Column

Thieme 'profeet' van de tijdgeest noemen is links wensdenken

Beeld Martijn Beekman / De Volkskrant

De tijdgeest waarde door de weekendkranten. Of eerder: een poging tot het vatten van de tijdgeest. Het Financieele Dagblad ruimde de eerste drie pagina's in om een paar fenomenen bij elkaar te vegen: een boek van Joris Luyendijk over Het Kwaad in de bankensector dat inmiddels 180 duizend keer is verkocht, een Franse linkse econoom met verhalen over oneerlijkheid die als een grootheid werd onthaald in Nederland, de opmars van politieke partijen in Zuid-Europa die zich tegen het establishment en het vuige kapitalisme richten, en een nieuwe fractievoorzitter voor GroenLinks die tegen 'economisme' is en op buitensporig gejubel in de pers werd getrakteerd. 'Alsof de Rolling Stones een nieuwe leadzanger hadden aangesteld', schrijft het FD over die laatste, een observatie die veel zegt over het leeftijdsprofiel van de FD-lezer, en niet zo veel over Jesse Klaver die natuurlijk beter met Nick Jonas kan worden vergeleken.

Al die dingen, wijst dat misschien ergens op, vroeg het FD. Misschien snakken 'de mensen' vijftig jaar na the times they are a-changing, naar iets nieuws, naar iets dat je nieuwe progressiviteit zou kunnen noemen.

De Volkskrant meende ook al een snufje tijdgeest te hebben opgesnoven en legde het fenomeen Partij voor de Dieren op de ontleedtafel. De partij, die deze week met de nieuwe senator Christine Teunissen (29) de gemiddelde leeftijd in de Eerste Kamer straf omlaag trekt, is niet alleen gestaag aan het groeien, maar weet ook steeds meer prominenten en wetenschappers aan zich te binden, zoals Ewald Engelen die in de vleesindustrie een soort bankensector ziet. De groeiende sympathie voor de Dierenpartij 'heeft ermee te maken dat de mensen steeds gevoeliger worden', draagt PvdD-prominent Paul Cliteur behulpzaam verklaringen aan.

Ook de Volkskrant concludeert: het is de tijdgeest! Supermarkten geven moestuintjes weg, het aantal mensen dat minder vlees eet groeit, 'eerlijke banken' zijn in opmars, en van dit gedachtengoed is Marianne Thieme de profeet.

Het is kennelijk verleidelijk. Het idee dat er iets in de lucht hangt, en dat dit zoete, lieve, linkse gedachtengoed aan aanhang wint en dat Nederland straks massaal 'economisme' staat af te wijzen en zelf bloemkool staat te telen.

Maar, zo constateert het FD zelf ook aan het eind van een uitgebreide verkenning van de diverse verschijningsvormen van de nieuwe verbeelding, op aardverschuivingen in de politiek hoeft niemand voorlopig te rekenen. GroenLinks en de Dieren bezetten een handjevol zetels in de Tweede Kamer. In de Volkskrant wordt voorgerekend dat de aanhang van de Dieren weliswaar is gegroeid van 2 procent van het electoraat tot 3,5 procent, maar dat het grootste deel van die aanhang afkomstig is van, jawel, GroenLinks. Stuivertje wisselen dus. Bovendien: véél is 3,5 procent niet. Een beetje kiesdrempel en de verbeelding is - poef - verdwenen uit de Kamer.

Ook na de meest recente verkiezingen, die voor de provinciale staten, is de grootste partij van het land nog altijd de VVD. De partij die een premier levert die de woorden 'hemelbestorming' en 'verbeelding' alleen in een goede grap zou gebruiken, een premier die over de Partij voor de Dieren de volgende wrede woorden sprak: 'Dit is een welvaartsverschijnsel. Hiermee is het land eigenlijk wel af.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden