The X-Files Movie slechts grote aflevering uit serie

The X-Files Movie van Bob Bowman. Met David Duchovny, Gillian Anderson, Martin Landau. In zestig theaters, waaronder City 1 en Cinema 1 Amsterdam, Metropole 1 Den Haag, Pathé 4 en Lumière 1 Rotterdam....

FILM

'Noord-Texas, 35.000 jaar voor Christus', 'Noord-Texas, nu', 'Londen, Engeland, 6.47 PM': in The X-Files Movie krijgen scènes exacte tijdsbepalingen om de vele ongeloofwaardigheden de schijn van 'waar gebeurd' te geven. Het is een beproefde methode de spanning erin te houden of enige lijn aan te brengen in de voortdurende verplaatsingen, van diverse plekken in de Verenigde Staten naar Engeland, Antartica, tot Tunesië aan toe. Een truc, die tevens kan verdoezelen uit hoeveel los zand het verhaal is opgebouwd.

De televisierie The X-Files is al vijf jaar een hit over de hele wereld. Het is niet erg gebruikelijk een nog steeds lopende successerie over te brengen naar de bioscoop; de vraag is voor wie dit is bedoeld. Voor de fans, die hun helden Fox Mulder (David Duchovny) en Dana Scully (Gillian Anderson) nu eens 'in levende lijve' kunnen ontmoeten en de spectaculaire momenten eens groter kunnen zien dan op het huiskamerscherm? Of is het juist de bedoeling de toch al niet geringe aanhang te vergroten?

Die vraag blijft na de film overeind overeind staan, hetgeen op zichzelf weer past bij de aard van de serie, die gaat over onopgeloste zaken, te maken hebbend met buitenaards leven en geheimen die door de regering in de dofpot worden gestopt en ook door het voortvarende FBI-stel Mulder-Scully nooit worden opgelost.

Ongetwijfeld zullen de aanhangers van de serie het naar hun zin hebben. Duchovny en Anderson doen het ook goed op het grote doek, de mysteries zijn niet van de lucht, het spektakel is groter dan groot, en de film beantwoordt geheel aan de verwachtingen die op de televisie worden gewekt. Voor wie niet van The X-Files houdt of er nooit iets van heeft gezien, is de filmeditie een raadselachtig gedoe met allerlei ontwikkelingen die schots en scheef aan elkaar zijn geplakt en niet langs een duidelijke dramatische lijn uiteindelijk in elkaar vallen. Het is een zootje.

In de aanloop doodt een vreemd wezen anno 35.000 voor Christus een man in een grot, kruipt op dezelfde plek in 'Noord-Texas nu' een soort drab een jongen binnen en wordt pal daarop in Dallas een flat opgeblazen. Raadsels te over, nog voor de echte film begint. Agenten Mulder en Scully worden op het matje geroepen omdat zij die explosie niet hebben voorkomen en dreigen als team uit elkaar te worden gescheurd. Als Mulder daarover zit te treuren aan een bar, neemt een vreemde heer, Kurtzweil geheten (Martin Landau), contact met hem op, zegt een vriend van zijn vader te zijn geweest en onthult hem dat de gevonden lijken in de ontplofte flat al dood waren en de explosie bedoeld is als een cover up. We zijn op bekend terrein: de regering heeft iets te verbergen. En dat heeft met buitenaardse toestanden te maken.

Mulder en Scully gaan aan de slag om het geheim te ontraadselen. Een duizelingwekkende reis over de wereld volgt, overal duikt een nieuw mysterie op, en steeds onvoorstelbaarder wordt hoe die twee het overleven. En aan het eind weten ze eigenlijk nog niets en ligt de mogelijkheid open voor een vervolgfilm.

Het is vooral jammer dat de makers van The X-Files Movie niet verder zijn gekomen dan het uitvergroten van de bekende elementen uit de tv-serie en geen enkele poging hebben gedaan de losse flarden beter aan elkaar te lijmen en wat diepgang te geven. Dat zou enige zin gegeven hebben aan deze bioscoopuitspatting.

Peter van Bueren

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.