Theresa May had behoefte aan een nieuwe ploeg ministers. Dit is wat ze daadwerkelijk veranderde

Nieuw kabinet lijkt beloofd elan te ontberen

Met een nieuw elan zou Theresa May het nieuwe jaar beginnen, het cruciale Brexit-jaar. Na het Annus Horribilis 2017 had ze behoefte aan een nieuwe ploeg ministers en meer diversiteit, zo had Downing Street laten doorschemeren. Het liep maandag anders. De beloofde herschikking toonde vooral Mays zwakte.

Theresa May met Brandon Lewis (L) en James Cleverly, Beeld anp

Al snel was duidelijk dat de 'Big Beasts' binnen Mays kabinet veilig waren. De premier bleek niet genoeg gezag te hebben om aan de posities te morrelen van ministers als Boris Johnson (Buitenlandse Zaken), Philip Hammond (Financiën) en David Davis (Brexit). Dat de minister van Noord-Ierse Zaken opstapte - een belangrijke figuur wegens de politieke crisis in Belfast en de positie van Noord-Ierland in het Brexit-proces - had te maken met diens gezondheidsproblemen.

De Brexit-onderhandelingen zullen de belangrijkste gebeurtenis van dit jaar worden. Verwacht wordt dat May een staatssecretaris zal aanstellen, in de persoon van oer-Brexiteer Steve Baker, die zich moet richten op een 'No Deal-scenario': wat als er géén overeenstemming wordt bereikt?

Bij de onderhandeling over de Brexit-scheiding heeft May nooit serieus kunnen dreigen met het verlaten van de EU zonder akkoord. Dat wil ze veranderen, maar is het de vraag of zo'n intimiderende benoeming goed zal vallen in Brussel.

Voortdurend moet May rekening houden met het evenwicht binnen haar partij tussen eurogezinden en eurosceptici. Als opvolger van haar eurogezinde kabinetschef Damian Green - in de praktijk de vicepremier - heeft ze daarom David Lidington aangesteld, die onder David Cameron staatssecretaris voor Europese Zaken was.

Ook heeft ze de kans gegrepen om partijvoorzitter Patrick McLoughlin weg te sturen. Hij kreeg de schuld van de mislukte verkiezingen en van de slechte organisatie van het partijcongres, waar Mays toespraak werd ontsierd door haar verkoudheid, een brutale activist en een slogan die achter haar van de muur viel.

De benoeming van zijn opvolger Brandon Lewis, voorheen staatssecretaris, kwam als een verrassing omdat de partij in een tweet per ongeluk had laten weten dat transportminister Chris Grayling de uitverkorene was.

Lewis' plaatsvervanger wordt de Brexiteer James Cleverley, een voormalige legerofficier wiens moeder een immigrante uit Sierra Leone was. Zijn benoeming past bij Mays streven om de partij diverser te maken.

De verwachte opmars van vrouwen op topposities bleef uit. Sterker, minister van Onderwijs Justine Greening sneuvelde. May kreeg meteen kritiek van de leider van de Schotse Conservatieven, Ruth Davidson, die de lesbische Greening een rolmodel voor lhbt-Tories noemde. Greening weigerde Sociale Zaken en Werkgelegenheid - een even belangrijk als ondankbaar departement.

Graag had May haar minister van Volksgezondheid Jeremy Hunt, die onder vuur ligt wegens de jongste wintercrisis binnen de Nationale Gezondheidszorg, een ander departement gegeven. Hunt zag dat niet zitten en wist May ertoe te bewegen om hem op zijn post te houden en hem bovendien de verantwoordelijkheid te geven voor de hervorming van de sociale zorg.

'Ik vraag me af wie hier de baas is', vroeg de invloedrijke politiek commentator Robert Peston zich retorisch af.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.