Nieuws bètavrouwen

Theoretisch natuurkundigen schrijven antiseksismebrief

Vrouwen zijn net zo capabel als mannen om natuurkunde te bedrijven: laat niemand iets anders beweren en laten we strijden tegen discriminatie in ons vakgebied. Dat schrijven ruim tweehonderd internationale mannelijke en vrouwelijke deeltjesnatuurkundigen in een open brief op particlesforjustice.org.

Beeld AP

De brief is een reactie op de seksistische toespraak van een vooraanstaand theoretisch natuurkundige op een CERN-conferentie afgelopen vrijdag. De Italiaanse hoogleraar Strumia, werkzaam aan de universiteit van Pisa en bij CERN in Genève, beweerde in zijn lezing dat vrouwen nu eenmaal meer van mensen houden dan van dingen en zodoende van nature niet zo geïnteresseerd zijn in zijn vakgebied.

Dat er weinig vrouwen in de exacte wetenschappen werken, heeft volgens hem niks te maken met discriminatie. Sterker nog: ze worden juist voorgetrokken vanwege hun vrouw-zijn.

CERN besloot Strumia te schorsen en ook zijn eigen universiteit kondigde een ethisch onderzoek aan.

Zijn relaas, inclusief de beeldpresentatie die hij gebruikte, werd op sociale kanalen gedeeld door verontwaardigde aanwezigen. De ontzetting in de bètawereld was groot. De reacties waren behalve boos opvallend inhoudelijk – het blijven wel wetenschappers. Dat geldt ook voor de brief van de natuurkundigen op particlesforjustice.org.

Higgs-deeltjes

Ook hierin worden de beweringen van Strumia puntsgewijs gepareerd – met verwijzingen naar onderzoek over genderongelijkheid in de technische en bètawetenschappen. Strumia betoogde dat hij meer recht had gehad op een baan dan de vrouwelijke collega die hem kreeg, omdat hij meer geciteerd zou worden. De briefschrijvers wijzen erop dat eenderde van zijn citaties afkomstig zijn van artikelen waaraan zijn bijdrage ‘bescheiden’ was. Het betrof namelijk artikelen over de ontdekking van de Higgs-deeltjes, waarvan hij één van de duizenden auteurs was.

Een van de initiatiefnemers van de brief is de Nederlandse Djuna Croon. De 27-jarige deeltjeswetenschapper is als postdoc onderzoeker werkzaam aan het TRIUMF-deeltjesinstituut in Vancouver, Canada. Samen met internationale collega’s besloot zij dat er een collectief antwoord moest komen op de actie van Strumia, ‘een grote naam in ons veld’.

‘Ik weet hoe onzeker je als jonge vrouw in onze wereld kunt zijn’, zegt Croon. ‘Je bent altijd de enige vrouw. Dat legt een extra druk, alsof je je meer moet bewijzen dan mannelijke collega’s. Dankzij mensen die in me geloofden zit ik waar ik nu zit, maar het is geen vanzelfsprekende route voor een vrouw of iemand met een andere etnische achtergrond.’

Medestanders Kings College en Harvard

Met de open brief en het collectieve afkeuren van de uitspraken van Strumia hoopt Croon vrouwelijke studenten en jonge onderzoekers in haar vakgebied, de theoretische natuurkunde, een hart onder de riem te steken. ‘Dat ze weten dat ook grote namen, zoals John Ellis (hoogleraar aan het Kings College in Londen), Howard Georgi (Harvard) en David Gross (Nobelprijswinnaar, verbonden aan het Kavli Instituut voor theoretische natuurkunde, red.) achter hen staan.’

Openlijke medestanders van Strumia lijken dun gezaaid. Een naam die telkens weer opduikt is die van Lubos Motl, een Tsjechisch theoretisch natuurkundige en snaartheoriespecialist in ruste. Motl werkte tot 2007 aan Harvard, maar moest vertrekken wegens een conflict over seksisme. Sindsdien is hij niet meer in de wetenschap actief.

Meer over vrouwen in de bètawereld:

Seksistische hoogleraar natuurkunde zet discussie op scherp: hoe gaat de opmars van bètavrouwen? ‘Ga weg met je nagellak, ik wil ook gewoon dingen laten ontploffen’
Het beroemde deeltjesinstituut CERN schorste deze week de Italiaanse hoogleraar Alessandro Strumia vanwege een seksistische toespraak. Na de ophef de vraag: hoe gaat het eigenlijk met de vrouwen in bètastudies

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.