The Trial

The Trial

Regie: Orson Welles

Distributeur StudioCanal (import)


Nu Citizen Kane (1941) niet langer officieel als beste film aller tijden geldt, wordt het tijd om andere films van Orson Welles te herwaarderen. Het veel minder geliefde The Trial (1963), bijvoorbeeld. Het Franse label StudioCanal heeft een schitterende Blu-ray van de in Europa gemaakte film uitgebracht, die volledig recht doet aan alle visuele grandeur en hem van mooie extra's voorziet.


Een interessante vraag die door dat bonusmateriaal wordt opgeworpen: wou Welles hem nu wel of niet, de paddestoelenwolk aan het einde? De executie van Josef K. verloopt nogal anders dan in Franz Kafka's oorspronkelijke roman. Nadat hij alles (of juist te weinig) heeft gedaan om het niet gemotiveerde rechtsproces tegen hem te stoppen, eindigt K. (Anthony Perkins) met zijn beulen op een afbraakterrein; anders dan bij Kafka wordt hij niet doodgestoken, maar opgeblazen met een handvol dynamiet. En dan dus die atoombom-achtige paddestoelenwolk.


Volgens het door filmcriticus Jonathan Rosenbaum geschreven tekstboekje vond Welles het zowel 'toevallig' als 'ongelukkig' dat de rook van de ontploffing aan een nucleaire explosie deed denken. Cameraman Edmond Richard vertelt in Welles, Kafka and The Trial dat hij er juist uren over deed om precies dat associatieve beeld te creëren. Volgens de documentaire vond Welles het originele einde anno 1963 niet meer kunnen. 'Het komt zo pre-Auschwitz over', zou hij hebben gezegd. 'Mijn slot was de enige mogelijke oplossing.'


Hoe dan ook: The Trial blijft met afstand de meest geslaagde Kafka-bewerking. In lange takes in bijtend zwart-wit wordt K.'s nachtmerrie akelig tastbaar. En terwijl de film met zijn KGB-achtige engerds, communistische nieuwbouwpanorama's en hallen vol typende kantoorslaven gretig uit het Koude Oorlog-vaatje tapt, maakt Welles er met zijn meesterlijke montage en cameravoering ook pure cinema van. Zijn beste en meest persoonlijke film, aldus Welles zelf.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden