voorzitter van de jongerenbeweging prees zich gelukkig dat D66 'optimisme, vrijheid en wereldburgerschap' plaatst tegenover Baudets teksten over 'de homeopatische verdunning' van Nederland.

Pechtold toonde zich al even trots: 'Wij zijn niet tegen Wilders, wij zijn niet tegen Baudet, wij zijn vóór beschaving.' Hij prees zijn minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren die tijdens haar Dales-lezing zei dat FvD'ers 'openlijk discrimineren op basis van ras'. Pechtold: 'Kajsa ontmaskert Baudet met één lezing en jaagt hem daarmee al weken op de kast.'

Tekst gaat verder onder de foto.

Thierry Baudet bedankt voor het Radio1-deba: 'Ik ga me niet voortdurend in het verdachten- bankje laten drukken.' Foto anp

Andere motieven

Deze week praatte Pechtold in talkshows al even fel over de FvD-leider. 'We waren bij Wilders vrij laat met z'n allen en ik vind dat we bij Baudet op tijd moeten zijn', zei hij zondag bij WNL. 'Om discriminatie tegen te gaan.'

Politieke rivalen zien ook andere motieven. Voor D66 staat er op 21 maart veel op het spel. De partij boekte vier jaar geleden een ongekend goede uitslag bij de gemeenteraadsverkiezingen. Dat was mede te danken aan een hoge opkomst onder de eigen achterban, zeker in vergelijking met andere partijen. Bij een verkiezing waarvoor het enthousiasme doorgaans beperkt blijft - in 2012 ging slechts 55 procent van de kiezers stemmen - is de opkomst dan ook vaak cruciaal. Het motiveren van de eigen achterban is tijdens de campagne daardoor minstens zo belangrijk als het overtuigen van nieuwe kiezers.

Het beleid van Rutte III lijkt vooralsnog weinig warme gevoelens op te roepen bij D66'ers. Zo moet de partij de komende weken de nieuwe wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten verdedigen, terwijl D66 in de oppositie nog tegen die 'sleepwet' was. Het afschaffen van het raadgevend referendum en de dividendbelasting voor multinationals is evenmin een lokkertje voor de eigen achterban, al is het maar omdat progressieve rivalen als GroenLinks en PvdA er voortdurend schande van spreken.

De confrontaties met Baudet, een politicus die momenteel de heftigste emoties oproept, kan wel kiezers aanspreken die vinden dat de ideeën van Forum voor Democratie niet onweersproken mogen blijven. In het verleden ging Pechtold al met succes de strijd aan met Geert Wilders. Daarvoor werd de D66-leider door kiezers beloond met een opmars in de peilingen.

Foto anp

Minder Marokkanen

De campagne roept ook herinneringen op aan vier jaar geleden. De gemeenteraadsverkiezingen draaiden toen grotendeels om de PVV, hoewel die partij destijds slechts in twee gemeenten meedeed. Nadat Geert Wilders een week voor de verkiezingen op de Haagse markt had gepleit voor minder Marokkanen dook de toenmalige regeringspartij PvdA daar als eerste bovenop. Partijvoorzitter Spekman zei te moeten 'kotsen' van de PVV en koppelde daar een oproep aan voor zijn gedemotiveerde PvdA-kiezers: 'Wij gaan Wilders opzij zetten in Den Haag'.

Het mocht toen niet baten. De PvdA werd de grote verliezer van de verkiezingen. D66 zal een vergelijkbaar lot willen voorkomen, ook als dat gepaard gaat met aandacht voor een politicus die een paar maanden geleden nog een te negeren 'circusklant' was.