The late Elvis

Vrijdag is de 36ste sterfdag van Elvis. De muziek uit de laatste jaren voor zijn dood worden meestal als irrelevante kitsch terzijde geschoven. Toch zitten daar enkele fraaie opnamen bij.

GIJSBERT KAMER - Aanstaande vrijdag is het de 36ste sterfdag van Elvis Presley en zoals sinds eind jaren tachtig (toen de cd in opmars kwam) gebruikelijk, gaat die gepaard met een mooie nieuwe uitgave van een deel van het oeuvre van de King.


Elvis At Stax heet de drie cd's tellende box. Een beetje misleidend misschien, want de suggestie wordt gewekt dat Elvis met legendarische Staxmuzikanten als gitarist Steve Cropper en toetsenist Booker T muziek heeft opgenomen, wat niet het geval is. Alleen bassist Duck Dunn en drummer Al Jackson zijn in (slechts) 2 van de 29 nummers te horen, die Elvis opnam tijdens sessies in 1973.


Dat het zo lang heeft geduurd dat hij gebruikmaakte van deze vlak naast Graceland gelegen studio is merkwaardig, maar Elvis nam zijn platen nu eenmaal liever op in Los Angeles.


Dat hij in juli 1973 met zijn vaste band, aangevuld met vertrouwelingen als gitarist James Burton (hier superieur) toch naar de in zijn ogen te kleine, en technisch ontoereikende studio dicht bij huis trok, was vooral noodzaak.


Net gescheiden van zijn vrouw Priscilla wilde hij eigenlijk niet te lang van huis, omdat hij de vaste bezoekjes van dochter Lisa Marie zou missen. Maar hij was aan RCA wel verplicht nieuw studiomateriaal uit te brengen. Die namen zo langzamerhand geen genoegen meer met de zoveelste liveregistratie uit Las Vegas, waar Elvis een paar maanden per jaar met wisselend succes resideerde.


Het was in 1973 wel zo dat Presley als liveartiest de grootste bekendheid genoot. In januari van dat jaar was zijn concert op Hawaii wereldwijd via satelliet uitgezonden, een primeur waar naar schatting anderhalf miljard mensen naar hadden gekeken.


Ook succesvol was de registratie van zijn eerste Madison Square Garden shows in New York, 1972. Maar de laatste keren dat hij in Las Vegas had gestaan, was hij er, zoals Peter Guralnick al optekende in zijn monumentale biografie Careless Love (1999), met zijn hoofd nauwelijks meer bij geweest.


Een nieuw studioalbum met het liefst wat liedjes waar de radio hits van kon maken, was meer dan welkom. En hoewel misschien niet het beoogde succes leverend, staan de twee sessies die Elvis in juli en december 1973 in de Staxstudio zou opnemen, inmiddels te boek als de laatste keer dat de King zich van zijn beste kant liet horen.


Vier dagen in juli leverden elf liedjes op en een weekje in december achttien. Die zouden over drie albums verspreid worden uitgebracht (het derde en beste, Promised Land verscheen in januari 1975). Gek eigenlijk dat het zo lang heeft geduurd voordat ze bij elkaar staan, want Elvis At Stax laat zich met veel meer plezier beluisteren dan je vooraf voor mogelijk had gehouden.


Vaak worden de jaren zeventig afgedaan als overbodig. Een periode waarin de King geen schaduw meer was van het rock 'n' rollbeest uit de jaren vijftig, en de late jaren zestig toen hij na jaren van flutfilms en weke liedjes, dankzij een NBC-tv-special weer in genade door zijn fans was aangenomen.


Maar het Staxmateriaal blijkt bij vlagen schitterend. For Ol' Times Sake van Tony Joe White, Jerry Reeds Talk About The Good Times en Tom Jans' Loving Arms worden gedragen, met veel emotie, gezongen terwijl hij zich in Promised Land weer even helemaal als rocker laat gaan.


Opmerkelijkst is misschien wel dat anders dan vaak gesuggereerd, Elvis er wel degelijk echt iets van wilde maken bij Stax. De outtakes met studio-geklets die de box openen, laten horen hoe Elvis steeds secuur regels en toonhoogtes instudeert en aanwijzingen geeft.


Hij klinkt betrokken, begeesterd en is goed bij stem. Niet de wezenloze marionet van manager Colonel Parker, waar hij in die periode voor gehouden werd. Maar het was wel voor het laatst dat al zijn vuur er nog eens uit zou komen.


Wie als beginnend Elvisliefhebber op Spotify naar de betere albums op zoek gaat, moet eerst door honderden titels van recent uitgebrachte (rommelige) compilaties scrollen. Alle klassiek geworden platen van Elvis Presley staan op Spotify, maar je hebt wel een titel nodig om ze te vinden.


Hier een representatieve keuze van een aantal van zijn beste platen.


b Sunrise


Het zou tot 1975 duren voordat er een verzamel-lp zou verschijnen waarop de eerste en volgens velen beste Elvisopnamen verzameld stonden, opgenomen in de Sun Studio's van Sam Phillips. In 1987 verscheen een nog completere uitgave van deze The Sun Sessions, die nog altijd geldt als de beste waar het Elvis' Sun tijd betreft.


b The King Of Rock And Roll - The Complete 50's Masters


Een box waarop RCA in 1992 zijn jarenvijftigwerk had verzameld. Alle hits, alle rockers en nog heel veel meer. Beter zou het niet worden.


b Peace In The Valley - The Complete Gospel Recordings


In kleine doses toe te dienen, maar van grote schoonheid, Elvis als gospelzanger.


b Elvis - NBC TV Special


Na zo ongeveer de complete jaren zestig het rock 'n' rollpubliek van hem vervreemd te hebben met slechte en heel slechte films, kwam hij in 1968 terug met dit verbijsterend goede album met opnamen uit zijn zeer succesvolle (ook op dvd beschikbaar) tv-show.


b Elvis Country


Geen compilatie maar gewoon een erg mooi countryalbum uit 1971.


Elvis op Spotify

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.