Brexit

Theresa May zoekt hulp van Labour bij Brexit-crisis

Theresa May wil proberen om samen met oppositieleider Jeremy Corbyn uit de Brexit-impasse te komen. Als dat niet lukt, is ze bereid alternatieve plannen van Lagerhuisleden te omarmen, mochten die het toch nog ergens over eens worden.

In een reactie zei de Labour-leider ‘blij’ te zijn met deze uitnodiging.’ Om succesvol te kunnen ‘brexiteren’, verlangt de Britse premier wel wat extra tijd van Brussel.

De Britse premier May vlak voor haar persconferentie over haar plan om de Brexit-impasse te doorbreken. Beeld AP

Staand voor de deur van 10 Downing Street probeerde May de Europese Unie gerust te stellen met de mededeling dat het Verenigd Koninkrijk er nog steeds naar streeft om Brexit voor 23 mei te voltooien, zodat het land niet hoeft deel te nemen aan de Europese verkiezingen. Vanaf het continent reageerde Europese Raad-voorzitter Donald Tusk voorzichtig: ‘Laten we geduld hebben, zelfs als we, na vandaag, niet weten wat het eindresultaat zal zijn.’

May deed de mededeling na een kabinetsvergadering van ruim zeven uur, de langste uit de geschiedenis van de Britse politiek. Kort na het begin had ze de mobiele telefoons van haar ministers afgepakt, nadat er berichten over het cruciale beraad op Twitter waren verschenen. Bij aanvang sprak kabinetssecretaris Mark Sedwill, een van de enige mensen die Mays vertrouwen geniet, waarschuwende woorden over de gevolgen van een No Deal.

Na ruim twee jaar te hebben geprobeerd om beide kampen – brexiteers en remainers – binnen haar vechtkabinet tevreden te houden, moest May in het zicht van de deadline een keuze maken. Het was Margaret Thatcher die ooit zei dat midden op de weg staan zeer gevaarlijk is, ‘want,’ zo beweerde de eerste vrouwelijke premier, ‘je wordt door verkeer van beide kanten omver gereden’.

Gaat ze voor een No Deal, iets waar een groot deel van de Conservatieve Partij toe bereid is maar grote economische en staatkundige gevolgen kan hebben? Of kiest ze voor zekerheid en legt ze zich neer bij het feit dat een harde Brexit onhaalbaar is voor haar minderheidsregering, iets wat critici al maanden zeggen? Opstappen zouden ministers toch, welke keuze ze ook zou maken. Ze neigt nu naar de voorzichtige optie, een Labour-Brexit.

Nieuwe verkiezingen

Van Labour is bekend dat het een permanent lidmaatschap van de Douane-unie verlangt, maar wat Corbyn vooral wil is de val van de regering-May en nieuwe verkiezingen. Gezien de wederzijdse afkeer, zullen de gesprekken tussen de twee moeizaam gaan verlopen. Hij zal onder druk van zijn partij komen te staan om een tweede referendum te eisen. De tactiek van May lijkt te zijn om de schuld bij Labour leggen als het toch tot een No Deal-scenario komt.

Niet iedereen was blij met May's wanhoopsstrategie. De Noord-Ierse gedoogpartner DUP beweerde ‘niet verrast’ te zijn met de wending na ‘Mays betreurenswaardige behandeling van Brexit’ en zei dat het Brexit-proces nu ‘is uitbesteed aan Corbyn'.  Opper-Brexiteer Jacob Rees-Mogg zei dat ‘steun vragen aan een Marxist weinig vertrouwen wekt’. Brexiteer Michael Gove bleek May tijdens het beraad te hulp te zijn geschoten, dezelfde minister die in december had gezegd dat Corbyn een pleefiguur zou slaan bij Brexit-onderhandelingen.

Eerder op de dag had May felle kritiek gekregen van Nick Boles, de prominente Conservatief die maandagavond de partij verlaten had nadat partijgenoten zijn voorstel voor een zachte Brexit om zeep hadden geholpen. May had haar ministers verboden een stem uit te brengen. Volgens Boles heeft de premier Brexit ‘slecht behandeld en niet begrepen’ door zich exclusief te richten op het tevreden houden van de Conservatieve brexiteers.

‘De partij is in de greep van de lafheid van de remainers,’ zei Boles tegen de BBC, ‘en het dogma van de brexiteers.’

Omdat een positieve uitkomst van het Corbyn-overleg allesbehalve zeker is, bestaat de kans dat het Lagerhuis nogmaals een kans krijgt om ergens een meerderheid voor te vinden. Het probleem is tot nog toe dat de diverse Europagezinde groepen allemaal stug vasthouden aan hun eigen plannen. De een wil Brexit voorkomen middels een referendum, de ander wil Brexit annuleren en weer een derde stroming is bereid zich neer te leggen bij een zachte Brexit.

Er zijn nu pogingen gaande om deze voorstellen te combineren tot een super-alternatief.

No Deal onwettelijk

Ondertussen willen de parlementaire gangmakers Yvette Cooper en Oliver Letwin woensdag een wetsvoorstel indienen dat een No Deal onwettelijk maakt, een unicum. Wanneer Europese lidstaten genoeg hebben van de Britten, Parijs heeft dat punt al lang bereikt, en het op een No Deal laten aankomen, staat May dankzij deze noodwet niets anders te doen dan drastische actie te ondernemen, zoals opstappen of uitschrijven van een nieuw referendum.

Hoe groot de wanhoop is, bleek dinsdag uit voorstellen van oud-ministers David Davis en Damian Green om voor nieuwe onderhandelingen terug te gaan naar Brussel. Op de televisie vatte Ann Widdecombe, de Grande Dame van de Tories, de politieke situatie als volgt samen: ‘We hebben de slechtste premier sinds Anthony Eden, de slechtste leider van de oppositie in de geschiedenis van Labour en het slechtste parlement sinds de dagen van Oliver Cromwell.’

Niet veel vleiender was het oordeel van haar Labour-evenknie Margaret Beckett: ‘Misschien moet een arts de premier even apart nemen om uit te leggen dat het niet om haar gaat, maar om het land.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.