Theatrale tekst en rituele vorm van Ian Kerkhof

The Turner Revelation van Ian Kerkhof. Met Kain en Stacey Grace. In Cinecenter Amsterdam en 't Hoogt Utrecht...

Sinds zijn eerste lange film Kyodai makes the Big Time drie jaar geleden meteen een Gouden Kalf won, geldt Ian Kerkhof als een belangrijk filmtalent. De uit Zuid-Afrika gevluchte regisseur studeerde pas vorig jaar af aan de Nederlandse filmacademie en produceert, met zijn vaste cameraman Joost van Gelder, films zoals bakkers brood: aan de lopende band, zij het met de hand gekneed.

Na Kyodai makes the Big Time en The Mozart Bird is Kerkhofs nieuwste film The Turner Revelation de afronding van een drieluik over 'stedelijke woestenij', waarin claustrofobische omgevingen en sferen overheersen. Bij deze naar pretentie riekende inhoud past de structurele vormgeving, die Kerkhofs films tot (onder meer) stijlexeperimenten maken.

Dat begint in Turners Revelation al bij de eerste beelden: in zwart-wit het hoofd van een zwarte man, die woorden spreekt van angst en hopeloosheid. Hij wil met de duivel praten. Behalve de zwarte man is er een vrouwelijke officier van justitie, die hem ondervraagt over een moord die hij heeft gepleegd. Ook haar gezicht is in close-up, met een accent op haar grote ogen.

Beelden die zodanig de aandacht trekken, dat je vergeet dat er ook woorden worden gesproken. De film is gebaseerd op het toneelstuk Ritual for a Poet in B Natural en dat is te merken. Ook de titel van dat stuk klinkt nogal pretentieus: roept u maar.

Het duo aangeklaagde-aanklaagster krijgt in twee andere vormen een wisselende context. Turner heeft zijn blanke vriendin vermoord en we zien die twee samen, discussiërend en liefkozend tot het moment dat Turner de moord pleegt. In de derde vorm zien we dezelfde acteurs als acteurs. De drie 'lagen' vormen samen het verhaal van een man die de verkeerde vrouw heeft vermoord, want de vriendin heeft hem duidelijk gemaakt dat hij zich eigenlijk tegen zijn moeder verzet.

Ingewikkeld, maar daar is op zich niets op tegen. Wel dat zowel vorm als inhoud uiteindelijk een geforceerde indruk maken, met veel grote woorden, soms zo groot dat ze hol klinken. De man en de vrouw staan voor iets: zwart, blank, leven, dood, god, duivel. Betekenisvolle zinnen als: 'Something happened in the actual world and took place somewhere to me or to someone maybe me.'

Vorm, stijl, gewichtigheid. Rituelen, theatraal, filmisch. Het oogt en klinkt mooi, het blijft experimenteren. Tja.

Peter van Bueren

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.