Theater Freule Julie ***

Knecht Jean trekt meer aandacht dan Julie.

Freule Julie door Stichting Thibaud Delpeut, regie Thibaud Delpeut.


In Toneelschuur Haarlem, 23/11, daar t/m 26/11. Tournee: thibauddelpeut.nl


Freule Julie in de regie van Thibaud Delpeut zou eigenlijk Knecht Jean moeten heten. In het stuk van August Strindberg uit 1888 is Julie het hoofdpersonage, dat in een zwoele midzomernacht op zoek gaat naar een vurige liefde. Die ze vindt bij Jean, de huisknecht van haar adellijke vader, die even van huis is. Julie zit gevangen in een keurslijf van rangen en standen en seksueel ongemak en breekt daar in deze ene nacht uit. Het zet haar hele wezen onder druk, met een noodlottig einde als gevolg.


Bij Delpeut is Julie echter degene die in hart en hoofd van Jean allerlei ontwikkelingen op gang brengt. Jean hoort bij het volk, net zoals zijn verloofde, het dienstmeisje Kristin; Julie hoort bij de elite. Die ongelijkheid tussen 'upstairs en downstairs' is bij Strindberg een belangrijk thema, meer nog dan de seksuele frustraties die moeten worden bedwongen, en de emancipatie van de vrouw.


Omdat Guy Clemens de rol van Jean zo helder en beheerst speelt, trekt hij de aandacht naar zich toe. In zijn acteren ontleedt hij de worsteling die hij in deze nacht doormaakt. Het gevaarlijke, seksueel geladen spel dat Julie met hem speelt, wakkert weliswaar zijn mannelijke gevoelens aan, maar meer nog is hij zich bewust van de onredelijkheid van zijn nederige positie. Clemens laat dat fraai zien, in een goed opgebouwd karakter waarin zowel zijn zachte en harde kanten aan bod komen, alsook zijn verwarring.


In de regie van Delpeut wordt het stuk niet integraal gespeeld. Sommige scènes laat hij op het voortoneel door de spelers samenvatten voor een ouderwetse microfoon. Soms lezen ze daar ook de regie-aanwijzingen voor, en dat doet nogal geforceerd aan. Zoals deze hele voorstelling trouwens iets geforceerds heeft, in zijn nogal bedachte actualisering, en in het spel van Wendell Jaspers.


Haar Julie is van meet af aan zo verzenuwd (ze staat een tijdlang letterlijk van top tot teen te trillen), dat je meteen al door hebt dat het met dit arme meisje niet meer goed komt. Jaspers moet eerst dat keurslijf van zich afschudden voordat ze tenslotte aan spelen toekomt. In die zin is het onderkoelde acteren van Eline ten Camp intrigerender; zij geeft het dienstmeisje naast iets muizigs-grijs ook iets doortrapts mee.


Vorig jaar verraste Delpeut met zijn enscenering van Arthur Millers Al mijn zonen. Het lijkt wel of hij met deze Freule Julie een stapje terug heeft gezet in zijn carrière; alsof hij een beginnend regisseur is die 'iets met een klassieker' wil, maar niet helemaal weet wat.


Gelukkig hebben we Jean nog.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden