Theorieën van alles

Elk jaar levert een diepzinnige vraag een schatkamer aan ideeën op.

John Brockman: This explains everything

Harper; 432 pagina's; € 16,95.


John Brockman publiceert al twintig jaar bundels met stukken van denkers en wetenschappers die antwoord geven op zijn zogeheten 'Edge'-vraag: diepe, alomvattende vragen die de auteur uitdagen tot een scherp en boeiend antwoord. Dit jaar is de vraag een simpele: wat is uw favoriete theorie over hoe de wereld werkt, liefst een die diep gaat, mooi is en wie weet nog elegant ook.


Brockmans auteurs, onder wie habitués als Richard Dawkins, Freeman Dyson, Martin Rees, Max Tegmark, Steven Pinker en Daniel Dennett, hebben zichtbaar moeite om uit elkaars vaarwater te blijven. Darwin en Einstein: haast iedereen refereert eraan, en besluit vervolgens dat er vast een ander meer gekwalificeerd is om dat op te pakken.


Dat betekent niet dat Brockman er dit jaar met zijn vraag naast zit. Integendeel. Meer nog dan in andere jaren spannen zijn auteurs zich in om met echt originele antwoorden te komen.


Dat levert een schatkamer aan ideeën en observaties op. Psycholoog Mahzarin Banji bijvoorbeeld, die grenzen ziet aan ons denkvermogen. Richard Thaler die ons vermogen tot concentratie de sleutel van alles vindt. Dawkins wijst op de universele rol van patroonherkenning. Het toeval als scheppende kracht, zegt John McWorther. Conflict als scheppende kracht, meent Steven Pinker. Het vermogen van het menselijke brein om abstracties te maken en manipuleren, schrijft wiskundige Keith Devlin.


Stuk voor stuk mooie en leerzame beschouwingen, die aanzetten tot denken en lezen. De fraaiste eigen theorie is die van filosoof Daniel Dennett, die denkt dat zeeschildpadden tegenwoordig een hele oceaan overzwemmen om eieren te leggen omdat de kusten op oercontinent Gondwanaland vlak tegenover elkaar lagen. Vast niet waar. Wel mooi.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden