Theresa May zet strategie uiteen: na ingang Brexit in 2019 twee jaar voor overgang

De nieuwe Renaissance is met twee jaar uitgesteld. In haar toespraak te Florence heeft Theresa May vrijdagmiddag bevestigd dat er na het officiële begin van Brexit, eind maart 2019, nog een overgangsperiode van twee jaar nodig is, een fase waarin er weinig zal veranderen.

Premier May. Beeld epa

Daarna, zo sprak de Britse premier de hoop uit, komt met een bloeiperiode waarin een 'soeverein Brittannië en een zelfverzekerde Europese Unie' als beste vrienden van de wereld naast elkaar optrekken. Ze zei dat bij de moeizame onderhandelingen 'creativiteit en verbeeldingskracht' nodig zijn, wat overkwam als een advies aan EU-onderhandelaar Michel Barnier.

Drie maanden geleden, na de electorale ontgoocheling, zag de Britse premier er uit als een verzopen kat, maar in de bakermat van het moderne Europa wilde ze overkomen als een Renaissance-vrouw. Hier, zo opende ze haar vijfde Brexit-toespraak, begonnen eeuwen van creativiteit en kritisch denken in ons continent die op meerdere manieren definieerden wat het is op Europeaan te zijn'. Helaas kon ze deze woorden niet uiten in een kathedraal, maar moest de geplaagde May het doen met een ongebruikte ruimte van voormalige politiebarakken. Iets smaakvollers hadden de Britse diplomaten niet weten te vinden in 'het Athene van de Middeleeuwen'.

Gedeelde toekomst

Achter haar, op een vale kaart van Europa, stonden de woorden 'Gedeelde geschiedenis. Gedeelde uitdagingen. Gedeelde toekomst. Voor haar, op de eerste rij zaten Boris Johnson, Philip Hammond en David Davis, de drie tenoren uit haar kernkabinet die vrijdag een wapenstilstand overeen zijn gekomen. Ze waren na vluchtige lezing akkoord gegaan met Mays tekst, met als gevolg dat er kraak noch smaak aan zat. Wat ze wil is een uniek akkoord met de EU. Na de toespraak zei Barnier beleefd dat hij de rede 'constructief' vond, eraan toevoegend dat hij nieuwsgierig is naar concrete plannen aangaande de Noord-Ierse grens en de openstaande rekening. Hij had geen waarnemer gestuurd.

Een groot deel van de toespraak was hetzelfde als haar Lancaster House-rede van januari. Het enige dat dit keer opviel was de vriendelijke toon. 'We waarderen jullie. We willen dat jullie blijven,' zei ze tegen de EU-burgers, om te beloven dat ze al hun rechten zullen behouden. Er was geen dreiging om te morren aan de samenwerking op veiligheidsgebied als er geen handelsakkoord komt. En de plannen van Jean-Claude Juncker voor een federaal Europa post-Brexit vond ze prima. 'Om historische en geografische redenen,' erkende May, 'heeft de EU nooit echt deel uit gemaakt van ons nationale verhaal, zoals in andere lidstaten wel het geval is.'

De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Boris Johnson. Beeld epa
Een anti-Brexit-demonstrant in Florence. Beeld epa

Begrotingsafspraken

Wat de overgangsperiode betreft zijn de Britten, in ruil voor toegang tot de interne markt, bereid om de begrotingsafspraken na te komen, neerkomend op twintig miljard euro. Ze wil Europese partners niet opschepen met de Brexit-rekening. Maar achter de amicale toon - die soms zo vriendelijk was dat het leek op een pleidooi voor een EU-lidmaatschap - klonk ongeduld. 'Het is in ieders belang dat de onderhandelingen slagen,' stelde May, waarmee ze zich niet zozeer tot Brussel richtte als wel tot de 27 lidstaten. Volgende week gaan de Brusselse gesprekken verder. Vanuit Brits perspectief bindt hun mandaat van de lidstaten de hand van Barnier. Een situatie die May bekend voorkomt.

Chef Brexit van het Europese parlement, Guy Verhofstadt. Beeld epa

Maak uzelf hier wegwijs in het Brexit-jargon en lees de laatste Brexit-artikelen

Blijft het Verenigd Koninkrijk dicht bij de EU staan of kiest May juist voor meer afstand? In Florence zet de premier haar Brexit-visie uiteen en ze had geen symbolischer oord kunnen kiezen om dat te doen. We leggen de Canada-optie (harde Brexit), de May-optie (het beste van twee werelden) en de Noorwegen-optie (softe Brexit) uit.

Een paar dagen voor de grote Brexit-toespraak van de Britse premier Theresa May in Florence heeft Boris Johnson voor ophef gezorgd door zijn Brexit-visie op papier te zetten en te publiceren in The Daily Telegraph. 'Een couppoging'.

De Britse regering van premier Theresa May kreeg eerder deze maand groen licht om verder te gaan met de Brexit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.